Asya Cabbar və ya Fatma Zöhrə İmalen (fr. Assia Djebar, bər. ⴰⵙⵢⴰ ⴷⵊⴱⴰⵔ, fr. Fatima-Zohra Imalayen; 30 iyun 1936[1][2], Şərşal, Əlcəzair – 6 fevral 2015[3][4][…], Parisin 19-cu dairəsi[d][5]) — Əlcəzair əsilli Fransa yazıçısı, kinorejissoru və feministi. Onun romanlarının əsas mövzuları Əlcəzair istiqlal müharibəsi və müsəlman qadınların vəziyyəti olub. O, öz əsərlərində ərəb dünyasının tarixini, qadınların hüquqlarını və mədəniyyətini dərindən araşdıran və Fransız ədəbiyyatında dərin izlər qoyub. Cabbar həmçinin, ədəbiyyat, kino və tarix sahələrindəki fəaliyyətləri ilə tanınır. Onun yaradıcılığı, Əlcəzairin müstəmləkəçilik sonrası dövrün, qadın hüquqlarının, və şəxsiyyətin azadlığı mövzularında önəmli müzakirələr doğurub.
| Asya Cabbar | |
|---|---|
| fr. Assia Djebar | |
.jpg) | |
| Doğum adı |
Fatima-Zohra Imalhayène[5] فاطمة الزهراء إيمالاين |
| Təxəllüsü | Assia Djebar |
| Doğum tarixi | 30 iyun 1936[1][2] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 6 fevral 2015[3][4][…] (78 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Təhsili | |
| Fəaliyyəti | dilçi, kinorejissor, professor, tərcüməçi, yazıçı, tarixçi |
| Əsərlərinin dili | fransız dili |
| Üzvlüyü |
|
| Mükafatları |
  |
 |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Onun genişmiqyaslı epik romanı olan "Sevgi və fantaziya" əsəri (1985) XX əsrin ən yaxşı 12 Afrika kitabı siyahısına daxil edilib.[7]
Asya Cabbar 30 iyun 1936-cı ildə Əlcəzairdə fransız dili müəllimi ailəsində anadan olub.[8] O, 1980-ci ildən Fransada yaşayıb. Fransızca yazan ilk Əlcəzairli qadın yazarlardan biridir. Asya Cabbar Əlcəzair Universitetində təhsilini tamamladıqdan sonra Fransada ədəbiyyat sahəsindəki təhsilini davam etdirmiş və burada həm yazarlıq, həm də kino sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. O, həm də Əlcəzairin müstəqillik mübarizələrini və qadınların cəmiyyətdəki yerini təhlil edən bir çox mühüm əsər yazmışdır. Cabbar Əlcəzair müstəmləkə dövrü və onun sonrasındakı siyasi və sosial mühitə dair dərin tədqiqatlar aparmış, bu dövrün xüsusiyyətlərini və insanların yaşadığı zədələri öz əsərlərinə əks etdirmişdir. Onun əsərləri həmçinin, müxtəlif mədəniyyətlərin və fərqli cəmiyyətlərin qarşılıqlı təsirini ələ alır.[9][10][11]
Asya Cabbar 6 fevral 2015-ci ildə Parisdə 78 yaşında vəfat edib.[12][13]
Asya Cabbarın əsərlərində ədəbiyyat, tarix, mədəniyyət və qadın hüquqları əsas mövzulardan biridir. O, həmçinin, ədəbiyyatın cəmiyyətin formalaşmasında və insanın şəxsiyyətinin inkişafında necə təsirli olduğunu dərin bir şəkildə araşdırır. Djebar, öz əsərlərində mədəniyyətin və tarixin necə təhrif edildiyini və cəmiyyətlərin bunu necə qəbul etdiyini diqqətə çatdırır.
Əsas əsərləri:
- "La Soif" (1957) (Aclıq) — Asya Cabbarın ilk romanıdır və onun bədii karyerasının başlanğıcıdır. Bu əsərdə, yazıçı qadının iç dünyasına, arzularına və sosial təzyiqlərə dair dərin təhlillər aparır. Romanda, qadınların cəmiyyətdəki yerini və onların qarşılaşdığı problemləri çox təsirli bir şəkildə təqdim edir. Djebar, burada qadının fərd olaraq cəmiyyətdəki varlığını necə hiss etdiyini və bu varlığın necə təhrif edildiyini araşdırır.
- "Les Enfants du Nouveau Monde" (1962) (Yeni Dünyanın Uşaqları) — Əlcəzair istiqlal müharibəsindən sonra yazılmış bir romandır. Cabbar burada Əlcəzair istiqlal müharibəsi zamanı qadınların rolunu və bu mübarizənin onların həyatına necə təsir etdiyini göstərir. Əsər həmçinin, müstəmləkə dövrü ilə müstəqil dövr arasındakı sosial və mədəni fərqləri təhlil edir.
- "L'Amour, la fantasia" (1985) (Sevgi və fantaziya) — Onun ən məşhur əsərlərindən biridir. Bu roman Əlcəzair istiqlal müharibəsini və qadınların bu mübarizədəki rolunu araşdırır. Əsərdə həm də qadınların özlərini ifadə etmə azadlığı, tarixdəki qadın rolunu bərpa etmə cəhdi və müstəmləkəçiliyin yaratdığı travmalar geniş şəkildə yer alır. Cabbar burada qadınların tarixi təhriflərin qarşısında öz hekayələrini necə yenidən qurduqlarını araşdırır.
- "Vaste est la prison" (1995) (Zindan Böyüdür) — Asya Cabbarın müstəmləkə dövründən sonrakı cəmiyyətin məhdudiyyətləri ilə bağlı dərin düşüncələrini təqdim etdiyi əsəridir. Bu romanda yazıçı, qadınların müstəmləkə sonrası dövrün siyasi və sosial gərginlikləri ilə necə qarşılaşdıqlarını araşdırır. Asya Cabbarın həmçinin, əsərdə cəmiyyətdəki təzyiqlərin və bu təzyiqlərin qadınlara təsirini əks etdirir.
- ↑ 1 2 Assia Djebar // Babelio (fr.). 2007.
- ↑ 1 2 Fister B. Third World Women's Literatures. 1995.
- ↑ 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- ↑ 1 2 Assia Djebar // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
- ↑ 1 2 3 Fichier des personnes décédées mirror.
- ↑ Assia Djebar // Académie française (fr.).
- ↑ Прожогина2, 2010
- ↑ Combe, Dominique. Asholt, Wolfgang; Calle-Gruber, Mireille; Combe, Dominique (redaktorlar ). Assia Djebar: littérature et transmission (fransız). Presses Sorbonne Nouvelle. 2010. 280. ISBN 9782878544879.
- ↑ "Assia Djebar", Voices from the Gaps, University of Minnesota. Retrieved 6 October 2013.
- ↑ "Assia Djebar: Algeria's 'immortal' literary hero". Al Jazeera. 30 iyun 2017.
- ↑ C. Naylor, Phillip. Historical Dictionary of Algeria. Rowman & Littlefield. 7 may 2015. səh. 210. ISBN 9780810879195.
- ↑ "Assia Djebar | Algerian writer and filmmaker". 10 aprel 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyul 2023.
- ↑ "Assia Djebar décédée : Perte d'une intellectuelle majeure". El Watan. 7 fevral 2015. 7 fevral 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyul 2023. (fr.)
- Прожогина С. В. Литература на французском языке // История национальных литератур стран Магриба. В 3 кн. Кн.1. Литература Алжира.. М.: Наука-Вост. лит. 1993.
- Прожогина С. В. Магрибинский франкоязычный роман. // История романных форм в литературах Африки. М.: Вост. лит. 2010.
- Hiddleston, Jane. Assia Djebar: Out of Algeria. Liverpool: Liverpool University Press, 2006.
- Ivantcheva-Merjanska, Irene. Ecrire dans la langue de l'autre. Assia Djebar et Julia Kristeva. Paris: L'Harmattan, 2015.
- Merini, Rafika. Two Major Francophone Women Writers, Assia Djébar and Leila Sebbar: A Thematic Study of Their Works. New York: P. Lang, 1999.
- Mortimer, Mildred P. Assia Djebar. Philadelphia: CELFAN Editions, 1988.
- Murray, Jenny. Remembering the (post)colonial Self: Memory and Identity in the Novels of Assia Djebar. Bern: Peter Lang, 2008.
- O'Riley, Michael F. Postcolonial Haunting and Victimization: Assia Djebar's New Novels. New York: Peter Lang, 2007.
- Rahman, Najat. Literary Disinheritance: The Writing of Home in the Work of Mahmoud Darwish and Assia Djebar. Lanham, MD: Lexington Books, 2008.
- Ringrose, Priscilla. Assia Djebar: In Dialogue with Feminisms. Amsterdam: Rodopi, 2006.
- Thiel, Veronika. Assia Djebar. La polyphonie comme principe générateur de ses textes Vienna: Praesens, 2005.
- Thiel, Veronika. Une voix, ce n’est pas assez... La narration multiple dans trois romans francophones des années 1980. Le Temps de Tamango de Boubacar B. Diop, L’Amour, la fantasia d’Assia Djebar et Solibo Magnifique de Patrick Chamoiseau. PHD thesis, Vienna University, 2011
- Assia Djebar: Bio, excerpts, interviews and articles in the archives of the Prague Writers' Festival
- Asya Cabbar — IMDb səhifəsi