Arman Pandikyan

İstanbulun işğalı illərində Arman Pandikyan Britaniya işğal qüvvələrinin dəniz kəşfiyyatı şöbəsində mühüm vəzifə tutmuşdur. O, məşhur Britaniya kəşfiyyat zabiti kapitan Con Qodolfin Bennettin şəxsi tərcüməçisi və köməkçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir.^[2] Bu mövqeyi sayəsində britaniyalıların Türk Milli Hərəkatına qarşı planlarından birbaşa xəbərdar olmuşdur.

Pandikyan rəsmi olaraq britaniyalılara xidmət etmişdir, lakin o, gizli şəkildə Türkiyəkəşfiyyat qrupu olan "Mim Mim Qrupu" üçün çalışmışdır.^[3] Onun fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri sui-qəsdlərin qarşısının alınması olmuşdur. Pandikyan Britaniya kəşfiyyatı tərəfindən Mustafa Kamal Atatürkə sui-qəsd etmək məqsədilə Anadoluya göndərilən Telkis və Ohannes adlı agentlərin kimliyini və hərəkət planını Türkiyə tərəfinə sızdırmışdır.^[1] O həmçinin, Britaniya dəniz nəqliyyatı və xüsusi yazışmalarının surətlərini çıxarmış, onların Ankara hökumətinə çatdırılmasını təmin etmişdir.^[4] O, işğal qüvvələrinin Türkiyə tərəfinə sızdırdığı casusların siyahısını və planlarını əvvəlcədən bildirmiş, kamalçıların təhlükəsizliyinə böyük töhfə vermişdir.^[2]

Türkiyə Cümhuriyyəti qurulduqdan sonra, Arman Pandikyanın gizli xidmətləri dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. O, göstərdiyi şücaətlərə görə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin qərarı ilə "İstiqlal" medalına layiq görülmüşdür.^[5]