Vikipediya ?

Anar — Vikipediya

Anar (tam adı: Anar Rəsul oğlu Rzayev; 14 mart 1938(1938-03-14), Bakı) — azərbaycanlı yazıçı, şair, tərcüməçi, ssenarist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri. Xalq yazıçısı

Anar
Anar Rəsul oğlu Rzayev
Анар.jpg
Təxəllüsü Anar
Doğum tarixi 14 mart 1938 (1938-03-14) (82 yaş)
Doğum yeri Azərbaycan Azərbaycan SSR Bakı
Vətəndaşlığı
Milliyyəti azərbaycanlı
Həyat yoldaşı Zemfira Səfərova
Uşağı Günel Anarqızı-Tural Rzayev
Atası Rəsul Rza
Anası Nigar Rəfibəyli
Təhsili Bakı Dövlət Universiteti
Fəaliyyəti şair,dramaturq,ssenarist,tərcüməçi
Fəaliyyət illəri 1960-h.h.
Əsərlərinin dili azərbaycanca
Janr roman, teatr pyesi, hekayə
İlk əsəri «Keçən ilin son gecəsi» «Bayram həsrətində» (1960)
Mükafatları Heydər Əliyev Mükafatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü
"Şöhrət" ordeni "İstiqlal" ordeni"Şərəf" ordeniAzərbaycan SSR dövlət mükafatı "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 1976"Humay" mükafatı — 1998"Azərbaycan Respublikasının xalq yazıçısı" fəxri adı — 1998 Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu — 2010
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ailəsi

Anarın atası şair Rəsul Rza, anası şairə Nigar Rəfibəylidir. Anar anası tərəfdən Azərbaycanın məşhur ictimai və dövlət xadimi, Azərbaycan Demokratik Respublikasının ilk səhiyyə naziri və Gəncə şəhərinin general-qubernatoru olan Xudadat bəy Rəfibəylinin nəvəsidir. Atası tərəfdən isə nəslindəndir. Soy adları ulu babası, Çiyni və bir para kəndlərin mülkədarı Məmmədyar oğlu Məmməd xanla bağlıdır. Bayat boyundan, Şahsevən tayfasından olan Məmməd xan XIX əsrin ortalarında rus əsgərləriylə toqquşmadan sonra zindana atılır və orda zəhərlənərək öldürülür. Məmmədxanın nəticəsi, Rəsulun atası Göyçayda mirzəlik edər və ticarətlə məşğul olarmış. 1915-ci ildə Bakıda vəfat etmiş və dəfn edilmişdir.

1913-cü il iyunun 29-da Gəncədə anadan olmuş Nigar xanım Rəfibəyli məşhur Rəfibəylilər nəslindəndir. Ata tərəfdən babası Ələkbər bəy Rəfibəyli – el ağsaqqalı, maarifçi, Azərbaycanda ilk siyası partiya olan "Difai" partiyasının yaradıcılarındandır.

Ələkbər bəyin yeganə oğlu, Nigar xanımın atası Xudadat bəy ilk ali təhsilli cərrahlardandır. bitirdikdən sonra 17 il Gəncə xəstəxanasının baş həkimi və həkimlər cəmiyyətinin sədri kimi çalışmışdır.

1918-ci ildə Gəncədə müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti qurulan zaman Xudadat bəy Rəfibəyli Fətəli xan Xoyskinin hökumətində ilk səhiyyə naziri olmuş, bir il sonra isə Gəncə general-qubernatoru vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1920-ci il aprel bolşevik çevrilişindən sonra həbs edilmiş, Gəncə üsyanının təşkilində ittihamlandırılaraq güllələnmişdir.

Həyatı

 
Azərbaycanın mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin bir qrupunun Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva ilə görüşü zamanı. 1 mart 2019-cu il.

Anar 1945-ci ildə 10 illik musiqi məktəbinə (indiki Bülbül adına məktəb) daxil olmuş və 1955-ci ildə həmin məktəbi gümüş medalla bitirmişdir. Birinci sinifdən onuncu sinifə qədər Zemfira Səfərovayla bir yerdə oxumuşlar.

1955-ci ildə Anar Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakultəsinə, Zemfira konservatoriyaya daxil olsa da, yolları ayrılmamış, nişanlanmış, evlənmişlər. Toyları 1962-ci il yanvarın 27-də olmuşdur.

Anar və Zemfira xanımın iki övladları var. Böyük oğulları Tural ərəbşünas və diplomatdır, Azərbaycanın Misir Ərəb Respublikasındakı səfiridir, qızları Günel isə Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsini bitirib.

Fəaliyyəti

Anar 1991-ci ilin martında Yazıçıların IX Qurultayında yekdilliklə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri seçilmişdir. 1997-ci il oktyabrın 30-da Yazıçıların X Qurultayında yekdilliklə yenidən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri seçilmişdir.

1991-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının ilk iclasını Anar aparmışdır. Anar 1995-ci və 2000-ci illərdə Azərbaycan Republikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. O, sədri olmuşdur. Bu komissiyanın mədəniyyət, tarix və memarlıq abidələrinin qorunması, kinematoqrafiya haqqında və s. tərtib etdiyi qanunları parlament tərəfindən qəbul edilmişdır.

1995-ci ildə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Komissiyasının üzvü olmuşdur.

Anar 2014-cü ildə Türkiyənin Əskişəhər şəhərində keçirilən VI Türk Dünyası Ədəbiyyat Dərgiləri Konqresinin qərarı ilə Türk Dilində Danışan Ölkələrin Yazarlar Birliyinin ilk başqanı seçilib.

Mükafatları

Əsərləri

Tərcümələri

Filmoqrafiya

Filmin adı İl Ssenari müəllifi Əsər müəllifi Quruluşçu rejissor Aktyor İştirakçı Haqqında Filmin növü
Dəniz 1965  Y  N  N  N  N  N Qısametrajlı sənədli film
Torpaq. Dəniz. Od. Səma 1967  Y  N  N  N  N  N Tammetrajlı bədii film
Qobustan 1967  Y  N  N  N  N  N Qısametrajlı sənədli film
1968  N  Y  N  N  N  N Tammetrajlı bədii filmi
Bu, Səttar Bəhlulzadədir 1969  Y  N  N  N  N  N Qısametrajlı sənədli televiziya filmi
Gün keçdi 1971  Y  N  N  N  N  N Tammetrajlı bədii film
Nəsimi 1971  Y  N  N  N  N  N Qısametrajlı sənədli film
1972  Y  N  Y  N  N  N İki hissəli bədii film
1972  N  N  N  Y  N  N
Xatirələr sahili 1972  N  N  N  Y  N  N Tammetrajlı bədii film
Var olun, qızlar... 1972  N  N  N  Y  N  N Tammetrajlı bədii film
Dədə Qorqud 1975  Y  N  N  N  N  N Tammetrajlı bədii film
Daşlar danışanda 1976  Y  N  N  N  N  N Qısametrajlı sənədli film
İşgüzar adamlar (film, 1977) 1977  Y  N  N  N  N  N "Mozalan" süjeti
Dantenin yubileyi 1978  Y  N  N  N  N  N Tammetrajlı bədii film
Ötən ilin son gecəsi 1978  N  Y  N  N  N  N Tammetrajlı televiziya tamaşası
Üzeyir ömrü 1981  Y  N  Y  N  N  N Tammetrajlı bədii film
Ötən ilin son gecəsi 1983  Y  N  N  N  N  N Tammetrajlı bədii film
Qəm pəncərəsi 1986  Y  N  Y  N  N  N Tammetrajlı bədii film

Ssenari müəllifi və quruluşçu rejissor olduğu bədii filmlər

  1. (ssenari müəllifi) (quruluşçu rejissor)
  2. Evləri köndələn yar (film, 1982) (ssenari müəllifi)
  3. İmtahan (film, 1987) (ssenari müəllifi);
  4. Əlaqə (film, 1989) (ssenari müəllifi);
  5. Təhminə (film, 1993) (ssenari müəllifi);
  6. Otel otağı (film, 1998) (ssenari müəllifi);
  7. Nigarançılıq (film, 1998) (ssenari müəllifi)
  8. Cavid ömrü (film, 2007) (ssenari müəllifi)
  9. Sübhün səfiri (film, 2012) (ssenari müəllifi)

Əsərləri əsasında çəkilmiş bədii filmlər

  1. SSRİ, Mosfilm (Anarın "Mən, sən, o və telefon" əsəri əsasında)
  2. Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi (film, 1996) (Anarın eyniadlı romanı əsasında);
  3. Sizə məktub var (film, 1998) (Anarın "Mən, sən, o və telefon" əsəri əsasında)
  4. TRT. Türkiyə. (Anarın "Dantenin yubileyi" povesti əsasında) (ssenari müəllifi , quruluşçu rejissor , operator , bəstəkar İlyas Mirzəyev. Rollarda , , və b.);
  5. Tilsim (film, 2005) (Anarın "Vahimə" hekayəsi əsasında).
  6. "Ve telefon". Türkiyə. (Anarın "Mən, sən, o və telefon" əsəri əsasında); rejissor .
  7. Mən, sən, o və telefon (film, 2014) (Anarın eyniadlı əsəri əsasında)

Ssenariləri əsasında çəkilmiş sənədli filmlər

  1. Aşıqlar (film, 1983) (ssenari müəllifi);
  2. (ssenari müəllifi);
  3. (ssenari müəllifi);
  4. Dağ dağa rast gəlməz. (Mozalan süjeti) (ssenari müəllifi).

Ssenariləri əsasında çəkilmiş televiziya filmləri

  1. (ssenari müəllifi) (rejissor Arif Qazıyev);
  2. Bu, Mircavaddır (film, 1987) (ssenari müəllifi);
  3. Dirsə xan oğlu Buğac boyu (film, 2000)
  4. Salur Qazanın evi talandığı boy (film, 2001)

Ssenariləri əsasında çəkilmiş cizgi filmləri

  1. Basatın igidliyi (film, 1988) (ssenari müəllifi).

İdeyası əsasında çəkilmiş filmlər

  1. Evləri göydələn yar (film, 2010) (ideya və süjet)

Haqqında çəkilmiş sənədli filmlər

  1. (Mərkəzi Televiziyanın sifarişi ilə Anar haqqında çəkilmiş iki hissəli sənədli film. Azərbaycantelefilm. Ssenari müəllifi , rejissor Ramiz Mirzəyev (Həsənoğlu), operator Adil, bəstəkar Cavanşir Quliyev. Bəstəkarın ifasında səslənən mahnının sözləri Rəsul Rzanındır).
  2. Anarın anları (film, 2008) tammetrajlı sənədli telefilm, rejissor Ramiz Həsənoğlu

Maraqlı faktlar

  • Azərbaycanda Anar adını daşıyan ilk şəxs yazıçı Anardır. Sonralar valideynlər bu adı öz övladlarına çox vermişlər. Hazırda Anar Azərbaycanda ən çox yayılmış kişi adlarından biridir. Adın açıqlanmasında da bir-birindən fərqli 2 versiya mövcuddur. 1-ci versiyaya görə "Anar" "anmaq" ("xatırlamaq", "yada salmaq") feilindən düzəldilmişdir. 2-ci versiyaya görə Anası Nigar Atası Rəsul sözlərinin baş hərflərindən ad yaradılmışdır.
  • Kinoşünas Ayaz Salayevin iddiasına görə rejissor Nora Efronun çəkdiyi və baş rolda məşhur Hollivud kinoulduzu Tom Henksin oynadığı "Sizə məktub var" (You've Got Mail) filminin ssenarisi Anarın "Mən, sən, o və telefon" əsəri əsasında qurulub. Kinoşünasın bu fikrə gəlməsinə adıçəkilən hekayənin Amerikada çap olunması da əsas verib.

Mənbə

  • Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 4.
  • Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814.

İstinadlar

  1. — 1995.
  2. . president.az, 01.03.2019  (azərb.)
  3. anl.az saytı
  4. anl.az saytı
  5. "525-ci qəzet", 7 oktyabr, 1999

Həmçinin bax

Xarici keçidlər

Video

Digər

Vikimənbədə Anar ilə əlaqəli məlumatlar var.

Vikisitatda Anar ilə əlaqəli məlumatlar var.

Xarici keçidlər

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019