Adi birgöz (lat. Ligustrum vulgare) — bitkilər aləminin dalamazçiçəklilər dəstəsinin zeytunkimilər fəsiləsinin birgöz cinsinə aid bitki növü.
| Adi birgöz | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
|
Domen: Klad: Ranqsız: Aləm: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Dəstə: Fəsilə: Triba: Yarımtriba: Cins: Növ: Adi birgöz |
||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||
| ||||||||||
Hündürlüyü və çətirinin diametri 2-5 m, çətiri seyrək, şaxələnmişdir. Yarpaqları həmişəyaşıl və ya tökülən, yumurtavaridən neştərvariyədək dəyişir, uzunluğu 4-6 sm, eni 2 sm, tünd yaşıldır. İyun-iyulda çiçəkləyir, ağ, xırda çiçəkləri çox ətirli, uzunluğu 8 sm-dək olan süpürgələrə yığılmışdır. Meyvələri yumru, qara, parlaq, diametri 0,8 sm, zəhərlidir. Cavan yaşda illik boy artımı 25 sm-ə çatır, budanmanı yaxşı keçirir. 50 ilədək yaşayır.
İşıqsevəndir, yüngül kölgələnməyə dözür. Məhsuldar torpaqlara üstünlük verir, az şoranlığa və əhəngli torpaqlara dözür. Quraqlığa, küləyə davamlıdır. İstisevəndir, qışda dona bilər, ancaq asanlıqla bərpa olur. Şəhər şəraitinə, tüstüyə, qaza davamlıdır.
Böyuk və Kicik Qafqazda təbii halda yayılmışdır.
Dekorativdir. Budanmış formaları çiçəkləmə dövründə şəhər yaşıllaşdırılması üçün yararlıdır. Tək bitki kimi istifadə edilə bilər.
- Olea humilis Salisb.
- Ligustrum album Gueldenst.
- Ligustrum angustifolium Gilib.
- Ligustrum decipiens Gand.
- Ligustrum insulare Decne.
- Ligustrum insulense Decne.
- Ligustrum italicum Mill.
- Ligustrum lodense Glogau
- Ligustrum oviforme Gand.
- Ligustrum sempervirens (Gray) Lindl.
- Ligustrum vicinum Gand.
- Ligustrum vulgare var. argenteovariegatum Weston
- Ligustrum vulgare f. argenteovariegatum (Weston) Rehder
- Ligustrum vulgare var. atrovirens Hoefker
- Ligustrum vulgare var. aureovariegatum Weston
- Ligustrum vulgare f. aureovariegatum (Weston) Schelle
- Ligustrum vulgare var. aureum H.Jaeger
- Ligustrum vulgare f. aureum (H.Jaeger) Dippel
- Ligustrum vulgare var. auriflorum Hoefker
- Ligustrum vulgare f. auriflorum (Hoefker) Rehder
- Ligustrum vulgare var. buxifolium G.Nicholson
- Ligustrum vulgare f. buxifolium (G.Nicholson) Rehder
- Ligustrum vulgare var. chlorocarpum Loudon
- Ligustrum vulgare f. chlorocarpum (Loudon) Schelle
- Ligustrum vulgare var. coombei P.D.Sell
- Ligustrum vulgare var. densiflorum C.K.Schneid.
- Ligustrum vulgare f. densiflorum (C.K.Schneid.) Rehder
- Ligustrum vulgare f. flaviflorum Murr ex Hegi
- Ligustrum vulgare f. glaucum (Mouill.) Rehder
- Ligustrum vulgare var. glaucum Mouill.
- Ligustrum vulgare var. insulense (Decne.) Hoefker
- Ligustrum vulgare subsp. italicum (Mill.) Fukarek
- Ligustrum vulgare var. italicum (Mill.) Vahl
- Ligustrum vulgare var. lactiflorum Hoefker
- Ligustrum vulgare var. laurifolium Hoefker
- Ligustrum vulgare var. leucocarpum Loudon
- Ligustrum vulgare f. leucocarpum (Loudon) Schelle
- Ligustrum vulgare f. lodense (Glogau) Rehder
- Ligustrum vulgare var. macrophyllum Murr
- Ligustrum vulgare f. microphyllum Murr ex Hegi
- Ligustrum vulgare f. nanum Rehder
- Ligustrum vulgare nanum Kohankie
- Ligustrum vulgare f. pendulum (Carrière) Dippel
- Ligustrum vulgare pendulum Carrière
- Ligustrum vulgare var. pendulum (Carrière) Hoefker
- Ligustrum vulgare f. pyramidale (Späth) Dippel
- Ligustrum vulgare var. pyramidale Späth
- Ligustrum vulgare var. rupicola Hoefker
- Ligustrum vulgare f. rupicola (Hoefker) Hegi
- Ligustrum vulgare var. sempervirens Gray
- Ligustrum vulgare f. triphyllum Murr ex Hegi
- Ligustrum vulgare var. variegatum Gray
- Ligustrum vulgare f. xanthocarpum (G.Don) Schelle
- Ligustrum vulgare var. xanthocarpum G.Don
- ↑ Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 7.