Bu yazıya qeyd olunan məqalədəki aktual hadisələr daxildir: ABŞ–İsrailin İrana zərbələri (2026). Məqalənin tərkibi hadisələrin gedişinə görə tez-tez dəyişə bilər. (mart 2026) |
28 fevral 2026-cı ildə İranın ali lideri Əli Xamenei, ABŞ-İsrailin İrana birgə hava zərbələri zamanı Tehran ətrafında yüksək vəzifəli İran rəsmilərini hədəf almaq məqsədi ilə həyata keçirilən, İsrailin "Şir nəriltisi" (ivr. מבצע שאגת הארי. ing. Lion's Roar), ABŞ-ın isə "Epik qəzəb" (ing. "Operation Epic Fury") adlandırdığı hərbi əməliyyat nəticəsində raket zərbəsi ilə vurulub öldürüldü. Xameneinin həlak olması növbəti gün - 2026-cı il 1 mart tarixində İran hökuməti tərəfindən təsdiqləndi[1]. Birgə əməliyyat zamanı ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin strateji yer kəşfiyyatından istifadə edilərək bir neçə liderin yerini müəyyən edib[2], peyk görüntüləri Xameneinin şəhərdəki iqamətgahına zərbə nəticəsində ciddi ziyan dəydiyini göstərir.
Bu əməliyyat zamanı Xameneinin məhv edildiyi barədə İsrailin ilkin xəbərinin ardınca, mediada məlumatlaırn təsdiqlənmədiyi, İran rəsmilərinin isə onun sağ olduğu bildirilib, sonra isə ABŞ prezidenti Donald Tramp və İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Xameneinin həlak olduğunu bildirdilər. İran hökuməti növbəti gün onun ölümünü təsdiqləyərək, 7 gün tətil və 40 gün matəm elan edib. Eyni zamanda, Fars Xəbər Agentliyi onun qızı, kürəkəni, nəvəsi və gəlininin də hücumlarda həlak olduğunu açıqladı. [3] [4] [5]
Xameneinin ölümü təsdiqləndikdən sonra bir çox İran vətəndaşı küçələrdə qeyd etməyə çıxdı. [6] [7] [8] [9] Onun ölümünə yas tutan bir çox ölkədə etirazlar və iğtişaşlar baş verdi . [10] Adı açıqlanmayan ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, 15 iyun 2025-ci ildə Tramp On İki Günlük Müharibənin bir hissəsi olaraq İsrailin sui-qəsd planına veto qoymuşdu. [11]
Xameneiyə qarşı 1981-ci ildə İran Xalq Mücahidləri Təşkilatı (MEK) adlı siyasi partiya tərəfindən sui-qəsd təşkil edilmişdi[12][13][14][15][16].
2025-ci ilin iyun ayındakı On İki Günlük Müharibədən sonra Xamenei daha çox mühafizə olunub, onun iqamətgah bunkerinin dərinliyi liftin insanı nətl etməsi üçün 5 dəqiqədən artıq vaxt sərf edilməsinə gətirib çıxarıb. Bu isə hücum imkanlarını ciddi surətdə məhdudlaşdırıb[17]. Hücumdan bir neçə ay əvvəl Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi Xameneinin yerlərini və hərəkətlərini izləyərək, onun iştirakı ilə yüksək vəzifəlilərin iclasının keçiriləcəyini müəyyən edib[17]. Reuters agentliyinin məlumatına görə, ABŞ və İsrail Xameneinin ən azı beş ali rütəlilərlə birlikdə olduqları vaxt hücum etmə qərarına gəliblər[17][18]. Bu əməliyyatın uğurunu təmin etmək üçün Tehranın ən azı iki başqa strateji obyektinə zərbələr endirilib[17]. İsrail rəsmiləri bildiriblər ki, hücumdan əvvəl Xamenei rəsmi iqamətgahlarının birində peykə açıq şəkildə görünüb[19].
28.02.2026-cı il tarixində İranda nüvə və raket proqramlarının qarşısını almaq, eləcə də rejim dəyişikliyinə başlamaq məqsədi ilə hərbi əməliyyata başlayan ABŞ və İsrail İranı raket atəşinə tutub[20][21]. Zərbə yerli vaxtla saat 8:10-da başlayıb və mediada "yüksək vəzifəli liderləri qapısında vuran", habelə "kütləvi və cəsarətli gündüz hücumu" kimi təsvir edilib[17]. Xamenei iqamətgahına hücum, gündüz vaxtı icra edilməsi ilə təkrarolunmaz zərbə kimi yadda qalıb. Bu zaman İsrail təyyarələri əraziyə 30-dan çox bomba atıb[18]. Hücumlar strateji obyektləri və İranın mühüm rəsmilərini, o cümlədən Tehranda Xameneinin iqamətgahını hədəf almaqla; peyk görüntüləri binanın ciddi zədə aldığını nümayiş etdirib[22][23].
Birinci zərbə mərhələsinn in ardınca, Axios və Iran International[24] kimi media orqanları İsrail hökumət mənbələrinə istinadən Xameneinin öldüyünü xəbər verib[25][26][27][28]. Adı açıqlanmayan İsrail rəsmisi Xameneinin cəsədinin zərbələrdən sonra tapıldığını və fotoşəkilinin İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahuya göstərildiyini bildirib[29][30]. Bu xəbərlər əvvəlcə İran mənbələri tərəfindən mübahisələndirilərək, İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Baqaey Xameneinin "sağ-salamat" olduğunu[31][32], Reuters isə Xameneinin Tehranın xaricindəki "təhlükəsiz yerə" köçürüldüyünü bildirib[33]. Lakin, Netanyahu Xameneinin məhvinə işarə edən "artan əlamətlər"ə diqqət çəkib, Donald Tramp isə İran liderinin öldürülməsi ilə bağlı məlumatı təsdiqləyərək, bunun "İran xalqı üçün ədalət" adlandırıb[34]. Donald Tramp və Benyamin Netanyahunun açıqlamalarından sonra İranın Tasnim və Mehr agentlikləri Xameneinin sağ qalaraq "meydana rəhbərlik etməkdə inadkar və qətiyyətli" olduğunu bildirdilər. [29]
2026-cı ilin 1 martında günün başlanğıcında İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası,[35] və İran İslam Respublikasının Televiziya və Radio Yayımı da daxil olmaqla, İranın dövlət mediası Xameneinin öldürüldüyünü, 40 günlük matəm və yeddi günlük milli tətil elan edib[36][37]. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna (İİKK) bağlı olan Fars Xəbər Agentliyi, Xameneinin qızı, kürəkəni, nəvəsi və gəlininin də hava hücümü nəticəsində həlak olduqlarını bildirib[3][38][5].
Ali Rəhbər vəzifəsi Ekspertlər Məclisi tərəfindən təyin olunduqdan və Ali Rəhbərin müavini vəzifəsinin 1989-cu ildə ləğv edildiyindən Xameneinin rəsmən varisi olmayıb[39]. Yeni Ali Rəhbər seçilənədək idarəetmə müvəqqəti olaraq Rəhbərlik Şurasına Ekspertlər Məclisinin üzvü Əlirza Ərəfinin sədrliyi ilə, prezident Məsud Pezeşkian və baş hakim Qulamhüseyn Möhseni-Ejeinin daxil edildiyi Şuraya həvalə olunub[18][40]. Tezliklə daimi Ali Rəhbərin seçilməsi üçün İİKK iclası çağırılıb[41].
İran prezidenti Məsud Pezeşkian Ali Rəhbərin vurulmasını "böyük cinayət" adlandırıb və cavabsız qalmayacağını söyləyib[42]. Onun ölümünə iran camaatının reaksiyası isə fərqli olub: bəzii şəhərlərdən insanlar sevinc, digər şəhərlərdə isə kədər hissələrini bölüşüblər[6][7][8][9]. Misal üçün, Xameneinin ölüm xəbərindən dərhal sonra İsfahan, Kərəc, Kirmanşah, Qəzvin, Sənəndəc, Şiraz və İzə şəhərlərində insanların bu münasibətlə rəqs etmələri, sevincdolu videoları internetə yayılıb, Dehluran şəhərində Xameneinin heykəlinin aşırdılmasını camaat alqışlayıb[43][24][44].
Xamenei tərəfdarları Məşhəddəki İmam Rza ziyarətgahının yanında onun ölümünə yas tutublar. Videolarda adamların ağladığı, ağu dediyi, digərlərinin isə kədərdən yerə yıxıldığı[45], Yasuc və İsfahanda[46] minlərlə insanın onun ölümünə yas tutduğu, Şiraz və Lorestan əyalətinin bəzi məntəqələrində də oxşar səhnələrin qeydə alındığı görünür [47][48], fotolarda isə Tehranın İnqilab meydanında əllərində portretləri tutaraq onun ölümünə yas tutan iranlılar göstərilib[49]
MEK-in Azərbaycan əsilli həmsədri Məryəm Rəcəvi (qızlıq adı: Məryəm Qajar-Azadanlu) öz İnternet saytında Xameneinin ölümünü "dini zülmün sonu" və " Vilayət-e Fəqih rejiminin süqutu" kimi qiymətləndirən, mollaları və monarxistləri kənarlaşdıran keçid hökumətinə çağıran və MEK-in İrana xarici müdaxilə axtarmadığını bildirən bir bəyanat yayıb[50].
İranın sonuncu şahı Məhəmməd Rza Pəhləvinin böyük oğlu və İslam Respublikası rejiminə qarşı tanınmış müxalif, sürgündəki vəliəhd Rza Pəhləvi, Xameneinin ölümündən qısa müddət sonra "İslam Respublikasının sonu" gəldiyini bildirib[51][52]. Pəhləvi daha sonra Xameneinin ölümünün "son" olmadığını söylədi və iranlıları "küçələrdə geniş və qətiyyətli çıxışlara" səsləyərək İslam Respublikasını devirməyə çağırıb[53].
Argentina: Prezident Javier Milei İsrail və ABŞ–ın Xameneinin "məhvi" ilə nəticələnən hərbi əməliyyatı yüksək qiymətləndirib, əlavə edib ki, Xamenei "bəşəriyyətin indiyə qədər gördüyü ən amansız, zorakılığa meylli və qəddar insanlardan biri idi"[54] Sonra Milei Xamneini 1994-cü ildə Buenos Aires şəhərində bomba partladan terroristlərə İran tərəfindən sponsorluq edilməsində günahlandıraraq, əlavə etdi ki, Argentina bundan sonra da, həmin hadisələrdə təqsiri olanları təqib edəcək, onlara azadlıqları və ya canları ilə bədəl ödətdirəcəkdir[54].
Avstraliya: Baş nazir Antoni Albaniz bəyan etdib ki, Xamneiyə "yaz tutulmamalıdır", çünki o İran raket proqramlarına, proksilərə və dinc əhalityə divan tutulmasına görə qınanmalıdır[55].
Azərbaycan: Prezident Ilham Aliyev öz həmkarı Məsud Pezeşkiana məktub yazaraq, İran xalqına səbr diləyib[56].
Çin: Çin rəsmiləri, Xameneinin öldürülməsinə "qətiyyətlə qarşı çıxdığını və pislədiyini" ifadə edərək, bununla "İranın suverenliyinin və təhlükəsizliyinin ciddi şəkildə pozulduğunu, BMT Nizamnaməsinin məqsəd və prinsiplərinin və beynəlxalq münasibətlərin əsas normalarının tapdanıldığını" bildirib[57].
Avropa İttifaqı: Xarici işlər naziri Kaya Kallas Xameneinin ölümünün "İran tarixində müəyyən bir an" olduğunu söylədi və əlavə etdi: "bundan sonra nə olacağı bilinmir. Ancaq indi başqa bir İrana gedən yol, xalqının formalaşdırmaq üçün daha çox azadlığa sahib ola biləcəyi yol açıqdır." Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen bəyan edib ki, " Xameneinin getməsi ilə İran xalqının yeni ümidi yaranıb. Biz təmin etməliyik ki, gələcək onlara məxsus olsun və onlar bunu müəyyən edə bilsinlər"[58].
İraq: hökumət rəsmisi Bəssəm əl-Əvadi bu qətllə bağlı üç günlük matəm elan edib[59]. İraq müxalifətinin lideri və şiə din xadimi Müqtəda əs-Sədr Xameneinin ölümündən sonra bazar günü "kədərini" dilə gətirib[60]. Ayətullah Əli Sistani İran xalqına və dünya müsəlmanlara başsağlığı verərək, iranlıları birliyi qorumağa və "təcavüzkarların məkrli məqsədlərinə mane olmağa" çağırıb[61].
İsrail: Baş nazir Benyamin Netanyahu Xamneinin aradan qaldırılması ilə bağlı məlumat verən ilk şəxs olaraq qeyd edib: "47 il ərzində Ayətullah rejimi "İsrailə ölüm" və "Amerikaya ölüm" şüarları səsləndirib. Qanımızı tökdürüb, bir çox amerikalını öldürdüb və öz xalqına qənim kəsilib"[62]. Müdafiə naziri İsrail Katz bu hadisəni bayram edərək "İsraili məhv etmək üçün hərəkət edən məhv edildi... Ədalət qalib gəldi və Şər oxuna ölümcül zərbə vuruldu[63]" deyib.
Malayziya: Baş nazir Ənvər İbrahim öz Facebook hesabında Xamneinin qətlini pisləyərək, İranı bundan sonra da vəziyyəti gərginləşdirmnəkdən çəkinməyə çağırıb[64].
Şimali Koreya: Şimali Koreya bu zərbəni "qanunsuz təcavüz aktı" olaraq qınayaraq, "eqoist və hegemonik ambisiyalarını həyata keçirmək üçün hərbi gücdən sui-istifadə etməyə" üstünlük verən ABŞ və İsrailin "həyasız və quldur davranışı" adlandırdı"[57].
Pakistan: Baş nazir Şahbaz Şərif "Həzrət Ayətullah Seyid Əli Xameneinin şəhid olması" ilə əlaqədar başsağlığı verərək, İran xalqını "kədərinə" şərik çıxdığını bildirib[63].
Rusiya Federasiyası: Prezident Vladimir Putin bu sui-qəsdi "kinayəli qətl" adlandıraraq, Pezeşkiana başsağlığı verib, "Xameneinin öldürülməsi insan əxlaqının və beynəlxalq hüququn bütün normalarının pozulmasıdır" deyib[65].
Türkiyə: Prezident Recep Tayyip Erdoğan Xameneinin ölümündən kədərləndiyini və Türkiyənin "sülh və sabitliyi bərpa etmək" üçün diplomatik səylərini davam etdirəcəyini bildirib.[66].
Ukrayna: Ukrananın X sosial şəbəkə hesabında Xamneinin aradan qaldırılması alğışlanaraq, yazılıb ki, "dikdatorun ölümündən yaxşı heç nə ola bilməz"[62].
Birləşmiş Krallıq: Müdafiə katibi John Healey Sky News agentliyinə müsahibə verərək, Xamneini "Qərbdə terror hücumlarına sponsorluq edən qəddar rejimin lideri" kimi təsvir edib, ona "az adam yas tutacaq" deyib. Müxalifət nümayəndələri isə iki qrupa bölünüb: bəziləri Xanmeninin vurulmasını alqışlasa da, digərləri bunu beynəlxalq hüququn pozulması kimi qiymətləndiriblər[67].
ABŞ: President Donald Trump, Xameneinin vurulduğunu şərh edərək onu "tarixin ən qəddar adamlarından biri" adlandıraraq, ABŞ-ın İranı bombalamağa davam edəcəyini bildirib. Senator John Fetterman da daxil olmaqla bəzi Demokratik Konqres üzvləri bu açıqlamaya müsbət cavab verib, Tom Emmer kimi bəzi dövlət nümayəndələri də bunu dəstəkləyib[68].
Xameneinin vurulması bir sıra dünya miqyaslı etirazlara səbəb olub. Bağdadda nümayişçilər Yaşıl Zona yaxınlığında təhlükəsizlik qüvvələri ilə toqquşub, etirazçılar ABŞ səfirliyinə basqın etməyə, ora aparan yolları bağlamağa çalışdılar. Etirazçıların Xameneiyə yas tutma bayraqlarını yelləyib,müvafiq şüarlar səsləndiriblər.
Sui-qəsdə cavab olaraq Karaçidəki ABŞ konsulluğunun yaxınlığında iğtişaşlar baş verib, nümayişçilər binanın pəncərələrini yandırdıb, içəri girməyə çalışıblar. Etirazlar şiddətləndikcə Dəniz Təhlükəsizlik Qvardiyası atəş açaraq ən azı 22 etirazçını öldürüb, 120-dən çoxunu yaralayıb[69][70][71]. Nümayişçilər həmçinin Gilgit-Baltistanın Skardu şəhərindəki Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə əlaqəli regional ofis binaısna daxil olub, bəzi ofisləri dağıdıblar[72].
“The Economist” jurnalı Xameneinin vurulmasını ABŞ və İsrail üçün “böyük uğur” adlandıraraq qeyd edib ki, 2003-cü ildə İraqa hücum zamanı Səddam Hüseyni öldürmək üçün oxşar əməliyyat doqquz ay çəkib[73]. “The New York Times” qəzeti yazıb ki, Xameneini öldürməklə İsrail “yeni bir Rubikonu keçib, suveren bir ölkənin dövlət başçısını öldürüb - İsrail müdafiə rəsmilərindən ikisinin sözlərinə görə, ötən ilin iyun ayında müharibənin əvvəlində etməkdən çəkindiyi bir şey”. [74]
- ↑ "Ayatollah Khamenei Death: Official Confirmation". Islamic Info Center. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ Barnes, Julian E.; Bergman, Ronen; Schmitt, Eric; Pager, Tyler. "The C.I.A. Helped Pinpoint a Gathering of Iranian Leaders. Then Israel Struck". The New York Times (ingilis). 1 mart 2026. ISSN 0362-4331. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- 1 2 Habibiazad, Ghoncheh. "Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says". BBC News. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; "auto" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - ↑ "Khamenei's relatives killed in the attacks too". BBC News (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- 1 2 Magdy, Sam. "Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports". Associated Press. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; "Sam Magdy" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - 1 2 Fassihi, Farnaz; Triebert, Christiaan. "Iranians Take to the Streets to Celebrate Khamenei's Death". The New York Times. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; "nytimes" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - 1 2 Sinaiee, Maryam. "Iranians react with joy and disbelief to Khamenei's death". Iran International (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; "iranintl2" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - 1 2 "Iranians hope freedom is near after supreme leader's death". ABC News (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; "Iranians hope freedom is near" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - 1 2 Solomon, Feliz; Moussavi, Henna. "Iranians Celebrate Strikes That Killed the Country's Leaders". The Wall Street Journal. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; "live coverage from wsj" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - ↑ "Protesters rally across US after strikes on Iran that killed Khamenei". The Guardian. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ Holland, Steve; Nichols, Michelle; Craft, Diane. "Trump vetoed Israeli plan to kill Iran's supreme leader, US officials say". Reuters. 15 iyun 2025. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ O'Hern, Steven K. Iran's Revolutionary Guard: The Threat that Grows While America Sleeps. Potomac Books. 2012. səh. 32. ISBN 978-1-59797-701-2.
- ↑ Kostiner, Joseph. Part1: The Iran-Iraq war // Conflict and Cooperation in the Gulf Region. Tel Aviv University: VS Verlag für Sozialwissenschaften. 2009. səh. 69. ISBN 978-3-531-91337-7.
- ↑ "Appendix B Background Information on Designated Foreign Terrorist Organizations" (PDF). U.S. Department of State 2009–2017 Archive. United States Department of State. səh. 101. 27 may 2019 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 10 dekabr 2018.
- ↑ Colgan, Jeff. Petro-Aggression: When Oil Causes War. School of International Service of American University: Cambridge University Press. 2013. səh. 167. ISBN 978-1-107-02967-5. 25 may 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 iyul 2019.
- ↑ Ismael, Jacqueline S.; Ismael, Tareq Y.; Perry, Glenn. Government and Politics of the Contemporary Middle East: Continuity and change. Routledge. 2015. səh. 181. ISBN 978-1-317-66283-9. 25 may 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 iyul 2019.
- 1 2 3 4 5 Smith, Benedict; Bhojwani, Janhvi. "How the US pulled off the assassination of the century". The Telegraph (ingilis). 1 mart 2026. ISSN 0307-1235. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; ":1" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - 1 2 3 "Iran hit with more strikes after Khamenei's death, Trump issues new warning". Reuters. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; ":0" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - ↑ Halbfinger, David M.; Jerusalem, Ronen BergmanReporting from; Aviv, Tel. "How the Assault on Iran Unfolded". The New York Times. 1 mart 2026.
- ↑ Magid, Jacob. "Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government'". The Times of Israel. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ "Iranian leader Khamenei killed in strikes, Israel says". Reuters. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ "See where U.S., Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated". The Washington Post. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ Fabian, Emanuel. "Satellite image shows destruction of Khamenei's compound". The Times of Israel. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- 1 2 "Iran's Supreme Leader Ali Khamenei is dead". Iran International. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026. Sitat səhvi: Xətalı
<ref>etiketi; "iranintl" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib - ↑ "Live: Khamenei's body has been found and he is confirmed dead, Israeli official says". Reuters. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ "Israel's Netanyahu says 'signs' point to Khamenei being dead". Deutsche Welle. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ Ravid, Barak; Lotz, Avery; Basu, Zachary. "ISRAEL SAYS IRAN SUPREME LEADER KHAMENEI IS DEAD". Axios. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ Hjelmgaard, Kim; Collins, Michael; Snider, Mike; Ramaswamy, Swapna Venugopal. "Iran Supreme Leader Ali Khamenei killed, Trump says". USA Today. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- 1 2 "Trump says Iran's Supreme Leader Ali Khamenei dead after US-Israeli attacks". Al Jazeera. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ "Ali Khamenei assassinated in Iran, Israeli officials told". The Jerusalem Post. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ Mangan, Dan; Josephs, Leslie; Kimball, Spencer; Haddad, C. J.; Papp, Justin; Novet, Jordan. "Live updates: Trump says Khamenei is dead; Iran says he's 'safe and sound'". CNBC. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ "Iran latest: Netanyahu says 'growing signs' Iran's supreme leader Khamenei is 'gone' after US-Israel attacks". BBC News. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ "Iran tells UN it will continue self-defence and considers US, Israeli bases as targets- top developments". The Times of India. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026 – The Economic Times vasitəsilə.
- ↑ Time.
- ↑ "اطلاعیه شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی" [Announcement of the martyrdom of His Highness Grand Ayatollah Seyyed Ali Hosseini Khamenei, the Leader of the Islamic Revolution]. Office for the Preservation and Publication of the Works of Grand Ayatollah Seyyed Ali Khamenei – Islamic Revolution Cultural Research Institute (fars). Supreme National Security Council. 1 mart 2026. 1 mart 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 mart 2026 – KHAMENEI.ir vasitəsilə.
Imam Khamenei, the leader of the great nation of Iran and the forerunner of the Islamic Ummah, Imam Khamenei, joined the Supreme Kingdom by drinking the sweet nectar of martyrdom during the holy month of Ramadan.
- ↑ "Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says". BBC News. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ Fassihi, Farnaz. "Live Updates: Iran Says Supreme Leader Died During U.S.-Israeli Strikes". The New York Times. 1 mart 2026. ISSN 0362-4331. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
Iran announced 40 days of official mourning and a seven-day national holiday to commemorate the death of Ayatollah Ali Khamenei.
- ↑ "Khamenei's relatives killed in the attacks too". BBC News. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Iran's supreme leader killed in major attack by US and Israel". AP News. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ Reals, Tucker. "Iran names three men for interim Leadership Council to pick next supreme leader". CBS News (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Iran's Guards push to name next leader outside legal procedures". Iran International (ingilis). 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "IRAN CONFIRMS KHAMENEI'S KILLING IN US-ISRAEL STRIKES". Al Jazeera. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Cheers and celebrations heard in parts of Tehran after reports of Khamenei's death". The Business Standard (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "In polarised Iran, Khamenei's death triggers celebrations and grief". Reuters. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Iranians in Mashhad mourn Khamenei". Al Jazeera. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Thousands of mourners gather in Iran's historic city of Isfahan". Al Jazeera. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Thousands mourn Khamenei's killing in central Iran's Yasuj city". Al Jazeera. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Iran's Shiraz sees large crowds protest killing of Khamenei". Al Jazeera. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Photos: Iranians gather in Tehran to mourn Khamenei". Al Jazeera. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ "Maryam Rajavi Declares Ali Khamenei's Death the End of Religious Despotism in Iran". IranFreedom.org. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Reza Pahlavi Declares End of Islamic Republic After Khamenei's Death". The Chosun Daily. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Ali Khamenei death claim: Reza Pahlavi declares 'Islamic Republic has come to an end' | Full reaction". Hindustan Times (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Three US service members killed in Iran operation as Israeli rescuers say nine dead in Iran strike". BBC News (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- 1 2 "Javier Milei elogió la operación conjunta de Estados Unidos e Israel, los definió como aliados y condenó "las atrocidades" de Irán" [Javier Milei praised the joint operation by the United States and Israel, defining them as allies and condemning Iran's "atrocities"]. Clarín (ispan). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Iran's Khamenei 'will not be mourned,' says Australian PM Albanese". The Times of Israel (ingilis). 1 mart 2026. ISSN 0040-7909. İstifadə tarixi: 2 mart 2026.
- ↑ "Azerbaijan's President Extends Condolences to Iranian Counterpart over Khamenei's Death". Caspian Post. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- 1 2 "China, Russia, North Korea and Hamas condemn killing of Iran's Khamenei". The Times of Israel. 1 mart 2026. ISSN 0040-7909. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "There is now an open path to a different Iran, EU's Kallas says". Reuters. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Iraq announces three days of mourning over Khamenei's killing". Al Jazeera. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Iraq's Muqtada al-Sadr mourns Khameni". Al Jazeera. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ "Iraq's Sistani Urges Iranian Unity After Khamenei Death". Asharq Al-Awsat. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- 1 2 "World leaders react to Ayatollah Khamenei's death". Newsweek. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- 1 2 "World reacts to killing of Iran's Khamenei by US, Israel forces". Al Jazeera (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Asian Leaders Respond to Iran Conflict". MarketWatch (ingilis). 2 mart 2026. İstifadə tarixi: 2 mart 2026.
- ↑ "Putin: Khamenei assassination — cynical murder". Ynetglobal (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Erdogan 'saddened' by Khamenei's death, says Türkiye's efforts will continue". Türkiye Today. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Few will mourn leader of 'evil' regime Ali Khamenei, says UK defence secretary". The Guardian. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Iranian supreme leader killed in airstrike, leaving power vacuum atop regime". POLITICO. 28 fevral 2026. İstifadə tarixi: 28 fevral 2026.
- ↑ Jawad, Adil; español, MUNIR AHMED Leer en. "At least 22 people killed in Pakistan as protesters try to storm US Consulate". Associated Press (ingilis). 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ Peltier, Elian; ur-Rehman, Zia; Akbary, Yaqoob. "Protesters Try to Storm U.S. Consulate in Karachi, Pakistan". The New York Times (ingilis). 1 mart 2026. ISSN 0362-4331. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "At least 22 people killed in Pakistan as protesters try to storm US Consulate". The Washington Post (ingilis). 1 mart 2026. ISSN 0190-8286. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Protesters damage buildings in Pakistan's north". Al Jazeera. 1 mart 2026. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ "Ali Khamenei may be dead, but Donald Trump has unfinished business". The Economist. 1 mart 2026. ISSN 0013-0613. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.
- ↑ Halbfinger, David M.; Jerusalem, Ronen BergmanReporting from; Aviv, Tel. "How the Assault on Iran Unfolded". The New York Times. 1 mart 2026.
- ↑ "Just one in four Americans support US strikes on Iran — Reuters/Ipsos poll". The Times of Israel (ingilis). 1 mart 2026. ISSN 0040-7909. İstifadə tarixi: 1 mart 2026.