Seyyid Əhməd Şərif ibn Məhəmməd Şərif ibn Məhəmməd ibn Əli əs-Sənusi (ərəb. أحمد الشريف السنوسي; 18 dekabr 1873[1] – 10 mart 1933[1], Mədinə) — Sənusi təriqətinin şeyxi.
| Əhməd Şərif əs-Sənusi | |
|---|---|
| ərəb. أحمد الشريف السنوسي | |
 | |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 18 dekabr 1873[1] |
| Vəfat tarixi | 10 mart 1933[1] (59 yaşında) |
| Vəfat yeri |
|
| Dəfn yeri | |
| Vətəndaşlığı | |
| Hərbi fəaliyyəti | |
| Rütbəsi | |
| Döyüşlər | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
O, Sənusi təriqətinin banisi Məhəmməd ibn Əli əs-Sənusinin nəvəsi, Məhəmməd Şərif əs-Sənusinin isə oğludur.[3]
Dini təhsilini Cağbubdakı ailə mərkəzində, atasının, əmisi Məhəmməd Mehdi əs-Sənusinin[4] və digər şeyxlərin nəzarəti altında alıb. O, Şimali Afrika və Aralıq dənizi sahillərindəki kolonial təzyiqlərə qarşı uzun və sistemli mübarizə aparıb. Əmisi və Vəday sultanı ilə birlikdə fransızlara qarşı döyüb, lakin 1906–1907-ci illərdə ağır itkilərlə üzləşib. 1911-ci ildən başlayaraq italyanlara qarşı cihada yönəlib və müxtəlif döyüşlərdə, o cümlədən 16 may 1913-də general Mombretti komandanlığındakı italyan ordusuna qarşı qələbə qazanıb. Osmanlı tərəfi ilə birlikdə Sənusi qüvvələrini İngiltərəyə qarşı əməliyyatlara cəlb edib. Səllum uğrunda döyüşlərdə müvəffəqiyyətlər və məğlubiyyətlər yaşayıb. Siyasi və hərbi liderlikdən sonra o, bütün hərbi və siyasi səlahiyyətlərini əmisinin nəvəsi İdrisə həvalə edib[4] və özünü daha çox təriqətin mənəvi rəhbərliyinə həsr edib. Bir müddət Türkiyədəki Milli Mübarizəni dəstəkləyib. Türkiyədə Respublika elan edildikdən sonra səssizliyə bürünüb və Mersin yaxınlığındakı xristian kəndində yaşamağa məcbur edilib.
1926-cı ildə Türkiyə hökuməti ondan ölkəni tərk etməyi tələb edib. Bundan sonra o, Şam və Fələstin vasitəsilə Hicaza yollanıb və 10 mart 1933-cü ildə Mədinədə vəfat edib.[3]
Onu Türkiyədə yayımlanan "Məxsusa: Tripoli" tele-serialında aktyor Kənan Çoban canlandırıb.[5]
- ↑ 1 2 3 4 Aḥmad al-Šarīf ibn Muḥammad al-Sanūsī // AlKindi.
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #139769641 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
- ↑ 1 2 Azamat, Nihat. "Senusi, Ahmed Şerif". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2009. 18 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 yanvar 2026.
- ↑ 1 2 الصلابي, علي محمد. "أحمد الشريف السنوسي.. العالم الجليل والمناضل الكبير الذي سما عن كل غاية". Aljazeera.net. ٢٠١٩. 2026-01-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2026-01-18.
- ↑ "Mahsusa: Trablusgarb". IMDb. 2023. 18 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 yanvar 2026.