AZERI CHAT + Tanishliq

Vikipediya ?

Əhəmənilər dövləti

Əhəmənilər dövləti — e.ə. VI əsrin ortalarından 330-cu ilədək Yaxın və Orta Şərqin bir çox ölkəsini hakimiyyəti altında birləşdirən qədim İran dövləti.

İmperiya
Picto infobox map.png
Əhəmənilər İmperiyası
Ariyānām Xšaçam
Əhəməni bayrağı Əhəməni gerbi
Əhəməni bayrağı Əhəməni gerbi
AchaemenidMapBehistunInscription.png
Əhəmənilər İmperiyasının ən geniş sərhədləri

Paytaxt Babil
Böyük şəhərlər Həmədan, Persepolis, Pasarqad,
Dil(lər) Qədim fars
Din Zərdüştilik
Pul vahidi
Sahəsi 8.000.000 km²
Əhalisi 50 000 000 nəfər
İdarəetmə forması Monarxiya
Sülalə Əhəmənilər
Varislik
← Midiya ← Lidiya
Makedoniya İmperiyası →
Vikianbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar
Map achaemenid empire en.png

E.ə. 550-ci ildə sonuncu Midiya hökmdarı Astiaq üzərində qələbə çalmış İran şahı Böyük Kir tərəfindən yaradılmışdır.

Əhəmənilər (Haxamanişilər) qədim İran hökmdarları sülaləsi idi. Nümayəndələri: II Böyük Kir, II Kambiz, I Dara, I Kserks, I Artakserks, II Kserks, Soqdian və ya Sekudian, II Dara, III Artakserks, Arses, III Dara. Makedoniyalı İsgəndər Əhəmənilər sülaləsinə son qoymuşdur.

Mündəricat

Tarix

E.ə 558-ci ildə II Kir İran tayfaları ittifaqına başçılıq etmişdir. Bu ittifaqın başçılığı altında e.ə 553-cü ildə Midiya dövlətinə qarşı üsyan baş verdi. Üsyanın mərkəzi (Fars) vilayəti idi. Midiya hökmdarı Astiaq Parsuadakı qiyamın qarşısını ala bilmədi. Nəticədə e.ə 553-550-ci illərdə baş verdi. Bəzi Midiya əyanları II Kirin ətrafına yığıldı. Beləliklə, Midiya süqut etdi. Torpaqlarında Əhəməni dövləti yarandı.

Ümümi Tarix

  1. E.ə 550-ci ildə Midiya torpağları işğal olundu
  2. E.ə 546-cı ildə Lidiya və Yunan(Kiçik Asiya) şəhər-dövlətləri işğal olundu
  3. E.ə 545-539-cu illərdə Kiçik Asiyada işğallar həyata keçirdi
  4. E.ə 538-ci ildə Babilistan işğal olundu.
  5. E.ə 616-612-ci ildə Aşşur dövləti süqut etdi.
  6. E.ə Ⅶ əsrin 50-ci illəri Aşşur dövləti ilə Midiya arasında toqquşma oldu.

Əhəməni şahı II Kir- E.ə 550-530

Əhəməni şahı II Kambiz 530-522

QAUMATA(BARDİ) (522-7 ay)

Əhəməni şahı I Dara-E.ə 522-486

  1. E.ə 519-512-ci illərdə , Frakiya, Makedoniya, Hindistan(şm.-q) işğal edildi;
  2. İnzibati,Mədəni,Maliyə islahatları keçirdi;
  3. E.ə 500-493-cü illərdə Kiçik Asiyada yunan üsyanları;

I Kserks-E.ə 486-465

-E.ə 465-424

-E.ə 424-bilinmir

()-E.ə 424-423

II Dara-E.ə 423-404

  1. E.ə 405-ci ildə Misir üsyanı

II Artakserks-E.ə 404-358

III Artakserks-E.ə 358-338 

Artaxerxes taxtdan yuxarı qalxmadan əvvəl satrap və atasının ordusunun komandiri idi. Artaxerxes qardaşlarından biri edildikdən sonra hakimiyyətə gəldi, başqa bir intihar etdi, son öldürüldü və atası Artaxerxes II öldü. Artaxerxes padşah olandan sonra kral ailəsinin hamısını qətlə yetirmişdi. Misirə qarşı iki böyük kampaniyaya başladı. İlk kampaniya başarısız oldu və imperiyasının qərb hissəsində üsyanlar ilə təqib edildi. Miladdan əvvəl 343-cü ildə Artaxerxes Misir fironuna daxil olan Nektənebo II-ni Misirdən apararaq yolda Finikiyadakı üsyanı dayandırdı.Mısırdakı müvəffəqiyyətindən sonra Artaxerxes Farsa qayıtdı və önümüzdəki bir neçə il ərzində Misirin fəthindən bir neçə il keçdikdən sonra Fars imperiyası öz nəzarəti altında qalıb ki, İmperiyanın müxtəlif yerlərində baş verən toqquşmaların effektiv şəkildə keçirilməsini keçirdi. Misir Böyük İskəndərinin Misirin fəthinə qədər Misir Fars imperiyasının bir hissəsi idi.

-E.ə 338-336

III Dara-E.ə 336-330

ə çevrilmişdi.Nəticədə III Dara məğlub oldu və Baktriya canişini Bess tərəfindən öldürüldü


İstinadlar

  1. Əhəmənilər dövləti // Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası (10 cilddə). — IV cild. Bakı, 1980. — Səh.: 253.

Həmçinin bax

Xarici keçidlər

Vikianbarda Əhəmənilər dövləti ilə əlaqəli mediafayllar var.

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar
Anarim.Az
Sayt Rehberliyi ile Elaqe
Saytdan Istifade Qaydalari
Anarim.Az 2oo4-2o18