Əbu Hətim Məhəmməd ibn İdris ibn Munzir ər-Razi (ərəb. أبو حاتم محمد بن إدريس الرازي; 811[2], Rey, Tehran ostanı[1] – 890[3], Rey, Tehran ostanı[1]) — hədis hafizi və tənqidçisi.
| Əbu Hətim ər-Razi | |
|---|---|
| ərəb. أبو حاتم محمد بن إدريس الرازي[1] | |
 | |
| Doğum tarixi | 811[2] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 890[3] (78–79 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Uşağı | |
| Elm sahəsi | hədis elmi[d] |
| Tanınmış yetirmələri | Əbu Züra ər-Razi, Əbu Davud, Nəsai |
O, Reydə anadan olub. Nisbələri "Təmimi", "Qətafani" və "Hənzəli"dir.[4]
Hədis həyatına hicir 209-cu (824) ilədə Reydə başlayıb. Kufə, Bəsrə, Məkkə, Mədinə, Bağdad, Bəhreyn, Misir, Rəmlə, Qüds, Təbəriyyə, Tarsus, Dəməşq, Hüms və başqa yerlərə elmi səyahətlər edib. Əsmai, Əbu Nuaym Fəzl ibn Dükeyn, Əffan ibn Müslüm, Adəm ibn Əbu İyas, Əhməd ibn Hənbəl və Buxari kimi alimlərdən bəhrələnib. Hicir 242-245-ci (856-859) illəri arasında ikinci dəfə elmi səyahətə yollanıb.
İbn Əbu Hətim, Yunus ibn Əbdüləla əs-Sədəfi, Əbdə ibn Süleyman, Rəbi ibn Süleyman əl-Muradi, Əbu Züra ər-Razi, Əbu Züra əd-Dəməşqi, Əbu Davud və Nəsai kim tanınmış alimlər ondan hədis rəvayət ediblər.
Əbu Hətim ər-Razi hicri 277-ci (890) ildə Reydə vefat edib.
Onun ən böyük əsəri, İbn Əbu Hətim adı ilə tanınan oğlu Əbdürrəhman olmuşdur. Əbdürrəhman, özünün hədis raviləri haqqındakı fikirlərini "əl-Cərh vət-tədil" adlı əsərdə bir yerə cəmləmişdir. Əbu Hətim ər-Razinin qələmə aldığı əsərlərdən heç biri tam şəkildə dövrümüzə qədər gəlib çatmamışdır. "Kitabüz-Zöhd" ilə "Təfsirül-Quranil-əzim" bu əsərlərdən bəzilərdir.[5]
- 1 2 3 4 5 Türkiye Diyanet Vakfı Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (türk.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı.
- 1 2 Muḥammad Ibn-Idrīs Abū-Ḥātim ar-Rāzī // CERL Thesaurus (ing.). Consortium of European Research Libraries.
- 1 2 OpenITI corpus. OpenITI.
- ↑ Zəhəbi. Siyəru Aləmin-Nubəla (ərəb). XIII. 247.
- ↑ Canan, İbarhim. "Ebu Hatim er-Razi". TDV İslâm Ansiklopedisi. 1994. 10 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.