Vattasilər və ya Vəttasilər (ərəb. الْوَطَّاسِيُّون əl-vəṭṭasiyyun) — 1471–1549/1554-cü illərdə Mərakeşi idarə edən ərəb əsilli sülalə.
Tarixi dövlət | |
Vattasilər | |
---|---|
|
|
|
|
Paytaxt | Fəs |
i | Bərbər dili, ərəb dili |
Rəsmi dilləri | |
Dövlət dini | sünni islam |
Valyuta | Dirhəm |
İdarəetmə forması | Sultan, monarxiya |
![]() |
Tarixi
15-ci əsrin sonlarında Mərakeşdə hakimiyyətdə olan Merinilər sülaləsinin hakimiyyəti zəifləmiş və ara müharibələri nəticəsində süquta uğramışdı. Həmin dövrdə Asila hakimi, Vattasi sülaləsindən olan , Merini sultanlığının hakimiyyətinə son qoyan qarşı mübarizədə qalib gələrək, 1471-ci ildə Fəs şəhərini tutdu və özünü Mərakeşin yeni sultanı elan etdi.
Lakin Portuqaliya krallığı ilə mübarizədə müvəffəqiyyət qazana bilməyən Məhəmməd ibn Yəhya 1471-ci ildə Tanjer, 1473-cü ildə Asila şəhərlərini itirdi. Portuqallar Mərakeş sahillərində Əsfa (Safi), Məzaqan və Əzəmmur kimi qalalar inşa etdirdilər.
1492-ci ildə Qranada əmirliyinin süqutu ilə İspaniyadan qaçan bir çox əndəlüslü Mərakeşə sığındı. Həmçinin 1497-ci ildə ispanlar Vattasilərə məxsus Melilya şəhərini də işğal etdilər.
Vattasilər İspaniya və Portuqaliya ilə mübarizəni davam etdirərkən, Mərakeşi ələ keçirən Səədilər ölkənin cənubunda ciddi təhlükəyə çevrildilər. 1549-cu ildə Fəs şəhərini tutan Səədilər Vattasi hökmranlığına son qoysalar da, 1554-cü ilin əvvəlində Fəsə daxil olan Osmanlıların Əlcəzair valisi Saleh Paşa Vattasi hakimiyyətini yenidən bərpa etdi. Lakin Osmanlı qoşunlarının geri çəkilməsi ilə Səədilər 1554-cü ilin sentyabrında yenidən Fəsi ələ keçirdilər və Vattasi sülaləsinin hakimiyyətinə tamamilə son qoyuldu.
İstinadlar
- (PDF). Bakı. 2020. səh. 34. 2022-01-22 at the Wayback Machine
- (türk). 2022-11-13 tarixində . İstifadə tarixi: 6 aprel 2024.