Rabotnitsa (rus. Работница – azərb. "İşçi qadın") — Sovet İttifaqı və Rusiyada nəşr olunan qadın jurnalı, qadınlar və ailələr üçün yazılmış ən qədim rus jurnallarından biri. 1914-cü ildə yaradılmış və ilk dəfə Qadınlar Günündə nəşr olunmuş bu jurnal, ilk sosialist qadın jurnalı olmaqla birlikdə, həm də qadın dövri nəşrləri arasında ən solçu nəşrdir. Jurnalın əsasının qoyulması Lenin və ona yaxın olan bir neçə qadının adı ilə əlaqələndirilsə də, o, ilk yeddi nömrənin nəşrində iştirak etməyib.
Rabotnitsa | |
---|---|
![]() | |
Təsis tarixi | 1914 |
Ölkə | |
Dil | rus dili |
![]() |
Rabotnitsa 1917-ci ilin may ayında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Qadınlar Bölməsi olan Jenotdel tərəfindən idarə olunan bolşevik jurnalı kimi yenidən təşkil edilmiş və qurumun mərkəzi nəşriyyat orqanına çevrilmişdir.“Rabotnitsa” 1917-ci il Rusiya inqilabının başlanğıcından etibarən Rusiyada Kommunist Partiyasının nəzdində olan rəsmi qadın nəşri kimi xidmət edirdi.
Tarixi
“Rabotnitsa ” jurnalı 1914-cü ildəSankt-Peterburqda təsis edilmişdir. Jurnalın təsis edilməsinə Leninin həyat yoldaşı Nadejda Krupskaya kömək edib. Bununla belə, jurnalın nəşrinin həyata keçirilməsində və Leninin yaxın dostu İnessa Armand mühüm rol oynayıblar. Jurnalın çapı üçün Leninin bacılarından biri olan ayda iki nömrə çap etməyə razı olan bir mətbəə tapmışdır. Rabotnitsanın baş redaktoru kişi, Feliks Vasilieviç Martsinkeviç olsa da, naşiri qadın, Bolşevik Duması deputatının arvadı D.F.Petrovskaya idi. Jurnalın redaksiya heyəti Armand və Samoylova, həmçinin A.İ.Yelizarova-Ulyanova, N.K.Krupskaya, PF Kudelli, L.R.Menjinskaya, YF Rozmiroviç və L.N.Staldan ibarət idi. Rabotnitsa Leninin təşviq və dəstəyi sayəsində inkişaf etmişdir. O, rus dilində nəşr edilib və nəşri dəstəkləmək üçün lazım olan pul qadın işçilərdən toplanılıb.
Rabotnitsanın ilk nömrəsi 23 fevral 1914-cü ildə, Beynəlxalq Qadınlar Günündə 12 000 nüsxə ilə nəşr olundu. Onun üz qabığı, illüstrasiyaları və nəşr orqanı yox idi. Bu dövrdə rüblük jurnal olan Rabotnitsanın ilk ilində tirajı 12 000 idi. Jurnal yeddi nömrəsinin nəşrindən sonra Birinci Dünya müharibəsi ilə bağlı çətinliklər səbəbi ilə nəşrini dayandırdı.
Jurnal 1917-ci il mayın 10-da (23) yenidən fəaliyyətə başladı. Onun üz qabığında indi onun Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyasının Mərkəzi Komitəsinə aid olduğu elan edilirdi. 1917-ci il Oktyabr İnqilabından sonra Rabotnitsa inqilab haqqında bütün şəhəri məlumatlandırdı. Bunun ardınca 1918-ci ildə keçirilən “İşçi qadınların I Ümumrusiya qurultayı”ndan sonra çar hökuməti nəşri bağladı və redaksiya heyətinin bütün üzvləri həbs edildi. Jurnalın nəşri 1923-cü ilin yanvarında Moskvada bərpa edildi. Bu dövrdə jurnalda işləyən Ulyanova xaricdə olan qardaşı Leninin göstərişlərinə əməl etməmiş və Armandın jurnalı daha nəzəri etmək cəhdlərinə müqavimət göstərmişdir.
Mövqeyi
Rabotnitsa yalnız qadınlara və ailələrə həsr olunmuş rus dilindəki ən qədim jurnallardan biridir. Jurnalın əsas mövzusu imperializmi məğlub etmək üçün vasitə kimi proletar beynəlmiləlçiliyini və beynəlxalq əmək həmrəyliyini təbliğ etmək idi. O, “sosial ədalət, qadınların azadlığı və dünya miqyasında sülh”ü müdafiə edirdi. Rabotnitsa jurnalı qadın işçiləri ölkədəki siyasi vəziyyətdən xəbərdar etmək məqsədi daşıyırdı və qadınların Rusiyadakı sosialist inqilabında iştirakında katalizator rolunu oynayırdı. Jurnalın redaktorları kişilərin şüurunun yüksəldilməsi ilə məişət həyatının dəyişdirilməsi haqqında yazır, mövcud sosial problemlər üçün patriarxatın davamlı təsirini günahlandırırdılar. Rabotnitsa qadın işçilərə “dövlət və ictimai həyatda, kommunizm quruculuğunda iştirak etmək” üçün yol açıb. Jurnal qadın işçilərin dövrün siyasi reallığı haqda məlumatlanmasında və onların partiya bayrağı altına birləşməsində mühüm rol oynamışdır. O, həm də leninizmin təbliğinə kömək etmişdir.
İstinadlar
- Choi Chatterjee. (ingilis). University of Pittsburgh Press. 2002. səh. 29. ISBN 978-0-8229-4178-1. İstifadə tarixi: 21 July 2011.
- ↑ Noonan, Norma C. (ingilis). Greenwood Publishing Group. 2001. səh. 113. ISBN 978-0-313-30438-5. İstifadə tarixi: 20 July 2011.
- ↑ Elwood, R. C. (ingilis). Cambridge University Press. 8 July 2002. səh. 117. ISBN 978-0-521-89421-0. İstifadə tarixi: 20 July 2011.
- . Toronto Universiteti (ingilis). 29 March 2012 tarixində . İstifadə tarixi: 18 July 2011.
- ↑ Catterall, Miriam; Maclaran, Pauline; Stevens, Lorna. (ingilis). Psychology Press. 2000. 165, 167, 175–. ISBN 978-0-415-21973-0. İstifadə tarixi: 20 July 2011.
- Jukka Pietiläinen. "Media Use in Putin's Russia". Journal of Communist Studies and Transition Politics (ingilis). 24 (3). 2008: 365–385. doi:.
- Sebestyen, Victor. (ingilis) (First United States). New York. 2017. ISBN 978-1-101-87163-8. OCLC .
- ↑ Barbara Evans Clements. (ingilis). Cambridge University Press. 1997. 103, 264, 270–. ISBN 978-0-521-59920-7. İstifadə tarixi: 20 July 2011.
- ↑ McDermid, Jane; Hillyar, Anna. (ingilis). Taylor & Francis. January 1999. 63, 67. ISBN 978-1-85728-624-3. İstifadə tarixi: 20 July 2011.
- . East View. 2011-09-28 tarixində . İstifadə tarixi: 19 July 2011.
- Maria Davidenko. "Multiple femininities in two Russian women's magazines, 1970s–1990s". Journal of Gender Studies. 27 (4). 2018: 445–463. doi:.
- . East View. 28 September 2011 tarixində . İstifadə tarixi: 19 July 2011.
- ↑ . The Free Dictionary by Farex. 4 February 2013 tarixində . İstifadə tarixi: 19 July 2011.
- Pravda, no. 25. . Marxists. 26 January 1933. 8 December 2011 tarixində . İstifadə tarixi: 7 August 2024.