Aleks Buda (7 sentyabr 1910, Elbasan[d]7 iyul 1993, Tirana) ― Albaniya tarixçisi. İtaliyada və Avstriyada təhsilini başa vurduqdan sonra Albaniyaya qayıtmışdır. Əsas təhsili ədəbiyyatla bağlı olsa da, Albaniyada sosializm dövründə tarixçi karyerasını qurdu. Albaniya Elmlər Akademiyasının üzvü və prezidenti olmuşdur.

Aleks Buda
Doğum tarixi 7 sentyabr 1910(1910-09-07)
Doğum yeri
  • Elbasan[d], Elbasan kommunası[d]
Vəfat tarixi 7 iyul 1993(1993-07-07)(82 yaşında)
Vəfat yeri
İş yeri
Təhsili
Üzvlüyü

Erkən illəri

Buda, 7 sentyabr 1910-cu ildə Osmanlı İmperiyasının Elbasan şəhərində (müasir Albaniya) anadan olmuşdur. İbtidai sinifləri İtaliyanın Leççe şəhərində, orta məktəbi isə 1930-cu ildə Avstriyanın Zalsburq şəhərində bitirmişdir. Bundan sonra fəlsəfə və ədəbiyyat oxuduğu Vyana Universitetinə daxil oldu, lakin məzun olmadan Albaniyaya qayıtdı.

Peşəkar karyerası

İxtisasca ədəbiyyatçı olsa da, tarixçi kimi karyera qurdu. O, həmçinin II Dünya Müharibəsindən sonrakı Albaniyada tarixşünaslığın qurucusu olaraq da adlandırılırdı. Buda Albaniyanın sosializm dövründə ən məşhur alban siyasi tarixçilər qrupuna aid olunurdu. Buda Albaniya Elmlər Akademiyasının üzvü və prezidenti idi. Bəzi mənbələr onu Ənvər Xocaya yaxın şəxs kimi qeyd edirlər. Buda 20-25 noyabr 1972-ci il tarixlərində Tiranada keçirilən iştirak edən yeganə tarixçi idi.

1976-cı ildə yaradılmasının 35-ci ildönümünə həsr olunmuş Milli Etnoqrafik Araşdırmalar Konfransında iştirak etmişdir. Buda Albaniyadan kənarda kapitalizm və revizionizm kimi çağdaş nəzəriyyələri və cərəyanları tənqid edən marksist tarixçilərdən və filosoflardan idi.

Müasir tarixçilərin fikrincə, Budanın əsərlərinin albanların mənşəyinin təyin edilməsində rolu böyük idi. O, illiryalıların tarixinin aparıcı alban tədqiqatçılarından hesab olunurdu, hansı ki bir qrup tarixçilər kimi VI əsr (illiriyalıların tarix sənədlərdə son qeyd edildiyi zaman) ilə XI əsr (albanların tarixi sənədlərdə adlarının ilk dəfə qeyd olunduğu vaxt) arasında illiriyalıların izlərinin olmamasına işarə edirdi. Albanların İlliriya mənşəli hipotezinə əsaslanan Buda albanların Balkan yarımadasının və hətta Avropanın ən qədim sakinlərinə mənsub olduqlarını vurğulayırdı.

Buda Albaniya kommunist rejimi tərəfindən xarici ədəbiyyatın oxunulmasına icazə verilən kiçik ziyalı qrupuna aid idi. Rejimin məqsədi tarixçinin ədəbiyyatdan istifadə edərək, digər həmkarlarına yeni ideoloji və nəzəri təlimatlar hazırlaya bilsin.

Biblioqrafiya

Budanın əsərlərinə aiddir:

  • . Enti i teksteve dhe i mjeteve mësimore i Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës. 1969., (coautorship)
  • . 1974.
  • . Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë, Instituti i Historisë. 1979.
  • . The "8 Nëntori" Pub. House. 1984.

İstinadlar

  1. Aleks Buda // Salzburgwiki (alm.).
  2. . . Scarecrow Press. 19 March 2010. səh. 58. ISBN 978-0-8108-7380-3. 4 May 2022 tarixində . İstifadə tarixi: 27 March 2021.
  3. Kastriot Myftaraj, [The hidden biography of the delegates of the Congress of Orthography of 1972] (alban), 2012, 2013-07-12 tarixində arxivləşdirilib, Aleks Buda, ndonëse kishte nisur studimet universitare në Vienë për filozofi dhe letërsi, ai nuk mundi që të diplomohet dhe u kthye në Shqipëri pa diplomë universitare…
    Aleks Buda ishte i vetmi historian që mori pjesë në Kongresin e Drejtshkrimit…
  4. Hysa, Armanda; Keber, Katarina. . Založba ZRC. 2010. 111, 120. ISBN 978-961-254-216-0. 2022-05-04 tarixində . İstifadə tarixi: 2021-03-27.
  5. . səh. 281
  6. . Jugoslavija. 1983. səh. 62. 2022-05-04 tarixində . İstifadə tarixi: 2021-03-27. … Aleks Buda, scientist and President of the Academy of Sciences of Albania, …
  7. . Radio Free Europe. January 1971. səh. 9. 2022-05-04 tarixində . İstifadə tarixi: 2021-03-27. Aleks Buda, the country's leading historian and a personal confidant of Enver Hoxha.
  8. Hysa, Armanda Kodra -; Hann, Chris; Boskovic, Aleksandar. . LIT Verlag Münster. 31 December 2013. səh. 140. ISBN 978-3-643-90507-9. 4 May 2022 tarixində . İstifadə tarixi: 27 March 2021.
  9. Kola, Paulin. . C. Hurst & Co. Publishers. January 2003. səh. 2. ISBN 978-1-85065-664-7. 2022-05-04 tarixində . İstifadə tarixi: 2021-03-27. On the Albanian position on the origins of the Albanian nation see Aleks Buda, …
  10. Musliu, Fahri; Banjac, Dragan. . Helsinki Committee for Human Rights in Serbia. 2005. səh. 68. ISBN 978-86-7208-111-4. 2022-05-04 tarixində . İstifadə tarixi: 2021-03-27. - do not support the continuity assumption of the Illyrian ethnogenesis theory: as between the sixth and eleventh centuries there is no trace of the Illyrians (as Aleks Buda, the greatest of Albanian scholars of Illyrian history, …
  11. . Martin Secker & Warburg. 1985. səh. 65. 2022-05-04 tarixində . İstifadə tarixi: 2021-03-27. The Albanians are among the oldest inhabitants of the Balkans and even Europe

Mənbələr

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2023