Zürafə formalı pianino — Pianino növü olan simli və klavişli musiqi aləti. Bu, dar lakin hündür dik gövdəsinə görə "uzunboğazlı" formaya malik dik pianino növüdür. Əsasən dik vəziyyətdə saxlanılan böyük pianinodur. Bu növ Avstriyada təxminən 1805-ci ildə icad edilmiş və XIX əsrin birinci yarısında istehsal edilmişdir.[1] Bu "bədheybət" nəticədə müasir dik pianoya ("pianino") çevrilmişdir.[2][3] Dizaynına oxşar, lakin formasına görə fərqli olan iki yaxından əlaqəli alət piramida pianino və lira pianinosu da adlanır.[4]
| Zürafə formalı pianino | |
|---|---|
| | |
| Təsnifat | klavişli musiqi aləti |
| Əlaqəli alətlər |
Fortepiano Pianino Sintezator |
| Mənşə ölkəsi | Avstriya |
XVIII-XIX əsrlərdə pianinoların şaquli böyük versiyalarının inkişafı, o dövrdə böyük pianinoların tutduğu yeri təxminən 2,5x1,5 metr azaltmaq zərurətini yaratmışdır. Daha kompakt kvadrat pianinoların ölçüsü də artmaqda idi. Səs lövhəsi auditoriyaya yönəlmiş şaquli dizayn, daha kiçik bir sahəyə malik bir alətdə tam səs çıxarmağa imkan verirdi. Simlərin şaquli yerləşdirilməsi ideyası çox qədimdir: klavesinlərin şaquli versiyası olan klaviciterium 1480-ci ildə məlum idi.[5]
İlk dik çəkicli royal 1739-cu ildə İtaliyada Domeniko Del Mela tərəfindən düzəldilmişdir. Daha sonra bu iş Vyanada davam etdirilmişdir. 1745-ci ildə Kristian Ernst Frederik ilk piramidal royalını yaratmışdır. Qısa müddət sonra dik formalı royallar XIX əsrin əvvəllərində Avstriyada (Seuffert, Wachtl, Bleyer) Almaniyada Kristof Ehrlikin əhəmiyyətli töhfələri ilə intibah dövrünü yaşamışdır. Alətlərdə iki-altı pedal var idi, pianonu idarə edir, dəstəkləyir, faqot reyestri və bəzən "yeniçəri" (nağara və zənglər) funksiyaları var idi (Frederik həmçinin əl dayanacaqlarından istifadə edirdi). 1820-ci illərdə Yohann Kristian Şleyp tərəfindən məşhurlaşdırılan lira royal, dik royal dizaynının son versiyası idi.[4]
- ↑ Gloag, Edwards, 1991. səh. 353
- ↑ Wier, 1940. səh. 55
- ↑ James, 1930. səh. 36
- ↑ 1 2 Palmieri, 2004. səh. 152, Giraffe/Pyramid Pianos
- ↑ J. F. Bleyer: Historische Beschreibung der aufrechtstehenden Forte-Pianos, von der Erfindung Wachtl und Bleyers in Wien. in: Intelligenz-Blatt zur Allgemeinen Musikalischen Zeitung November 1811, Nº. XVII, Sp. 73–77
- Gloag, John; Edwards, Clive. Giraffe Piano // A Complete Dictionary of Furniture. Overlook Press. 1991. səh. 353. ISBN 978-0-87951-414-3. OCLC 1063834296.
- Giraffenklavier. In: Curt Sachs: Real-Lexikon der Musikinstrumente. Julius Bard, Berlin 1913, S. 158 b
- Wier, Albert Ernest. The Giraffe Piano // The Piano: Its History, Makers, Players and Music. Longmans, Green and Company. 1940. səh. 55. OCLC 27792371.
- Palmieri, Robert, redaktorThe Piano: An Encyclopedia (2). Routledge. 1 iyun 2004. ISBN 978-1-135-94964-8.
- Ferguson, Kathleen Benz. The pedals of the piano: A study of their functions, uses, and pedagogical methods (MA). en:University of Wyoming. 1969.
- James, Philip. "Early Keyboard Instruments". en:Proceedings of the Royal Musical Association. 57. 1930: 23–39. doi:10.1093/jrma/57.1.23. eISSN 2632-7716. ISSN 0958-8442.
- Swenson, Edward E. "Fortepiano building in Vienna as reflected in the dispute between Jakob Bleyer and Martin Seuffert" (PDF). FoMRHI Quarterly. 56. 1989: 70–73, 75.