Xan məscidiŞəkidə yerləşən tarixi-dini abidə.

Xan məscidi
Şəki Xan məscidi kompleksi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub.jpg
41°12′09″ şm. e. 47°11′30″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Şəhər Şəki
Yerləşir Şəki
Aidiyyatı Yuxarı-Baş Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu
Sifarişçi Hüseyn xan
Tikilmə tarixi 1769/70
Üslubu Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbi
Vəziyyəti bərpa olunur (2022)
Rəsmi adı: Historic Centre of Sheki with the Khan’s Palace
Tipi Mədəni
Kriteriya ii, v
Təyin edilib 2019
İstinad nöm.
Dövlət Azərbaycan
Region Avropa
İstinad nöm.
Kateqoriya Məscid
Əhəmiyyəti Ölkə əhəmiyyətli
Xan məscidi (Azərbaycan)
Locator Dot2.gif
Xan məscidi
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Şəki Xan məscidi, həyətə giriş darvazası

Tarixi

Məhəmmədhüseyn xan tərəfindən, hicri 1183 (1769/70)-ci ildə tikdirilmişdir. Məscid daha əvvəl "I Cümə məscidi" adlanmışdı. Məscidin şərq tərəfindəki torpaq sahəsində Şəki Xan qəbristanlığı yerləşir. Salman Mümtazın şəhadətinə görə, Məhəmmədhüseyn xanın özü məscidin "mehrabı içində" dəfn edilmişdir.

 
Şəki Xan məscidi

14 aprel 1853-cü il tarixdə (bir çox mənbələrdə – maddeyi-tarixlərdə: 1842/43) Nuxa bazarı ilə birlidə yanmışdır. Mustafa ağa Şəkixanovnun yazdığına görə o vaxt bazar və Cümə məscidi ilə yanaşı, məscid ətrafındakı evlər də yanğına məruz qalıblarmış. Yanğından sonra, Mustafa ağanın atası Kərim ağa Şəkixanov, bu məscidi bərpa etdirməyə başlamış, lakin bəzi yerlərini, – minarənin başını, pilləkənlərini və yanğına məruz qalmış digər yerlərini bərpa və təmir etdirməyə onun ömrü çatmamışdı (Hal-hazırda məscidin arxasına diqqətlə baxdıqda görmək olar ki, vaxtilə məscidin pəncərələri indikindən xeyli kiçik olubmuş, sonra onların yeri hörülərək, daha geniş pəncərələr açılmışdır. Mümkündür ki, bu iş, məhz yanğından sonra edilmişdir).

XX əsrin 90-cı illərində məscid "Azəri" adlanan qeyri-leqal dini birliyin üzvləri tərəfindən zəbt olunubdur. Onlar məscidi daima bağlı saxlayır, hətta Mədəniyyət şöbəsi tərəfindən, divara “Bura dövlət tərəfindən qorunur” lövhəsinin vurulmasına belə imkan vermirlər. Şəhər Mədəniyyət şöbəsi məhkəməyə müraciət etmiş, məhkəmə məscidin qeyri-leqal Azəri dini icması tərəfindən boşaldılmasına qərar vermişdir. Lakin qərarın icrası hələlik mümkün olmayıbdır.

Həmçinin bax

İstinadlar

Mənbələr

  • Məhəmmədhüseyn xan Müştaq. Bakı. 1925

Xarici keçidlər

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2022