Vikipediya:Həftənin seçilmiş məqaləsi/yanvar 2026

Həftənin seçilmiş məqaləsi arxivi

2026: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2025: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2024: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2023: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2022: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2021: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2020: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2019: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2018: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2017: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2016: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2015: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2014: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2013: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2012: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

2011: Yanvar – Fevral – Mart – Aprel – May – İyun – İyul – Avqust – Sentyabr – Oktyabr – Noyabr – Dekabr

Bu gün 10 fevral 2026, Çərşənbə axşamı (2026 ilinin 7. həftəsi); bu an saat 15:37 (UTC)
(yenilə) Keşi təmizlə

1. Həftə

Zülqədəroğulları bəyliyi — mərkəzi Əlbistan şəhəri olmaqla Kiçik Asiyanın cənubunda və Suriya şimalında mövcud olmuş türkman Anadolu bəyliyi və 1337–1522-ci illərdə burada hakimiyyətdə olmuş sünni türk sülaləsi. Sülalə Zülqədəroğulları, bəylik isə Zülqədər adlanırdı. Həm sülalənin, həm də bəyliyin banisi Zeynəddin Qaraca bəy Zülqədər oğlu olmuşdur. Bəylik və sülalə öz adını Qaraca bəyin atası olan mifik Zülqədərdən götürmüşdür. Zülqədəroğulları camaatının təşkil etdiyi icmalar Bayat, Əfşar və Bəydili tayfalarından ibarət idi, lakin Zülqədəroğulları bəylərinin hansına mənsub olduğu naməlumdur.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – et – tarixçə

2. Həftə

Böyük yalan — həqiqətin kobud şəkildə təhrif olunması və ya yanlış təqdim edilməsini əhatə edən siyasi propaqanda texnikası. Bu ifadə ilk dəfə Adolf Hitler tərəfindən 1925-ci ildə yazdığı "Mein Kampf" əsərində işlədilmişdir. Hitler iddia edirdi ki, insanlar belə nəhəng bir yalanı həqiqət kimi qəbul edə bilərlər, çünki heç kəsin "həqiqəti bu qədər həyasızcasına təhrif etməyə cəsarət edəcəyinə" inanmazlar. O, bu üsulun yəhudilər tərəfindən Almaniyanın Birinci Dünya müharibəsindəki məğlubiyyətini general Erix Lüdendorfun üzərinə atmaq üçün istifadə edildiyini iddia edirdi. Lüdendorf Veymar Respublikası dövründə tanınmış milliyyətçi siyasi xadim idi.

Tarixçi Ceffri Herfin fikrinə görə, nasistlər "böyük yalan" ideyasını yəhudilərə qarşı ictimai rəyi çevirmək və Holokostu əsaslandırmaq üçün istifadə etmişdilər. Onun qənaətinə görə, nasist Almaniyasının baş təbliğatçısı Yozef Gebbels və NSAFP bu texnikadan bilavasitə yararlanaraq Avropada əsrlərlə mövcud olmuş antisemitizmi kütləvi qırğına çevirmişdilər. Herf yazmışdır ki, nasistlərin "böyük yalanı" Almaniyanı günahsız, mühasirəyə alınmış bir ölkə kimi təsvir etmək və onun guya "beynəlxalq yəhudiliyə" qarşı mübarizə apardığını iddia etməkdən ibarət idi.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – et – tarixçə

3. Həftə

Hammurapi qanunları — e.ə. təxminən 1755–1750-ci illərdə Babilin birinci sülaləsinin altıncı hökmdarı Hammurapinin (hakimiyyəti: e.ə. 1792–1750-ci illər) dövründə tərtib olunmuş və Babil üçün nəzərdə tutulmuş hüquqi mətn. Qədim Mesopotamiyanın məlum qanun toplusları arasında ən mükəmməl, ən yaxşı qorunmuş və ən geniş mənbə kimi qəbul edilən bu məcəllə Akkad dilinin qədim Babil dialektində yazılmışdır. Onun Hammurapi tərəfindən şəxsən formalaşdırıldığı güman olunur. Məcəllənin əsas nüsxəsi 2,25 metr hündürlüyündə bazalt stela üzərində həkk edilmişdir. Bu abidə 1901–1902-ci illərdə indiki İran ərazisində, Suza şəhərində Fransa arxeoloqu Jak de Morqan tərəfindən kəşf edilmişdir. Stela yaradılmasından təxminən altı əsr sonra qənimət kimi Suzaya aparılmışdır. Təxminən 4130 sətirdən ibarət mətnin böyük hissəsi mixi yazı ilə abidə üzərinə həkk olunmuşdur.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – et – tarixçə

4. Həftə

"Ghost of Tsushima" (hərf. "Tsuşimanın kabusu") — 2020-ci ildə "Sucker Punch Productions" tərəfindən istehsal olunmuş və "Sony Interactive Entertainment" tərəfindən yayımlanmış döyüş-macəra janrında olan videooyun. Oyunçu Yaponiya üzərinə birinci monqol istilası dövründə Tsuşima adasını müdafiə etməyə çalışan samuray Cin Sakayı idarə edir. Cin öz xalqını qorumaq üçün samuray kodeksinə sadiq qalaraq şərəfli şəkildə vuruşmaq və ya az itki ilə monqolları dəf etmək üçün daha praqmatik, lakin şərəfli hesab olunmayan üsullardan istifadə etmək seçimi qarşısında qalır. Oyun geniş açıq dünyaya malikdir və oyunçu bu ərazini piyada və ya at belində səyahət etməklə kəşf edə bilər. Döyüşlər zamanı oyunçu Cin Sakayın katanasından istifadə edərək birbaşa qarşıdurmaya girə və ya düşmənlərini gizlilik taktikasından istifadə etməklə səssizcə məhv edə bilər. "Ghost of Tsushima: Legends" adlı çoxnəfərli rejim 2020-ci ilin oktyabr ayında təqdim edilmiş, 2021-ci ilin sentyabrında isə ayrıca məhsul kimi istifadəyə verilmişdir.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – et – tarixçə

5. Həftə

Yasuke (təqribən 1555-ci il – 1582-ci ildən sonra) — Yaponiya sərkərdəsi Oda Nobunaqanın Senqoku dövründə xidmətində olmuş afrikamənşəli xidmətçi və döyüşçü. Yasuke 1579-cu ildə italiyalı yezuit missioneri Alessandro Valinyanonun xidmətçisi kimi Yaponiyaya gəlmişdir. Oda Nobunaqa qaradərili bir insanı görmək istəmiş və sonradan onu öz xidmətinə qəbul etmiş, ona Yasuke adını vermişdir. Yasukeyə qılınc, ev və maaş təqdim edilmişdir. O, 21 iyun 1582-ci ildə baş vermiş Honnoci məbədində insident zamanı Nobunaqanın məcburi olaraq harakiri etməsinə şahid olmuşdur. Hadisədən sonra Yasuke yenidən yezuitlərin yanına göndərilmişdir. Onun sonrakı həyatı haqqında məlumatlar indiki dövrə qədər qorunmamışdır. Bəzi mənbələrə görə, Yasuke Nobunaqanın gördüyü ilk afrikalı olmuşdur. O, "cənub barbarları ilə ticarət" adlanan proses çərçivəsində Yaponiyaya gələn çoxsaylı afrikalılardan biri olmuşdur.

(Davamı...)

bax – müzakirə et – et – tarixçə