Vikipediya:Dələduzluq xəbərdarlığı
Bu, məlumat səhifəsidir. Bu, Vikipediyanın siyasətlərindən və qaydalarından biri deyil, əksinə, Vikipediyanın normalarının, adətlərinin, texniki xüsusiyyətlərinin və ya təcrübələrinin bəzi aspektlərini təsvir etmək niyyətindədir. |
Diqqət: "Vikipediya probleminiz"lə bağlı sizə "kömək" etməyi təklif edən dələduzlara aldanmayın!
Dələduzlar özlərini Vikipediya könüllüləri və ya "peşəkar" PR firması kimi təqdim edə və sizdən məqalə yazmaq, qaralamada olan məqalənin tez qəbul olunmasını təmin etmək, məqalənin silinməsinin qarşısını almaq və ya silinmiş məqaləni bərpa etdirmək, yaxud məqaləni dəyişikliklərdən "qorumaq" kimi "xidmətlər" üçün ödəniş istəyə bilərlər. Bu, dələduzluqdur.
- Həqiqi Vikipediya könüllüləri həmişə pulsuz şəkildə kömək edirlər. Onlar heç vaxt pul və ya hər hansı başqa ödəniş tələb etməzlər.
- Heç kim bir məqalənin qəbul olunacağına, silinməyəcəyinə və ya "qorunacağına" zəmanət verə bilməz.
- Kimsə sizə belə təkliflər edərsə
- Cavab verməyin. Onla olan bütün əlaqəni dayandırın.
- Şəxsi məlumatlarınızı və ya Vikipediya hesabınızın parolunu paylaşmayın.
- Onların göndərdiyi heç bir keçidə klikləməyin.
- Pul göndərməyin və onların istədiyi başqa heç nəyi etməyin.
Nə etməlisiniz:
- Bütün yazışmaları və detalları info-az
wikimedia.org ünvanına göndərin.
- Dələduzlar rədd edilmiş qaralama məqalələri, yaxın vaxtlarda silinmiş məqalələri, özləri haqqında yazan redaktorları və ya müəyyən bir mövzuya həddindən artıq maraq göstərən redaktorları və s. axtarırlar. Sonra isə qurbana məqalə yazmaq, qaralama məqalənin tez qəbul olunmasını təmin etmək, məqalənin silinməsinin qarşısını almaq və ya silinmiş məqaləni bərpa etdirmək, yaxud məqaləni dəyişikliklərdən qorumaq kimi "xidmətlər" təklif edirlər. Kimsə Vikipediya ilə bağlı hər hansı ödənişli yardım və ya xidmət təklif edirsə, bu, dələduzluqdur.
- Dələduzlar özlərini Vikipediya inzibatçıları (və ya moderatorları), Vikimedia Fondunun əməkdaşları və ya digər "nüfuzlu şəxs" kimi təqdim edə, yaxud ödəniş müqabilində Vikipediya qaydalarını pozmağa hazır olan insanlarla əlaqələri olduğunu iddia edə bilərlər.
- Dələduzlar sizin onlarla Vikipediyadan kənarda əlaqə saxlamanızı istəyirlər.
- Onlar Facebook, Instagram, Telegram, WhatsApp e-poçt və ya telefon vasitəsilə əlaqə qurmağı təklif edə bilərlər ki, Vikipediyadakı həqiqi könüllülər baş verənləri görməsin və sizi dələduzluq barədə xəbərdar etməsin.
- Dələduzlar öz "xidmətlərinə" zəmanət verirlər.
- Heç kim bu gün və ya sabah Vikipediyada nə baş verəcəyinə zəmanət verə bilməz. (Və əlbəttə, istədiyiniz nəticə əldə olunmasa pulunuzu geri qaytarmayacaqlar.)
Əgər kimsə sizdən "Vikipediya probleminiz"lə bağlı kömək üçün pul tələb edirsə:
- Bütün yazışmaları və detalları dərhal info-azwikimedia.org ünvanına göndərin.
- Dələduzla olan bütün əlaqəni dərhal kəsin və heç vaxt sizinlə əlaqə saxlaya bilməməsi üçün bloklayın. Dələduza heç bir şəkildə cavab verməyin.
- Etibar etdiyiniz başqa bir redaktor varsa, ondan kömək istəməyi düşünün.
Vikipediya dələduzluq nəticəsində itirilmiş və ya oğurlanmış pulları geri qaytara bilməz, amma bu fəaliyyətin bildirilməməsi gələcək dələduzluqların qarşısını almağa və başqalarının qurban olmamasına kömək edəcək. Əgər aldadıldığınıza inanırsınızsa, hadisəni yerli hüquq-mühafizə orqanlarına və ya sizin yurisdiksiyanızda fəaliyyət göstərən istehlakçı hüquqlarını qoruyan təşkilata bildirməyi düşünün.
Bəzi insanlar Vikipediyada etdikləri üçün ödəniş alırlar. Onlar:
- Vikimedia Fondu və ya Vikipediya icması tərəfindən işə götürülmüş sayılmırlar; onlar digər könüllü redaktorlarla eyni səlahiyyətlərə malikdirlər
- Vikipediyanın ödənişli prosesi və şəffaf bəyanat siyasətinə riayət etməlidirlər
- Vikipediyanın maraqların toqquşması ilə bağlı siyasətinə riayət etməlidirlər
- Vikipediyanın adi siyasət və qaydalarına əməl etməlidirlər. Onların ləri icma tərəfindən digər lərlə eyni formada yoxlanılır.
Bəzi ödənişli redaktorlar hər müştəri üçün "kukla" hesablar yaradırlar ki, ödənişli lərini gizlətsinlər. Kukla ləri müzakirə aparılmadan geri qaytarıla bilər.
Heç bir redaktor Vikipediyada hansısa bir şeyin baş verəcəyinə (yaxud verməyəcəyinə) "zəmanət" verə bilməz. Məsələn, qaralama məqalənin qəbul olunacağına, məqalənin saxlanacağına və ya silinəcəyinə, məzmunun qalacağına və ya silinəcəyinə zəmanət vermək qeyri-mümkündür.
Əgər siz ödənişli xidməti üçün təklif alırsınızsa və bu təklif yuxarıdakı qaydalarla ziddiyyət təşkil edirsə, ödənişli redaktor sizi aldatmış olur. Ödənişli redaktorun xidmətindən istifadə etməzdən əvvəl, Vikipediyanın ödənişli və maraqların toqquşması ilə bağlı səhifələrini oxuyun və onların bu qaydalara əməl etdiyini yoxlayın.