Tarix əl-İslam (ərəb. تاريخ الإسلام) — Zəhəbinin tarixi şəxsiyyətlərlə bağlı bioqrafik əsəri.
| Tarix əl-İslam | |
|---|---|
| ərəb. تاريخ الإسلام ووفيات المشاهير والأعلام | |
| Müəllif | Zəhəbi |
| Orijinalın dili | ərəb dili |
"Tarix əl-İslam" Zəhəbinin ən irihəcmli əsəri olub, tam adı "Tarixul-İslam və vəfayətül- (təbəqatül-) məşahir və aləm"dir. Əsərdə 40 minə yaxın bioqrafiya vardır. Əsər hicri 1-ci (622) ildən hicri 700-cü (1301) ilə qədər olan dövrü əhatə edir. kitabdakı dövr hərisi 10 il olmaqla 70 təbəqəyə bölünmüşdür. Zəhəbi "Tarix əl-İslam" 1326-cı ildə tamamlamış və bu əsərə hicri 701–746-cı (1302–1345) illərdəki hadisələri edən bir zəyil yazmışdır.[1] Bu əsər sonradan qələmə alınan "Siyəru Aləmin-Nubəla", "Mərifətül-qurra", "əl-İbər", "Təzkirətül-hüffaz", "əl-İşarə", "əl-İləm" kimi kitablara mənbəlik etmiş, Səfədi, İbn Şakir əl-Kütubi, Əbül-Fida İbn Kəsir, Tacəddin əs-Subki, İsnəvi, İbn Rəcəb, Şəmsəddin əs-Səxavi kimi tarixçilər ondan bəhrələnmişdir. Əsərə sonradan bəzi alimlər tərəfindən əlavələr və ixtisarlar da edilmişdir. Ələddin Əli ibn Xələf ibn Xəlil əs-Səidi, İbn əl-Cəzəri (Müxtəsəru Tarixil-İslam),[2] Təqiyyədin İbn Qazı Şübhə (əl-Müntəqa min Tarixil-İslam), Şəmsəddin əs-Səxavi kimi alimlər bu qəbildəndir.
Yozef de Somoyi əsər haqqında bir məqalə qələmə almışdır.[3] "Tarix əl-İslam" ilk dəfə Qahirədə beş cild halında nəşr edilmişdir.[4]
- ↑ Zəhəbi, Məhəmməd. Tarix əl-İslam (ərəb). Beyrut. 1987.
- ↑ Çələbi, Katib. Kəşfüz-Zünun (ərəb). I. İstanbul. 1941–43. 295.
- ↑ de Somogyi, Joseph. "The Ta'rīk̲h̲ al-Islām of ad̲h̲-D̲h̲ahabi". Journal of the Royal Asiatic Society. LXIV (4). 1932: 815–855.
- ↑ Altıkulaç, Tayyar. "Zehebi". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2013. 25 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 yanvar 2026.