Taciklər (tac. Тоҷик, dəri تاجيک) — Tacikistanda, İranda, ƏfqanıstandaÖzbəkistanda kompakt halda yaşayan xalq. Tərkibinə 10 etnik qrup daxildir və sayları təxminən 18–25 milyon nəfərdir.

Taciklər
tac. Тоҷик, dəri تاجيک
Children in Tajikistan 25042007.jpg
Ümumi sayı
18-25 mln (2020)
Yaşadığı ərazilər
Əfqanıstan Əfqanıstan 9,5 mln. (2020)
Tacikistan Tacikistan 7,54 mln. (2020)
Özbəkistan Özbəkistan 1,502,919 (2016)
İran İran 0,438 mln. (2012)
Rusiya Rusiya 0,2 mln. (2010)
Almaniya Almaniya 0,09 mln. (2005)
Qırğızıstan Qırğızıstan 0,048 mln. (2012)
Çin ÇXR 0,051 mln. (2010)
Kanada Kanada 0,016 mln. (2006)
Ukrayna Ukrayna 0,004 (2001)
ABŞ ABŞ 0,0009 (2000)
Dili

Tacik dili, Fars dili

Dini

İslam

Qohum xalqlar

İrandilli xalqlar

Məskunlaşma və sayları

Əfqanıstanda

  Əsas məqalə: Əfqanıstan əhalisi

5 iyun — 5 iyul 1979-cu il ümumölkə əhali siyahıyaalınmasına əsasən Əfqanıstan əhalisi 15.6 milyon nəfər olmuş, onun 3.5 milyon nəfərini taciklər təşkil etmişdir.

MKİ-nin 2012-ci ilin iyul ayına olan məlumatına əsasən 30.419.928 nəfərlik Əfqanıstan əhalisinin 27 %-i, yəni təxminən 8.213 milyon nəfəri etnik taciklərdən ibarətdir.Britannika Ensiklopediyasına əsasən taciklər Əfqanıstan əhalisinin 20 %-ni təşkil edirlər.Əfqanıstan İslam Respublikasının Mərkəzi Statistika Təşkilatının məlumatlarına əsasən 2012-ci ilin əvvəlinə ölkə əhalisinin cəmi sayının 25.500.100 nəfər olduğu ehtimal edilir.MKİ-nin və Britannika Ensiklopediyasının Əfqanıstanda taciklərin ümumi əhali içərisindəki nisbətinə dair verdiyi məlumatlar və Əfqanıstan İslam Respublikasının Mərkəzi Statistika Təşkilatının 2012-ci ilin əvvəlinə olan Əfqanıstanın ümumi əhalisi haqqında verdiyi məlumatlar nəzərə alınarsa, bu ölkədə ən az 5.1 milyon nəfər, ən çoxu isə 6.885 milyon nəfər tacik yaşadığı ehtimal olunur.

Tacikistanda

  Əsas məqalə: Tacikistan əhalisi

21–30 sentyabr 2010-cu il ümumtacikistan əhali siyahıyaalınmasına əsasən 7.564.502 nəfər olan ölkə əhalisinin 6.373.834 nəfəri və ya 84,26 %-i etnik taciklərdən ibarətdir. Tacikistan Respublikasının Prezidenti yanında Tacikistan Statistika Agentliyinin təqdim etdiyi rəsmi məlumatlara əsasən Tacikistan əhalisi 1 yanvar 2012-ci il tarixinə 7.800.500, 5 fevral 2013-cü il tarixinə isə 8 milyon nəfərdir. Taciklərin Tacikistan əhalisi içərisindəki 2010-ci il siyahıyaalınması zamanı müəyyən edilmiş nisbəti əsas götürülərsə 2013-cü ilin fevral ayına Tacikistanda 6.74 milyon tacik yaşamaqdadır.

Özbəkistanda

 
Özbəkistanda Taciklər
  Əsas məqalə: Özbəkistan əhalisi

2013-02-22 at the Wayback Machine nun (ing. Open Society Foundations) maliyyə dəstəyi ilə hazırlanmış və 2002-ci ildə çap olunmuş, 2000-ci ilə aid məlumatları əks etdirən 452 səhifəlik "Özbəkistanın etnik atlası" kitabının Taciklər kiçik başlığında (səhifə 195–202) verilən məlumata əsasən 24.430.192 nəfərlik Özbəkistan əhalisinin 1.165.713 nəfəri və ya 4,77 %-i taciklərdən ibarətdir. 1 yanvar 2013-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən Özbəkistan Respublikasının əhalisi 29994.6 min nəfər olmuşdur. Əgər taciklərin ümumi ölkə əhalisi içərisindəki nisbəti 2000-ci ildəki vəziyyətinə uyğun qəbul edilərsə 2013-cü ilin əvvəlinə Özbəkistanda təxminən 1.431 milyon tacik əsilli əhali yaşamaqdadır.

İranda

  Əsas məqalə: İran əhalisi

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarı (ing. - UNHCR) yanında Əcnəbilər və Xarici İmmiqrantlarla İşlər Bürosunun (ing. Bureau for Aliens and Foreign Immigrant Affairs - BAFIA) məlumatlarına əsasən 2006-cı il ümumiran əhali siyahıyaalınmasının yekunlarına görə İranda yaşayan və rəsmən qeydiyyatda olan Əfqanıstan vətəndaşı qaçqınların ümumi sayı 1.211.171 nəfər olmuş, onların 39 %-ni etnik həzaralar, 22 %-ni etnik taciklər, 9 %-ni etnik puştunlar, 10 %-ni isə digər (əsasən türkmənlərə, özbəklərəbəluclara) etnik qruplara mənsub insanlar təşkil etmişdir.

Rusiyada

14–25 oktyabr 2010-cu il əhali siyahıyaalınmasına əsasən Rusiya FR-da 200.303 nəfər etnik tacik yaşamaqdadır.

Qırğızıstanda

1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən Qırğızıstannın 5.551.888 nəfər əhalisinin 48.033 nəfəri etnik taciklərdən ibarətdir.

Almaniyada

Almaniya Federativ Respublikası İqtisadi əməkdaşlıq və İnkişaf Nazirliyinin (alm. ‎) 2005-ci ilin əvvəlinə olan məlumatlarına əsasən AFR-da təxminən 100 min nəfər Əfqanıstan kökənli əhali yaşayır. Onlar ƏfqanıstanAFR vətəndaşlarıdır. Almaniya Federal Statistika Ofisinin (alm. ‎, qısa: alm. ‎) 31 dekabr 2004-cü il tarixinə olan məlumatlara əsasən AFR-də yaşayan Əfqanıstan vətəndaşlarının sayı 57.933 nəfərdir (31.321 nəfəri kişilər, 26.612 nəfəri qadınlar). Onlardan 7.476 nəfəri AFR-də, 50.457 nəfəri isə digər ölkələrdə doğulmuşdur.

Ukraynada

5–14 dekabr 2001-c il siyahıyaalınmasına əsasən Ukraynanın 48.240.902 nəfərlik əhalisinin 4.255 nəfərini etnik taciklər təşkil edir.

İstinadlar

  1. +
  2. Country Factfiles. — Afghanistan, page 153. // Atlas. Fourth Edition. Editors: Ben Hoare, Margaret Parrish. Publisher: Jonathan Metcalf. First published in Great Britain in 2001 by Dorling Kindersley Limited. London: Dorling Kindersley, 2010, 432 pages. ISBN 9781405350396 "Population: 28.1 million Religions: Sunni Muslim 84%, Shi'a Muslim 15%, other 1% Ethnic Mix: Pashtun 38%, Tajik 25%, Hazara 19%, Uzbek, Turkmen, other 18%"
  3. Özbekistan devletinin 1989 yılındaki verilerine göre Özbekistan nüfusunun 2010-03-16 at the Wayback Machine 4,7%-ni taciklər təşkil edir və 2016-cı ildə Özbəkistan əhalisi 2016-12-30 at the Wayback Machine 31,977,000 nəfərdir. Bu məlumatlara görə Özbəkistanda təxminən 1 milyon 502 min 919 tacik yaşayır.
  4. Joshua Project - Ethnic People Groups of
  5. 2007-09-27 at the Wayback Machine: estimate for Tajiks based on total of 100,000 Afghans in Germany.
  6. 中华人民共和国国家统计局:
  7. This figure only includes Tajiks from Afghanistan. The population of people with descent from Afghanistan in Canada is 48,090 according to Canada's 2006 Census.. Tajiks make up an estimated 33% of the population of Afghanistan. The Tajik population in Canada is estimated form these two figures. 2013-07-23 at the Wayback Machine.
  8. +
  9. . 2009-03-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-07.
  10. Minority Rights Group International (MRG):
  11. Central Intelligence Agency — CİA — The World Factbook: 2016-07-09 at the Wayback Machine
  12. — Britannica Online Encyclopedia
  13. Central Statistics Organization of Afghanistan (CSO) : 2012-09-18 at the Wayback Machine
  14. Сайти расмии Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон: 2017-01-13 at the Wayback Machine
  15. Сайти расмии Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон: 2012-10-14 at the Wayback Machine
  16. Сайти расмии Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон: Навигарӣ: 2013-04-20 at the Wayback Machine
  17. ---yayınlanma tarihi: 22 şubat 2013
  18. Посольство Республики Узбекистан в Кыргызстане: 2014-08-14 at the Wayback Machine Источник:
  19. Encyclopædia Iranica :
  20. Портал "Всероссийская перепись населения 2010 года" — Окончательные итоги Всероссийской переписи населения 2010 года : 2013-12-04 at the Wayback Machine
  21. Национальный статистический комитет Кыргызской Республики: 2013-11-13 at the Wayback Machine
  22. Deutsche Gesellschaft für Technische Zusammenarbeit (Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit):
  23. Population statistics of Eastern Europe:
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2022