Vikipediya ?

Türkiyənin inzibati bölgüsü

Türkiyə inzibati və məhəlli şərtlər nəzərə alınmaqla müxtəlif inzibati hissələrə ayrılmışdır. Mərkəzi idarə quruluşu baxımından ellərə, elçələrə, və kəndlərə bölünmüşdür. Bunlara "mülki idarə bölümlər"i deyilir.

İnzibati hissələrin müəyyən coğrafi vəziyyətləri, iqtisadi şərtləri, ictimai xidmətlərinin gərəkləri və nəqliyyat vəziyyətləri diqqətə alınmaqdadır.

Türkiyə'nin ən böyük inzibati vahidləri "il" (bizim dildə el) olaraq adlanırlar. Bir elin ərazisi el mərkəzi, "ilçə" (elçə) mərkəzləri və elçələrə bağlı bütün kəndləri əhatə edir. Ellərdə idarə etmə və icra vəzifəsini, dövlətin təyin etdiyi qubernatorlar yerinə yetirər. Cümhuriyyətin ilk illərində 63 olan el sayı, dəyişən şərtlər və ehtiyaclara görə bu gün 81'ə çatmışdır. İnkişaf etmiş bir çox elçə də el olmağı gözləyir.

Eldən daha kiçik inzibati vahidlərə "ilçə" (bizim dldə elçə) adı verilir. Hər el, böyüklüyünə görə müxtəlif sayda elçələrdən ibarətdir. Elçələrdə mülki amirə "kaymakam" adı verirlər. Ən kiçik inzibati vahidlər isə kəndlərdir. Muxtar tərəfindən idarə olunan kənd, rəhbərlik baxımından elçə mərkəzinə bağlıdır.

Son əhali sayımına görə Türkiyənin 81 eli, 850 elçəsi və 35.000-dən çox kəndi vardır.

Rənglər
  "Başkənd" (paytaxt) və "böyükşəhər"
  "Böyükşəhər"
Türkiyə Cümhuriyyətinin ellərinin sıralanmış siyahısı
Plaka nömrəsi (avtomobillərin

bölgələrə görə olan

nəqliyyat vasitəsi kodları)

İl (El) adı Ərazi (km2) Əhali sıxlığı nəfər/km² Telefon
kodu
Qubernator
01 Adana 14.125 2.165.595 156 322
02 Adıyaman 7.644 597.835 85 416
03 Afyonqarahisar 14.772 706.371 49 272
04 Ağrı 11.520 549.435 48 472
05 Amasya 5.702 321.913 57 358
06 Ankara 25.437 5.150.072 210 312
07 Antalya 20.909 2.222.562 107 242
08 Artvin 7.359 169.674 23 466
09 Aydın 7.943 1.041.979 133 256
10 Balıqəsir 14.272 1.189.057 83 266
11 Biləcik 4.310 209.925 49 228
12 Bingöl 8.277 266.019 32 426
13 Bitlis 8.885 338.023 48 434
14 Bolu 8.341 284.789 34 374
15 Burdur 7.174 256.898 38 248
16 Bursa 10.882 2.787.539 267 224
17 Çanaqqala 9.995 511.790 52 286
18 Çanqırı 7.490 183.550 25 376
19 Çorum 12.797 527.220 41 364
20 Dənizli 11.861 978.700 84 258
21 Diyarbəkir 15.272 1.635.048 109 412
22 Ədirnə 6.119 400.280 66 284
23 Elazığ 9.313 568.753 67 424
24 Ərzincan 11.903 223.633 19 446
25 Ərzurum 25.355 763.320 30 442
26 13.925 812.320 59 222
27 Qaziantəb 6.887 1.889.466 277 342
28 Girəsun 6.831 429.984 63 454
29 Gümüşxana 6.440 146.353 23 456
30 Hakkari 7.228 276.287 38 438
31 Hatay 5.867 1.519.836 261 326
32 İsparta 8.913 418.780 51 246
33 Mərsin 15.620 1.727.255 112 324
34 İstanbul 5.313 14.377.018 2.767 212,216
35 İzmir 12.007 4.113.072 342 232
36 Qars 9.939 296.466 29 474
37 Kastamonu 13.136 368.907 28 366
38 Kayseri 17.170 1.322.376 78 352
39 Qırxlareli 6.304 343.723 55 288
40 Qırşəhər 6.544 222.707 35 386
41 Qocaeli 3.623 1.722.795 477 262
42 Konya 41.001 2.108.808 54 332
43 Kütahya 12.043 571.554 48 274
44 Malatya 12.146 769.544 65 422
45 Manisa 13.269 1.367.905 104 236
46 Qəhrəmanmaraş 14.525 1.089.038 76 344
47 Mardin 8.858 788.996 90 482
48 Muğla 12.974 894.509 70 252
49 Muş 8.090 411.216 51 436
50 Nevşəhər 5.407 286.250 53 384
51 Niğdə 7.400 343.898 47 388
52 Ordu 5.952 724.268 122 452
53 Rizə 3.919 329.779 84 464
54 Sakarya 4.878 932.706 193 264
55 Samsun 9.352 1.269.989 140 362
56 Siirt 5.499 318.366 58 484
57 Sinop 5.805 204.526 35 368
58 Sivas 28.619 623.116 22 346
59 6.339 906.732 144 282
60 Tokat 10.073 597.920 60 356
61 Trabzon 4.662 766.782 164 462
62 Tunceli 7.705 86.527 12 428
63 Şanlıurfa 19.451 1.845.667 98 414
64 Uşaq 5.382 349.459 65 276
65 Van 21.334 1.085.542 56 432
66 Yozqat 14.097 432.560 31 354
67 Zonquldaq 3.306 598.796 181 372
68 Ağsaray 7.997 384.252 51 382
69 Bayburt 3.741 80.607 22 458
70 Qaraman 8.924 240.362 27 338
71 Qırıqqala 4.575 271.092 60 318
72 Batman 4.680 557.593 120 488
73 Şırnaq 7.203 488.966 68 486
74 Bartın 2.079 189.405 91 378
75 Ərdəhan 5.156 100.809 21 478
76 İğdır 3.546 192.056 54 476
77 Yalova 850 226.514 267 226
78 Qarabük 4.103 231.333 56 370
79 Kilis 1.444 128.781 90 348
80 Osmaniyə 3.215 506.807 162 328
81 Düzcə 2.574 355.549 139 380

1 Əhali statistikası 2000-ci ildə edilən son sayıma görə düzənlənmişdir.
* Afyon elinin adı 5285 sayılı qanunla (11/01/2005 tarihli r.g.) dəyişdirilmişdir.

El və el mərkəzlərinin adları

Türkiyənin bir elin mərkəz elçəsi ümumiyyətlə ellə eyni ada sahib olmasına baxmayaraq bu hər vaxt etibarlı deyil. 2005 etibarilə, Türkiyənin 81 elinin üçünün adı el mərkəzinin adından fərqlidir: Hatay, Qocaeli və Sakarya. Bu ellərin el mərkəzlərinin adı sırasıyla Antakya, İzmit və Adabazarıdır. Əvvəllər Hakkari elinin mərkəzi Çöləmərik, Tunceli elinin mərkəzi Kalan idi. Artvin 1956'a qədər Çorux elinin mərkəzi idi. Bu tarixdən sonra isə elin adı Artvin olaraq dəyişdirildi. Bənzər şəkildə Mərsin elinin adı da yaxın zamana qədər İçel idi. Elin adının 2002-ci ildə Mərsinə çevrilməsinə baxmayaraq el plaka sırası 33 olaraq qaldı. Türkiyənin mərkəzinin adı fərqli olan elçələr də vardır. Məsələn: Afyonqarahisara bağlı Sincanlı elçəsinin mərkəzinin adı Sinanpaşadır.

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019