Bu səhifədə iş davam etməkdədir. |
Türküstan silsiləsi (qırğ. Түркстан кырка тоосу, özb. Turkiston tizmasi, tac. Қаторкӯҳи Туркистон)— Hissar-Alay dağ sisteminə aid olan, enlik istiqamətində uzanan yüksək dağ silsiləsidir; uzunluğu təxminən 340 km-dir. Matça dağ qovşağı vasitəsilə şərqdə Alay silsiləsi ilə birləşir və qərbdə Səmərqənd düzənliyinə qədər uzanır. Şimal yamacı uzun və mailidir, ardıc meşələri və seyrək meşəliklərlə örtülüdür; cənub yamacı isə qısa və sıldırımdır, qayalar və süxur qırıntıları ilə səciyyələnir. Cənubdan Zərafşan çayının vadisi ilə Zərafşan silsiləsindən ayrılır.
| Türküstan silsiləsi | |
|---|---|
| | |
| Ümumi məlumatlar | |
| Mütləq hündürlüyü | 5.621 m |
| Uzunluğu |
|
| Yaranma dövrü | Paleozoy erası |
| Yerləşməsi | |
| 39°34′48″ şm. e. 69°45′00″ ş. u. | |
| Ölkə | |
Ən yüksək nöqtələri Qayalı zirvə (5621 m) və Piramidal zirvədir (5509 m). Silsilənin tirəsi, xüsusən şərq hissəsində, dağ buzlaqları ilə örtülmüşdür. Ən iri buzlaqlar Tolstoy, Şurovski və Zərafşan buzlaqlarıdır; Zərafşan çayının mənbəyi də buradadır. Silsilənin aşırımlarından biri olan Şahristan aşırımı (3378 m hündürlükdə) vasitəsilə Düşənbə–Xucənd avtomobil yolu keçir. Yamaclar İsfarə, Ak-Suu və Qara-Suu çaylarının vadiləri ilə parçalanmışdır. Şimal yamacında Ay-Köl adlı dağ gölü yerləşir.
Özbəkistan ərazisində beynəlxalq “Suffa” radioastronomiya rəsədxanası yerləşir. Silsilə boyunca Tacikistanın Özbəkistan və Qırğızıstanla dövlət sərhədi keçir.
- Туркестанский хребет // Тихоходки — Ульяново. — М. : Советская энциклопедия, 1977. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 26).