Əbül-Həsən Sirri ibn əl-Muqəllis əs-Səqəti (ərəb. سري السقطي; 772, Bağdad – 8 sentyabr 867, Bağdad) — bağdadlı ilk sufilərdən biri.
| Sirri əs-Səqəti | |
|---|---|
| Doğum tarixi | 772 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 8 sentyabr 867 (94–95 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahəsi | sufilik |
Hicri 155-ci (772) ildə Bağdadın Kərx məntəqəsində anadan olub. Atasının sənəti olan səqətçiliklə (zibil yığmaqla) məşğul olub. Həyatının ilk dövründə elm öyrənmək üçün Məkkəyə qədər gedib. Onun sufiliyə yönəlməsində Məruf əl-Kərxi ilə Həbib ər-Rəinin mühüm rolu olmuşdur.[1][2] Məruf əl-Kərxi, Haris əl-Mühasibi, Bişr əl-Həfi kimi dövrün məşhur sufilərinin məclislərində iştirak edən Sirri, Cüneyd əl-Bağdadinin da müəllimi və dayısıdır. Onun sözləri, mənqibələri və görüşləri Cüneyd tərəfindən nəql edilmişdir.[3]
Sirri Cüneyd əl-Bağdadi, Əbu Səid əl-Hərrəz, Əbül-Hüseyn ən-Nuri, Səmnun ibn Həmzə, İbn Məsruq, Əli əl-Qədairi və İsmayıl ibn Abdullah əş-Şami kimi sufilərin rəhbəri və dövrünün şeyxlərindəndir. Məhəmməd ibn Hüseyn əs-Süləmi sonrakı sufilərin çoxunun Sirrinin yolunu getdiklərini qeyd etmişdir.[4] Əbu Nuaym əl-İsfahani ilə Fəridəddin Əttar onu elm, hikmət, mürrüvət, məhəbbət, mərifət və şəfqət əhli olan bir sufi kimi təqdim etmişlər.[1][5]
Sirri Bağdadın şimal bölgələrinə və Suriyaya da səfərlər etmişdir. Suriyada İbrahim ibn Ədhəmin yolunu davam etdirən sufilərdən olduqca təsirlənmişdir.[3]
Sirri bir müddət Dəməşq, Rəmlə, Qüds və Tarsusda yaşamış, Bizansa qarşı döyüşlərdə iştirak etmişdir. Hicri 218-ci (833) ildə Bağdada gələrək ömrünün axırına kimi burada yaşamışdır. Onun məzarı Bağdaddakı Şuniziyyə qəbiristanlığında, Cüneyd əl-Bağdadinin məzarının yanındadır.[3]
- ↑ 1 2 Əttar, Fəridəddin. Təzkirətül-Övliya (türk). Uludağ, Süleyman Uludağ tərəfindən tərcümə olunub. İstanbul. 1991. 354, 355.
- ↑ Hücviri. Kəşfül-Məhcüb (ərəb). Tehran. 1979. 137.
- ↑ 1 2 3 Uludağ, Süleyman. "Ser-î es-Sakatî". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2009. 8 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 yanvar 2026.
- ↑ Süləmi. Təbəqat (ərəb). Qahirə. 1953, 1969. 48.
- ↑ əl-İsfahani, Əbu Nuaym. Hilyətül-Övliya (ərəb). X. Qahirə. 1974–1979. 48.