Sündü məscidi və ya Məscid Sündü — Qobustan rayonunun Sündü kənd inzibati ərazisində dini abidə. Məscid Şirvan memarlıq üslubunda, ağ əhəng daşından inşa edilib. Hazırda fəaliyyətdədir.[1]
| Sündü məscidi | |
|---|---|
| Məscid Sündü | |
| Sündü məscidinin xarici görünüşü | |
| Ölkə |
|
| Status | dini, tarixi abidə |
| Yerləşir | Qobustan rayonu, Sündü kəndi |
| Aidiyyəti | Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi |
| Tikilmə tarixi | təqribən X əsr |
| Üslubu | Şirvan memarlıq məktəbi |
| Günbəzləri | 1 |
| Vəziyyəti | fəaliyyət göstərir |
| Rəsmi sayt | www.qafqazislam.com (az.) (ing.) (rus.) |
| İstinad nöm. | 4593 |
| Kateqoriya | Məscid |
| Əhəmiyyəti | Yerli əhəmiyyətli |
| 40°37′36″ şm. e. 48°49′55″ ş. u. | |
Məscid Sündü kəndinin mərkəzində, kənd bulağının qərb istiqamətində, ona 100 metrlik məsafədə, yolun sağ tərəfində yerləşir. Məscid dördkünc formada inşa olunub. Şirvanşahlar saray kompleksinə daxil olan Şah məscidinin günbəzli memarlıq planına oxşardır. Məsciddə də xəlvətxana hücrələri vardır. Hal-hazırda minarəsi yoxdur.[2]
Müsəlmanlar fəth etdikləri ölkələrdə son səmavi din olan İslamı geniş yaymaq üçün məscidlər, mədrəsələr və digər dini binalar inşa edirdilər. Memarların əksəriyyəti Sündü kəndindəki mərkəzi günbəzli, düzbucaq planlı məscidi də Qafqazda inşa edilən ilk məscidlərdən hesab edirlər.
Məscidin tikilmə tarixi giriş qapısının üstündəki daş kitabədə ərəb dilində yazılıb. Həmin kitabədə bu məscidin hicri tarixlə 307-ci ildə (miladi tarixlə 920-ci ildə) tikilməsi həkk olunub. Bundan əlavə kitabələrdə bu məscidin iki dəfə hicri 1070-ci ildə (miladi tarixlə 1757-ci ildə) və hicri 1295-ci ildə (miladi 1878-ci ildə) bərpa olunması tarixləri də öz əksini tapıb.[2]
Məscid 1920-ci ilə qədər sərbəst fəaliyyət göstərmiş və məscidin nəzdində dini təhsil verən məktəb kənd sakinlərinə xidmət göstərmişdir. Həmin dövrdə (1920-ci il) məscidin imamı Hacı Nəsrullah əfəndi olmuşdur. 1920-ci ildə Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulandan sonra məscidin fəaliyyəti dayandırılmış və ondan 1990-ci illərə qədər taxıl anbarı kimi istifadə olunmuşdur.[1] 1997-ci ildə məscid Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçirilmiş və Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin icazəsi ilə fəaliyyətini yenidən bərpa etmişdir. Məsciddə bərpa işləri 2003-cü ildə aparılıb.[2]