Süleyman Seyyid (1842[1][2], İstanbul – 1913[1][2], İstanbul) — Osmanlı rəssamı.
| Süleyman Seyyid | |
|---|---|
 | |
| Doğum tarixi | 1842[1][2] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 1913[1][2] (70–71 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Fəaliyyəti | rəssam |
| Təhsili | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
O, Türkiyə təsviri sənətinin ilk nəsil nümayəndələri sırasında yer almışdır. Hərbi məktəblərdə ümumilikdə 36 il rəsm dərsi keçmiş, çoxsaylı natürmortlar yaratmış, mövzularını estetik ilham mənbəyi kimi dəyərləndirdiyi Üsküdar bölgəsindən seçdiyi mənzərə rəsmləri ilə tanınmışdır.
Süleyman Seyyid 1842-ci ildə İstanbul şəhərində anadan olmuşdur. O, Anadolu Maltepesinin tanınmış ailələrindən olan Hacı İsmayıl Əfəndinin oğlu idi. Babası dövrünün məşhur sədəf kakma ustalarından biri kimi tanınmışdır. İlk və orta təhsilini Maltepe və Maçka Hərbi məktəblərində başa vurduqdan sonra Hərbiyə Məktəbinə daxil olmuşdur. İdadi və Hərbiyə təhsili dövründə hazırladığı karandaş və akvarel etüdləri müəllimləri Şrants və Kesin diqqətini cəlb etmişdir.[3]
1862-ci ildə Parisdə açılmış Məktəbi-Osmaniyə göndərilən ilk tələbələr arasında yer almış və burada təhsil almışdır. Sözügedən məktəbin 1875-ci ildə bağlanmasından sonra dövrün tanınmış müəllimlərindən olan rəssam Aleksandr Kabanelin emalatxanasında çalışmışdır. Parisdə səkkiz il qaldıqdan sonra bir il də İtaliyada yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirmiş, 1870-ci ildə isə İstanbula qayıtmışdır.[4]
Ölkəyə döndükdən sonra Süleyman Seyyid Hərbiyə Məktəbinə rəsm müəllimi vəzifəsinə təyin edilmişdir, lakin burada digər rəsm müəllimi olan Şəkər Əhməd Paşa ilə Parisdə tələbə olduqları dövrdə başlayan və zamanla dərinləşən sənət yanaşmaları ilə bağlı fikir ayrılıqları səbəbilə bu vəzifəsindən istefa etmiş, 1880-ci ildə Kuleli Hərbi İdadisinə keçmişdir. 1884-cü ildə Hərbi Tibbiyyə İdadisində rəsm müəllimi kimi fəaliyyətə başlamış və sənət həyatı ilə pedaqoji fəaliyyəti 1910-cu ilədək 26 il boyunca burada davam etmişdir.[5]
Süleyman Seyyid bəy hərbi məktəblərdə ümumilikdə 36 il müəllimlik etmiş, miralay rütbəsinədək yüksəlmişdir. Bu səbəbdən o, zabitlər və həkimlər arasında geniş tanınmışdır. "Leylaklar" adlı natürmort əsəri ilə Paris Dünya Sərgisində medala layiq görülmüşdür. Bundan əlavə, Məktəbi-mülkiyyəyi-şahanənin ilk yaradılması mərhələsində tədris proqramlarının tərtibində iştirak etmiş, Tənzimat dövründə Qərbləşmə hərəkatına töhfələr vermiş, eyni zamanda "İstikbal" və "Osmanlı" qəzetlərində sənət yazıçısı və tərcüməçi kimi fəaliyyət göstərmişdir.[6]
Rəssam yaradıcılıq həyatı boyunca Üsküdarın Nuhkuyusu məhəlləsində yerləşən böyük taxta evdə yaşamışdır. Çamlıca, Qısıqlı, Bulqurlu, Həkimbaşı, Dudullu, Kayışdağı, Ələmdəyi və Fənərbağça kimi ərazilər onun üçün ilham mənbəyi olmuşdur. Bununla belə, Üsküdarla bağlı rəsmlərinin yalnız az bir hissəsi dövrümüzədək gəlib çatmışdır. O, 1910-cu ildə albay rütbəsi ilə təqaüdə çıxmış və Sarıyerə köçmüşdür.[6]
Pertev Boyarın qiymətləndirməsinə görə, Süleyman Seyyid layiq olduğu maaşları əldə edə bilmək üçün uzun illər zəhmətlə yaratdığı dəyərli əsərlərini dövrün nüfuzlu şəxslərinə hədiyyə etmək məcburiyyətində qalmış, bu səbəbdən maddi baxımdan çətinliklər yaşamış və sağlığında əsərlərindən heç bir maddi qazanc əldə edə bilməmişdir. Rəssam 23 sentyabr 1913-cü ildə Sarıyer qəsəbəsində vəfat etmişdir.[6]
- 1 2 3 4 Union List of Artist Names (ing.).
- 1 2 3 4 https://doi.org/10.1093/gao/9781884446054.article.T077921.
- ↑ Yılmaz, Nalan. "Süleyman Seyyid". Tarihnotlari.com sitesi (türk). 11 noyabr 2011. 10 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ http://www.tarihnotlari.com/suleyman-seyyid
- ↑ A New World of Art. (2011). In W.M. Shaw (Ed.). Ottoman Painting: Reflections of Western Art from the Ottoman Empire to the Turkish Republic (pp. 79–106). London: I.B.Tauris. Retrieved December 6, 2022, from doi:10.5040/9780755610792.ch-003
- 1 2 3 Coşkun, Lokman ve Ramazanoğlu, F. S. (2021). Çağdaş Resim Sanatımızın Vazgeçilmez İmzası: Süleyman Seyyit Bey, Rauf Tunçay: Bir Sanatçının Mirası, İON Mimarlık Yayınları, ISBN 9786058254114.