Rəqəmsal elektronika — rəqəmsal siqnallardan istifadə edən elektronika sistemləri ilə məşğul olan sahə. Bu sistemlər Bul cəbrinə əsaslanır və mobil telefon, kompüter kimi müasir texnoloji avadanlıqlarda geniş istifadə olunur.[1]
Rəqəmsal elektronika məlumatların ötürülməsi və emalı üçün ikilik say sistemindən ($0$ və $1$) istifadə edir. Analoq elektronikadan fərqli olaraq, burada siqnallar kəsilməz deyil, diskret (pilləli) xarakter daşıyır. Bu sahənin əsasını aşağıdakı komponentlər təşkil edir:
- Məntiq elementləri (Logic Gates): AND (VƏ), OR (VƏ YA), NOT (DEYİL) kimi əsas əməliyyatları yerinə yetirən dövrələr.
- Tranzistorlar: Rəqəmsal dövrələrin əsas keçid (sviç) elementi.
- Mikrosxemlər: Minlərlə və ya milyonlarla məntiq elementinin bir kristal üzərində birləşməsi.
Rəqəmsal elektronika siqnalın kənar maneələrə (küyə) qarşı daha davamlı olması və məlumatın yüksək dəqiqliklə saxlanılması üstünlüklərinə malikdir.
Rəqəmsal dövrələr — bir sıra diskret gərginlik səviyyələrinə əsaslanan elektrik dövrələridir. Bu dövrələr Bul cəbrinin ən geniş yayılmış tətbiqi forması olmaqla, kompüter və elektron saat kimi rəqəmsal cihazların əsas struktur vahididir.
Ümumi qayda olaraq rəqəmsal dövrələrdə gərginlik səviyyələri "0" və "1" ilə ifadə olunan ikilik say sistemindən istifadə edilir. Adətən məntiqi "0" aşağı gərginliyi (low) ifadə edir və aşağı səviyyə kimi xarakterizə olunur. Məntiqi "1" isə yüksək gərginliyi (high) ifadə edir və yüksək səviyyə kimi ifadə olunur. Bəzi sistemlərdə bunun tam əksi (invers məntiq) tətbiq edilə bilər. Mühəndislər rəqəmsal dövrələr kontekstində "rəqəmsal sistem" və "məntiq" terminlərini sinonim kimi işlədirlər. Həmçinin üçlük məntiqi (ternary logic) ilə işləyən prototip kompüterlər də hazırlanmışdır.[2]
- ↑ Null, Linda; Lobur, Julia. The essentials of computer organization and architecture. Jones & Bartlett Publishers. 2006. səh. 121. ISBN 978-0-7637-3769-6.
We can build logic diagrams (which in turn lead to digital circuits) for any Boolean expression...
- ↑ Knuth, Donald E. The Art of Computer Programming Vol. 2 (ingilis). Reading, Mass.: Addison-Wesley Publishing Company. 1981. 190.
- Douglas Lewin, Logical Design of Switching Circuits, Nelson,1974.
- R. H. Katz, Contemporary Logic Design, The Benjamin/Cummings Publishing Company, 1994.
- P. K. Lala, Practical Digital Logic Design and Testing, Prentice Hall, 1996.
- Y. K. Chan and S. Y. Lim, Progress In Electromagnetics Research B, Vol. 1, 269–290, 2008, "Synthetic Aperture Radar (SAR) Signal Generation, Faculty of Engineering & Technology, Multimedia University, Jalan Ayer Keroh Lama, Bukit Beruang, Melaka 75450, Malaysia.
- Digital Circuit Projects: An Overview of Digital Circuits Through Implementing Integrated Circuits (2014)
- Lessons in Electric Circuits - Volume IV (Digital) at the Wayback Machine (archived 2012-11-27)
- MIT OpenCourseWare introduction to digital design class materials ("6.004: Computation Structures")