Qişek, yaxud Qıçak (rus. Гайчак, qaz. Гижақ, гыджак) — qədim simli musiqi aləti [1]..
| Qişek | |
|---|---|
 İran qişeyi | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar |
Qişek İranın güneyində, Əfqanıstan, Türkmənistan, Özbəkistan, Tacikistan, Qazaxıstan, uyğur musiqisində yayılmışdır. Əfqanıstanda "sarında", Hindistanda isə "saragi" kimi tanınır.
Əfrasiyab Bədəlbəyli qişeyi "çanağı girdə, üzərinə adətən ipəkdən eşilmiş iki sim qoşulmuş qədim simli musiqi aləti" kimi təsvir edib [3].
Orta Asiya qişeyi quruluşca kamançaya bənzəyir[4]. Piyaləşəkilli rezonatora malik olub, dəri membranla örtülmüşdür və taxtadan dairəvi boynu vardır. Kaman – kamonça isə qövsşəklində əyilmiş çubuğa bağlanmış bir dəstə at tükündən ibarətdir. Alətin 3 və ya 4 simi olur. Daha qədim nümunələr iki simli olmuşdur. Simlər kvartalarla köklənir. Hal-hazırda gicak kvarta – kvinta köklü 4 simli alət olub, geniş diapazona – üç oktavaya yaxın diapazona malikdir.[5]
- ↑ "Muğam Ensiklopediyası - Qişek". 5 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 noyabr 2013.
- ↑ "Foundation for Iranian Studies - Gichak". 23 oktyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 sentyabr 2013.
- ↑ Əfrasiyab Bədəlbəyli - İzahlı monoqrafik musiqi lüğəti - Qişek
- ↑ "Saadat Abdullayeva. The most melodious of instruments - kamancha. Journal İRS, № 8, 2012" (PDF). 18 oktyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 3 sentyabr 2013.
- ↑ Tariyel Məmmədov. Özbək xalq və şifahi ənənəli peşəkar musiqisi Arxivləşdirilib 2022-03-25 at the Wayback Machine