Qaralama:Kərim Baba

Kərim Baba 1906-ci ildə Bakı şəhərinin Əmircan qəsəbəsində Hacıbaba bəy və Tərgül xanımın ailəsində dünyaya göz açmışdır. Anası tərəfindən Bakı xanlığının qurucusu Mirzə Məhəmməd xanın 8-ci nəslindəndir. Ulu babası Çar Rusiyası ordusunda xidmət etmiş general-mayor Abdulla ağa Bakıxanovdur. Atası tacir olub və bir çox məhsulların alveri ilə məşğul olub. Həm atası, həm anası kənddə xeyriyyəçilik fəaliyyəti göstərib.

Kərim Baba əmək fəaliyyətinə 1921-ci ildə Əmircandakı Feliks Dzerjinski adına Neft Maşınqayırması zavodunda başlayıb. Orada tornaçı dəzgahında işləmişdi. 1931-ci ildə "Xalq təsərrüfatı kadrları haqqında" qərar qəbul edildi. Bu dövrdə bütün SSRİ-də istehsalatda sosialim yarışı və zərbəçilərin böyük hərəkatı başladı. 1934-cü ildə zavodda qırmızı lövhə yaradıldı. Bu lövhəyə vurulan 16 nəfərdən yalnız biri azərbaycanlı idi və o da Kərim Baba idi.^[1]

1935-ci ildə yeni texnikanın mənimsənilməsi və köhnə texniki avadanlıqların nəzərdən keçirilməsi uğrunda qabaqcıl fəhlələrin hərəkatı başladı. Həmin ildə Aleksey Staxanov bir normada planın 14 dəfədən artıq yerinə yetirdiyinə görə əmək fədaisi kimi tanındı. Onun bu hünəri bütün SSRİ respublikalarında "Staxanov hərəkatı"nı başlatdı və bu hərəkata çoxlu zavodlar qoşuldu. Kərim Baba da zavodda bu hərəkatın ön cərgəsində olanlardan idi.

Dzerjinski zavodu get-gedə daha da təkmilləşdi. Artıq zavodda dərin quyuların qazılması üçün avadanlıqlar, teleskopik nasoslar, baltalar, kəsici komplektlər, avtomatik jelonkalar, müxtəlif neft açarları da hazırlanırdı. Nəticədə zavod SSRİ-nin neft sənaye avadanlıqları arasında mühüm rol oynamağa başladı.

Böyük Vətən Müharibəsi başlayandan sonra zavod fəaliyyətini dəyişdi və SSRİ Dövlət Müdafiə Komitəsinin qərarı ilə hərbi silah və sursatların istehsalına başladı. Kərim Baba bu silahların hazırlanması və dövlətə təhvil verilməsinə rəhbərlik etməyə başladı. Üç növbədə işləyən zavod gecə-gündüz müharibə tapşırıqlarını yerinə yetirirdi. Zavodda "Dzerjinski" adına tank, "Azərbaycan Neftçisi" təyyarə eskadrilyası yaradılmışdı. Müharibənin ilk günlərindən etibarən sexin rəisi kimi Kərim Baba gündəlik tapşırıqları 400-500 % yerinə yetirirdi. O, bundan əlavə sexdə dəzgahların uzun müddət dayanmadan təmirsiz işləməsi və avadanlıqların işləmə dövrünü artırmaq üçün yeni təkliflər irəli sürmüş və zavodun zərbəçisi adına layiq görülmüşdür.

Müharibə dövründə arxa cəbhədə göstərdiyi fəaliyyətə görə Kərim Baba SSRİ Maşınqayırma Sənayesi Nazirliyinin fəxri fərmanları, "Qafqazın müdafiəsinə görə" (1944) və "1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən Müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalları ilə təltif edilib. ^[1]

Müharibədən sonra da Kərim Baba yüksək səviyyədə fəaliyyət göstərməyə davam etdi. Onun yenilikçi təklifləri Moskvada "Lixaçov" adına zavodda da tətbiq edilməyə başladı. Kərim Baba 1948-ci ildə Cənub və Qərb rayonlarında ən yaxşı hərbi məmulatlar istehsalında səmərəli fəaliyyətinə görə "Ən yaxşı çilingər" fəxri adına layiq görüldü. Bundan əlavə o, dəfələrlə zərbəçi və staxanovçu hərəkatının döş nişanları ilə mükafatlandırıldı.

Kərim Baba "Sosializm yarışının əlaçısı" döş nişanları (1950, 1956) ilə təltif olunmuşdur. Bundan əlavə onun zəhməti 1950-ci ildə SSRİ-nin ən yüksək "Lenin", 1951-ci ildə "Şöhrət", "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordenləri ilə qiymətləndirilib. 1950-1962-ci illər aralığında Ali Sovetin deputatı kimi də fəaliyyət göstərib. ^[1]

Kərim Baba Böyük Vətən Müharibəsinin 10, 20, 30 illik yubileyi ilə əlaqəli Moskvada 9 May parad tədbirlərində iştirak edib.

Kərim Baba Fatma xanım Xəlilova ilə ailə həyatı qurmuş və bu evlilikdən onların 12 övladı (Zərifə, Əmirhüseyn, Tərgül, Ədilə, Tamilla, Ərşad, Şamil, Fəridə, Rəhilə, Oqtay, Rami, Eldar) dünyaya gəlmişdir. Fatma xanım "Qəhrəman Ana" fəxri adına layiq gorülmüşdür. Böyük qızı Zərifə Azərbaycanın Əməkdar şairi Tofiq Bayramla ailə həyatı qurmuşdur.

Kərim Baba 1987-ci ildə doğulduğu Əmircan qəsəbəsində dünyasını dəyişmişdir.

1. ↑ ^{1 2 3} Bünyatova, Fəridə. "Əmircan (Xilə) Şəcərələri e-kitabı". 2012.