Vikipediya ?

Nyu-York

Nyu-York şəhəri (ing. New York City) — ABŞ-ın əhalisinə görə ən böyük şəhəri. Hesablamalara əsasən 2018-ci ildə 8.398.748 nəfər əhalinin təxminən 302.6 square mile (784 km2) ərazi üzərində paylandığı Nyu-York eyni zamanda ABŞ-ın böyük şəhərdir.Nyu-York ştatının cənub ucunda yerləşən şəhər görə dünyanın ən böyük olan Nyu-York meqapolisinin mərkəzidir və 2018-ci ildə təxminən 19.979.477 nəfər və 22.679.948 sakin ilə ən çox məskunlaşmış biridir. olan Nyu-York şəhəri dünyanın ,maliyyə və paytaxtı olaraq səciyyələndirilmişdir və ticarət, əyləncə, tədqiqat, texnologiya, təhsil, siyasət, turizm, incəsənət, moda və idman sahələrində əhəmiyyətli dərəcədə təsirə malikdir. Şəhərin sürətli tempiNyu-York dəqiqəsi termininə ilham qaynağı olub.Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Qərargahına ev sahibliyi edən Nyu-York beynəlxalq diplomatiya üçün vacib bir mərkəzdir.

Şəhər
Nyu-York
ing. New York
NYC Montage 2014 4 - Jleon.jpg
Clockwise, from top: , , the , the , with , , the , and the
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

40°40′12″ şm. e. 73°56′24″ q. u.


Ölkə ABŞ ABŞ
[[Ştat]] [[Nyu-York ]]
Rayon
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1624
Sahəsi
  • 1.214 ± 1 km²
Mərkəzin hündürlüyü 11 m
Saat qurşağı Şərqi vaxt zonası
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu 212, 347, 646, 718, 917, 929
Poçt indeksi 10000–10499, 11004–11005, 11100–1149911600–11699
Nəqliyyat kodu NY
​ (ing.)
Nyu-York xəritədə
Nyu-York
Nyu-York
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

yerləşən Nyu-York şəhəri yerləşən beş borodan təşkil olunub. Beş boro – Bruklin, Kuins, Manhetten, BronksStaten-Aylend 1898-ci ildə vahid bir şəhərə birləşdirildi. Şəhər və onun meqapolis ərazisi ABŞ-a qanuni immiqrasiya üçün əsas giriş qapısıdır. Nyu-Yorkda 800-dən çox dildə danışılır və bu, onu dünyanın linqvistik cəhətdən ən müxtəlif şəhəri edir. Dünyanın istənilən digər şəhərndən daha çox əhaliyə malik olan Nyu-York şəhərində ABŞ-dan kənarda doğulan 3,2 milyondan çox sakin yaşayır. 2019-cu il (2019-cu il) tarixinə olan məlumata əsasən, Nyu-York meqapolis ərazisinin 1,9 trilyon $ (ÜDM) istehsal edəcəyi təxmin edilir. Böyük Nyu-York şəhəri suveren dövlət olsa idi ÜDM həcminə görə dünyada 12-ci olardı. Nyu-York dünyanın istənilən digər şəhərindən daha çox milyarderə ev sahibliyi edir.

Nyu-York şəhərinin izləri 1624-cü ildə Yeddi Birləşmiş Əyalət Respublikasından olan kolonistlər tərəfindən qurulan ticarət məntəqəsinə qədər gedib çıxır, 1626-cı ildə məntəqəyə adı verildi.

Nyu York bir çox Amerika mədəni hərəkatının də doğum yeridir. Ədəbiyyat və vizual sənətlərdə Harlem İntibahı, şəkildə mücərrəd ekspressionizm (Nyu York məktəbi), musiqidə hip-hop, pank, salsa və Tin Pan Alley bu hərəkatlardan bəziləridir. 24 saat açıq olan metrosu və sıx nəqliyyatı ilə "Heç Vaxt Yatmayan Şəhər" adını almışdır.

Azadlıq heykəli, Empayr Steyt Binası, Sentral Park və Tayms Meydanı, Müasir İncəsənət Muzeyi, Quggenhaym Muzeyi və Müasir Tarix Muzeyi şəhərin maraqlı məkanlarıdır. Göydələnləri, prospektləri, restoranları, alış-veriş mərkəzləri və insanları ilə Nyu York turistləri cəlb etməkdədir.

Nyu York şəhərindən bir görünüş

Mündəricat

Tarixi

Nyu York şəhəri 1613-cü ildə hollandlar tərəfindən Nyu Amsterdam adı ilə qurulmuşdur. Şəhər 1664-cü ildə Birləşmiş Krallığın nəzarətinə keçdikdən sonra Nyu York adlandırıldı. 1778-ci ildə şəhər iki il müddətinə yeni qurulan Amerika Birləşmiş Ştatlarının paytaxtı oldu. Paytaxt Vaşinqtona daşındıqdan sonra da şəhərin əhəmiyyəti böyüməyə davam etdi.

Şəhərin əhəmiyyəti

Maliyyə dünyasının ürəyinin atdığı Uoll Strit (Wall Street) prospekti, Nyu Yorkun Manhetten hissəsində yerləşir. Nyu York Fond Birjası da (ing. New York Stock Exchange) buradadır. Məşhur Azadlıq Heykəli Nyu York limanındakı Liberti adasında yerləşir. Teatr və müzik-hollar Brodvey prospektinin ətrafında toplanmışdır. Nyu York aeroportu dünyanın ən çox sərnişin daşıyan hava limanlarından biridir. Metropolitan Museum of Art, Müasir İncəsənət Muzeyi, Quggenhaym Muzeyi kimi muzeyləri dünyanın ən qiymətli sənət kolleksiyalarına malikdir. Şəhərin məşhur qəzeti "" dünyanın ən mötəbər qəzetlərindən biridir. Amerikanın üç böyük televiziya kanalı olan ABC, CBSNBC-nin mərkəzləri Nyu Yorkda yerləşir.

Mətbəxi

Amerikalılarda milli mətbəx anlayışı yoxdur. Nyu Yorkda Amerikanın digər şəhərlərində olduğu kimi, başqa xalqların restoranları var. Bu faktor da gündəlik menyuya birbaşa təsir edib. Məsələn, məşhur italyan «pizzası» onların ən sevdiyi yeməyə çevrilib. Lakin onların qidalanma tərzi hər kəsdən fərqlidir. Amerikalılar iki dəfə səhər yeməyi yeyir, birinci dəfə mütləq omlet və qızardılmış kartofla vetçina ya da sosiska olur. İkinci yemək isə saat 12-14 radələrinə təsadüf edir və lanç adlanır. Adətən lanç bir boşqab şorbadan, hamburger və ya çizburgerdən ibarətdir. Şam yeməyində isə qaynar şorba, ikinci quru xörək və yüngül salata üstünlük verirlər. İçkilərə gəlincə, mütləq Coca-cola və qəhvəni qeyd etmək lazımdır, çünki onsuz amerikanlının həyatını təsəvvür etmək mümkün deyil. Amerika xalqı xüsusi mətbəxlə fərqlənmir. Bu səbəbdən də burada italyan, Çin, rus, türk, Braziliya, Meksika, hind, hətta Azərbaycan restoranlarına rast gələ bilərsiniz.

Görməli yerləri

 
Nyu York şəhərinin gecə görünüşü

Azadlıq heykəli, Empayr Steyt Binası, Sentral Park və Tayms Meydanı, Müasir Sənət Muzeyi, Quqqenhaym Muzeyi və Müasir Tarix Muzeyləri şəhərin maraqlı məkanlarıdır. Göydələnləri, prospektləri, restoranları, alver mərkəzləri və insanlarıyla, Nyu York turistləri cəzb etməkdədir.

Nyu York dedikdə hər kəsin ağlına ilk əvvəl Amerikanın rəmzi olan Azadlıq Heykəli gəlir. Tam adı — «Dünyaya işıq saçan azadlıq»dır. Onun hündürlüyü 46 metrdir. Heykəl Azadlıq adasında yerləşir, 1886-cı ildə Fransadan müstəqillik deklarasiyasının qəbul edildiyi gün hədiyyə olaraq gətirilib. Sağ əlində məşəl, solda isə üstündə "JULY IV MDCCLXXVI" (4 iyul — İstiqlal bəyannaməsinin qəbul olunma günü) yazılan kitab (buna görə onun ayaqları qırılmış zəncirdədir) var. Azadlıq adasına gəmi ilə getmək olar.

Məşhur Empayr Steyt Bildinq göydələni dünyada ən yüksək binalardan biridir. Bina 102 mərtəbədən ibarətdir və hündürlüyü 449 metr təşkil edir. 1873-cü ildə yaradılan mərkəzi park möhtəşəm yaşıl sahədir. Buraya insanlar Manhettenin səs-küyündən istirahət etmək üçün gəlirlər. Parkda kiçik heyvanat aləmi, əyləncə məkanları və hovuz da yerləşir. Time Square şəhərin mərkəzidir. Burada hündür binalar, böyük və parlaq reklam ofişləri, müxtəlif rəngli butiklər yerləşir. Ən gözəl mənzərəni siz gecə izləyə biləcəksiniz. Metropolitan Amerikanın nəhəng muzeyi sayılır. Muzey mədəniyyət şəhərciyini xatırladır, burada Misir mumiyalarından tutmuş, beysbol xəritələrinə qədər var.

Bruklin körpüsünün inşasına 1866-cı ildə başlanılıb və 14 il davam edib. Keçmişdə Bruklin və Manhetten şəhərlərini birləşdirmək üçün salınıb. Hal-hazırda Nyu Yorkun əsas abidələrindən biri sayılır.

Rokfeller mərkəzi XX əsrin əvvəllərində böyük maqnat Rokfeller tərəfindən tikilib. 1987-ci ildə mərkəz rəsmi abidə statusunu alıb. Rokfeller Centre dünyanın ən möhtəşəm arxitektura rəmzi hesab olunur. Onun ən vacib hissələrindən biri 1932-ci ildə inşa olunan dünyanın ən iri teatrı — Radio Citi Music Holdur. Mərkəzə 70 mərtəbəli Ceneral Elektrik binası daxildir. Burada həmçinin İncəsənət mərkəzi də yerləşir.

Şəhərin Mərkəzi Parkının ərazisi Monako knyazlığının ərazisindən böyükdür.

Əhalisi

 
İl Sayı
1698 4.937
1712 5.840
1723 7.248
1737 10.664
1746 11.717
1756 13.046
1771 21.863
1790 49.401
1800 79.216
İl Sayı
1810 119.734
1820 152.056
1830 242.278
1840 391.114
1850 696.115
1860 1.174.779
1870 1.478.103
1880 1.911.698
1890 2.507.414
İl Sayı
1900 3.437.202
1910 4.766.883
1920 5.620.048
1930 6.930.446
1940 9.454.995
1950 7.891.957
1960 7.781.984
1970 7.894.862
1980 7.071.639
İl Sayı
1990 7.322.564
2000 8.008.288
2010 8.175.133
2013 8.405.837
2015 8.516.502 ± 10.000
2016 8.537.673 ± 10.000

Qardaşlaşmış şəhərlər

İstinadlar

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/New_York_City
  2. — burax. 2016.
  3. Mike Maciag. . Governing – The States and Localities (2 oktyabr 2013). 27 avqust 2016 tarixində . İstifadə tarixi: 27 avqust 2016.
  4. . Demographia (2018).
  5. "]. Rhett Butler (2003–2006). 9 oktyabr 2009 tarixində . İstifadə tarixi: 26 aprel 2011.
  6. . Woolwine-Moen Group d/b/a Graphic Maps.
  7. . U.S. Census Bureau.
  8. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; CombinedEst adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  9. . The Mori Memorial Foundation.
  10. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; NYCWorld'sGreatestCity adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  11. . Consulate General of Iceland New York. 5 fevral 2013 tarixində . İstifadə tarixi: 1 iyul 2018.
  12. . Consulate of Latvia. 8 fevral 2013 tarixində . İstifadə tarixi: 1 iyul 2018.
  13. . The Weissman Center for International Business Baruch College/CUNY 2011. 5 may 2013 tarixində . İstifadə tarixi: 1 iyul 2018.
  14. (1988) ]. National Library of Australia. ISBN 978-0-8478-0990-5. 1 iyul 2018 tarixində istifadə olunub.
  15. Huw Jones (4 sentyabr 2018). . Reuters. . İstifadə tarixi: 4 sentyabr 2018. "Think-tank New Financial's study, which focuses on the "raw" value of actual domestic and international financial activity like managing assets and issuing equity, underscored the overall dominance of New York as the world's top financial center."
  16. . Business Insider, Inc (31 iyul 2011). — "For instance, Shanghai, the largest Chinese city with the highest economic production, and a fast-growing global financial hub, is far from matching or surpassing New York, the largest city in the U.S. and the economic and financial super center of the world.".
    . Pando Logic (8 oktyabr 2015).
  17. Felix Richter. . Statista (11 mart 2015).
  18. Dawn Ennis. . LGBTQ Nation (24 may 2017). — "Never before has any TV station in the entertainment and news media capital of the world carried what organizer boast is the world's largest Pride parade live on TV.".
  19. Kelsy Chauvin. . Fodor's (15 mart 2019). — "There are more than 8.6 million citizens of New York City, and they're pretty much all in a hurry. They're also shrewd, outspoken, and proudly able to survive in a metropolis that tends to punish the meek. The buzzing subway system alone is a symbol of how this city works: part ballet, part battlefield. Residents and visitors alike can see why New York is considered the greatest city in the world.".
  20. Poliak, Shira. . Sun Sentinel. Arxivləşdirilib: saytından 3 dekabr 2015 tarixində. . İstifadə tarixi: 1 noyabr 2015. "Additionally, the fast-paced lifestyle of New York City demands adjusting."
  21. Stephen Miller (2016). , 46, 50, 131. ISBN 978-0-8232-7425-3. 10 may 2017 tarixində istifadə olunub.
  22. . Dictionary – Full Definition of New York Minute'. . İstifadə tarixi: 1 noyabr 2015.
  23. . United Nations Vistor Centre. — "The Headquarters of the United Nations is located in New York City, along the East River. When you pass through the gates of the United Nations visitors' entrance, you enter an international territory. This 18-acre site does not belong to just one country, but to all countries that have joined the Organization; currently, the United Nations has 193 Member States.". 15 mart 2019 tarixində .
  24. . The City of New York. 16 iyun 2015 tarixində . İstifadə tarixi: 24 iyun 2015.
  25. . Digital Diplomacy Coalition, New York. — "Established in 2014, DDC New York has partnered with the United Nations, major tech and social media companies, multiple governments, and NGOs to bring unique programs to the area community.".
  26. . A&E Television Networks, LLC. 5 mart 2019 tarixində .
  27. . New York State Museum. 29 aprel 2014 tarixində . İstifadə tarixi: 5 avqust 2015.
  28. . Ben Cahoon (2002). 11 fevral 2012 tarixində .
  29. . The New York City Department of Correction (1997). 23 oktyabr 2011 tarixində . İstifadə tarixi: 26 oktyabr 2011.
  30. . U.S. Department of Homeland Security. 4 avqust 2016 tarixində . İstifadə tarixi: 1 iyun 2016.
  31. (2012).
  32. . The Economist. 10 sentyabr 2011. . İstifadə tarixi: 2 may 2015.
  33. Kleinfield, N.R. (15 yanvar 2016). . The New York Times. .
  34. Roberts, Sam (28 aprel 2010). . The New York Times. . İstifadə tarixi: 29 aprel 2010.
  35. Turin, Mark . PopAnth (9 avqust 2013).
  36. . HuffPost. 19 dekabr 2013. . İstifadə tarixi: 16 aprel 2017.
  37. . United States Census Bureau.
  38. . Statista.
  39. 9 through 18 in Appendix Tables. IHS Global Insight, The United States Conference of Mayors, and The Council on Metro Economies and the New American City (November 2013). 6 mart 2019 tarixində . İstifadə tarixi: 27 iyun 2014.
  40. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; NYCBillionaires adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  41. .
  42. Greene E. B., Harrington V. D. American Population Before the Federal Census of 1790 — 1932.
  43. The Encyclopedia of New York City, 1995 edition — 1995.
  44. — 23 — 2011.

Xarici keçidlər

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019