Nobel Komitəsi — Nobel mükafatı laureatlarının seçilməsi işinin çoxunu həyata keçirən təşkilat.




5 Nobel komitəsi var ki, onların hər biri Nobelin təsis etdiyi beş nominasiyadan biri ilə bağlı qərar verir.
Fizika, kimya, fiziologiya, tibb və ədəbiyyat üzrə mükafatlar üzərində işləyən dörd Nobel Komitəsi İsveç Kral Elmlər Akademiyası (fizika, kimya və iqtisadiyyat elmləri), Karolinska İnstitutu (fiziologiya və tibb) və İsveç Akademiyasının (ədəbiyyat) xususi qurumlarıdır.
Bu Nobel Komitələri yalnız laureatları təklif edir, son qərar isə daha geniş iclasda qəbul edilir. Bu iclas fizika, kimya,[1] iqtisad elmləri və ədəbiyyat[2] üzrə mükafatlar üçün bütün akademiyalardan, həmçinin fiziologiya və ya tibb üzrə mükafat üçün Karolinska İnstitutunda Nobel Assambleyasının 50 üzvündən ibarətdir.[3][4]
Altıncı Nobel komitəsi Nobel sülh mükafatına cavabdeh olan Norveç Nobel Komitəsidir. Bu komitə həm işçi orqan, həm də onun mükafatının həlledici orqanı olduğu üçün fərqli statusa malikdir.[5]
Nobel Sülh mükafatı Stortinqdə (Norveç Parlamenti) və Norveç Nobel İnstitutunun bir hissəsində yerləşən, Norveç Nobel Komitəsi (norveçcə: Den norske Nobelkomité) tərəfindən verilir. Burada həm namizədlər seçilir, həm də yekun qərarı verilir.[6]
Norveç Nobel Komitəsi hər il Alfred Nobelin vəsiyyətinə əsasən Nobel sülh mükafatı laureatlarını seçir. Beş üzv Norveç parlamenti tərəfindən təyin edilir.
Onun üzvləri Parlament tərəfindən təyin olunsa da, komitə özəl mükafatların verilməsi ilə məşğul olan özəl qurumdur. Komissiyanın iclasları institut binasında keçirilirdi və orada da qalib elan olunurdu. Lakin 1990-cı ildən etibarən mükafatlandırma mərasimi Oslo meriyasında keçirilir.
- ↑ Nobelprize.org: Prize Awarder for the Nobel Prize in Chemistry, accessed on March 28, 2014
- ↑ Nobelprize.org: Prize Awarder for the Nobel Prize in Literature, accessed on March 28, 2014
- ↑ Nobelprize.org: Prize Awarder for the Nobel Prize in Physiology or Medicine, accessed on March 28, 2014
- ↑ Karolinska Institutet: Nobelpriset - den ärofyllda traditionen, accessed on March 28, 2014 (швед.)
- ↑ Nobelprize.org: Prize Awarder for the Nobel Peace Prize, accessed on March 28, 2014
- ↑ Орган, присуждающий Нобелевскую премию мира Arxivləşdirilib 2009-08-30 at the Wayback Machine