Liberalizm
Génie de la Liberté 975.jpg
İdeyalar
KapitalizmBazar iqtisadiyyatı
İnsan hüquqları
Hüquqi dövlət
İctimai müqavilə
Millət
PlüralizmDemokratiya
İdeyadaxili hərakatlar
Libertarianlıq

[şablon]

Neoliberalizmsiyasi iqtisadfəlsəfə elmlərinin birgə yeni istiqaməti. 1930-cü illərdə Birləşmiş Ştatlar böyük depressiya adlandırılan çox ciddi bir böhran keçirdi. Çox insanlar bu depressiyanı istehlak problemi kimi, pulla əsaslandırılmış tələb çatışmazlığı problemi kimi başa düşürdülər. Əmtəə istehsal etmək imkanı mövcud idi, lakin bu əmtəələri satın almaq imkanı yox idi. 30-cu illərin əvvəlində Ruzvelt prezident seçiləndə dövlət hakimiyyətindən, iqtisadiyyatı dirçəltmək üçün istifadə etməyə çalışırdı. Bu işə yaramadı: depressiya davam edirdi, lakin müvvəqqəti olaraq o, ikinci dünya müharibəsi ilə dəf olunmuşdu. İkinci dünya müharibəsi dərhal bazar, hərbi istehsal yaratdı. Bu, artıq əmək problemini də dərhal həll edirdi, belə ki, çox sayda insanı sadəcə olaraq müharibəyə çağırdılar. Bu, işsizlik, istehsal problemlərini həll edirdi. Lakin müharibənin sonunda paradoksal vəziyyət yaranır. Müharibə yaxşı vaxt idi, lakin müharibədən sonra depressiyanın qayıtması təhlükəsi var idi. Bu problemi necə həll etməli? Növbəti dəfə kapitalist siniflər özlərini tələdə hiss edirlər. İqtisadi cəhətdən onlar bu hissi 30-cu illərdə yaşamışdılar. İndi dövlət hakimiyyəti onları dirçəltməyə müvəffəq oldu. 

Məzmunu

Neoliberalizm liberalizmdən fərqli olaraq iqtisadiyyatın dövlət tərəfindən tənzimlənməsinə etiraz etmir. O da liberalizm kimi bazar münasibətlərinə və azad rəqabətə iqtisadi inkişafın və sosial ədalətin əsas vasitəsi kimi baxır.

Neoliberalizm qloballaşmanın ikinci dövrünün başlanması ilə yarandı. O XX əsrdə bizneslə əmək arasında əməkdaşlığı və rəqabətlə dövlət tənzimlənməsinin vəhdəti nəzərdə tutan ideyasına etiraz kimi yarandı.

Nəzəri əsasları

Neoliberalizmin nəzəri əsasları praktikası və , və digərilərinin əsərlərindəki fikirlərə söykənir. O aşağıdakı izah edilə bilər:

  • azad bazarın hərtərəfli inkişafı;
  • onun beynəlxalq sərhədlərdən və məhdudiyyətlərdən azad edilməsi;
  • azad bazarın həyatın bütün sahələrinə sərbəst təsiri.

Neoliberalizm qloballaşma ilə bir çox sahələrdə, xüsusilə də iqtisadiyyatda çox yaxındır.

İqtisadi siyasət

Neoliberalizmin iqtisadi siyasəti iqtisadiyyata hər hansı dəstəyi tam inkar edir. Onların fikrincə bazar həm daxildə, həm də xaricdən tam açıq olmalı və eksporta istiqamətlənməlidir. Bu onunla izah edilir ki, qabaqcıl texnologiya sərbəst yayılmalıdır, həmçinin milli hökumətlər iri milli və fəaliyyətini tənzimləyə bilmir.

Neoliberalizmin iqtisadi siyasəti Beynəlxalq Valyuta Fondunun, və Ümumdünya Ticarət Təşkilatının fəaliyyət prinsiplərində əks etdirilibdir.

Sosial mahiyyəti

Neoliberalizmin sosial mahiyyəti bütün içtimai münasibətləri bazar prinsipləri ilə bağlamağındadır.Hər bir kəsə öz həyatını alq-satqı müəssisəsi kimi ortaya qoyan sahibkar kimi baxılır.Hər bir sosial əlaqə isə kontrakt aktı kimi qiymətləndirilir.

Hətta ailə daxilindəki münasibətlər belə bazar rəqabəti növü hesab edilir.Neoliberalizm nəzəriyyəsinə görə millət və dövlət belə beynəlxalq aləmdə müəssisə kimi çıxış edirlər.Nəzəriyyənin düşüncəsinə görə bazar qanunları baza pinsipləri hesab edilməlidir. Neoliberalizmə görə ilə bazar cəmiyyəti eyni anlayışlardır.

Neoliberalizmin qüsurları

Neoliberalizmin tənqidçiləri bildirirlər ki, nəzəriyyənin iqtisadi proqramı və ona yaxın olan iqtisadi böhran vəziyyətini həll etmir. Sosial ədalət yaddan çıxır, əmək bölgüsündə merkantilizmə yol verilir.Ətraf mühit effektivli qorunmur. Neoliberalizm tərəfdarlarının Argentinada keçirdikləri siyasət uğursuzluğa məruz qaldıqdan sonra, onların tənqidi daha da güclənib.

Mənbə

  • .Краткая история неолиберализма.( A Brief History of Neoliberalism ).М.изд.Поколение,2007.
  • .
  • [Ankerl, Guy]. Beyond Monopoly Capitalism and Monopoly Socialism. Schenkman, Cambridge, 1978, ISBN 0-87073-938-7
  • Bowles, Samuel, David M. Gordon, and Thomas E. Weisskopf. 1989. "." Journal of Economic Perspectives 3(1):107-134.
  • Brown, Wendy. "Neoloberalism and the End of Liberal Democracy" in Edgework: critical essays on knowledge and politics Princeton University Press, 2005, ch 3.
  • Campbell, John L., and Ove K. Pedersen, eds. The Rise of Neoliberalism and Institutional Analysis Princeton University Press, 2001. 288 pp.
  • Ferris, Timothy. The Science of Liberty (2010) HarperCollins 384 pages
  • Foucault, Michel. The Birth of Biopolitics Lectures at the College de France, 1978-1979. London: Palgrave, 2008.
  • , , London: Verso, 1999, ISBN 1859842712, 2010-04-09 tarixində arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2010-05-13
  • Griffiths, Simon, and Kevin Hickson, eds. British Party Politics and Ideology after New Labour (2009) Palgrave Macmillan 256 pages
  • Hayek, Friedrich August Von. The Constitution of Liberty (1960)
  • , A Brief History of Neoliberalism, Oxford University Press, 2005, ISBN 0199283265
  • Larner, Wendy. "Neo-liberalism: policy, ideology, governmentality," Studies in political economy 63 (2000)
  • Plant, Raymond, , Oxford University Press, 2009, ISBN 0199281750, 2012-10-16 tarixində arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 2010-05-13
  • Pollin, Robert, Contours of Descent: U.S. Economic Fractures and the Landscape of Global Austerity, New York: Verso, 2003, ISBN 1844675343
  • Prasad, Monica. The Politics of Free Markets: The Rise of Neoliberal Economic Policies in Britain, France, Germany and the United States. University of Chicago Press. 2006. 328 pages
  • Steger, Manfred B., and Ravi K. Roy, Neoliberalism: A Very Short Introduction (2010)
  • Wang, Hui, and Karl, Rebecca E. "1989 and the Historical Roots of Neoliberalism in China," positions: east Asia cultures critique, Volume 12, Number 1, Spring 2004, pp. 7–70
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2022