Vikipediya ?

Naxçıvan Dövlət Universiteti

Naxçıvan Dövlət UniversitetiAzərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi. Bu ali təhsil ocağı Naxçıvan Muxtar Respublikasında fəaliyyət göstərən yeganə dövlət universiteti, müasir mərhələdə qədim diyarın əsas elm, təhsil və mədəniyyət mərkəzidir.

Naxçıvan Dövlət Universiteti
NDUNAJ.JPG
Əsası qoyulub 1967
Rektor Saleh Məhərrəmov
Şəhər Naxçıvan şəhəri
Ölkə Azərbaycan
Ünvan AZ 7012, Naxçıvan şəhəri, Universitet şəhərciyi
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mündəricat

Tarixi

 
NDU-nun loqosu

Naxçıvan Dövlət Universitetinin tarixi 1967-ci ildən başlayır. Belə ki, həmin ildə yaradılmış Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Naxçıvan filialı 5 il sonra isə müstəqil ali məktəbə çevrilərək, Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutu olmuşdur. Ona görə də Naxçıvan Dövlət Universiteti onların varisidir.

Filial dövrü

1960-cı illərdə Sovetlər birliyində ali təhsil ocağı olmayan yeganə Muxtar Respublika Naxçıvan idi. Bunun üçün də burada ali təhsil müəssisəsinin açılması zəruri idi. 1960-cı illərdə Azərbaycan KP Naxçıvan Vilayət Partiya Komitəsinin birinci katibi Hacağa İbrahimov, Vilayət Partiya Komitəsinin üçüncü katibi Qənbər Qurbanov, Naxçıvan MSSR Ali Soveti Rəyasət Heyyətinin sədri Səkinə xanım Əliyeva, Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin sədri Ramazan İsmayılov, onun birinci müavini Səfəralı Babayev və başqaları Naxçıvanda ali məktəb açılması işinə çox ciddi yanaşırdılar. Onlar Naxçıvanda ali məktəbin açılmasının diyarın mədəni-iqtisadi inkişafı üçün çox vacib sayırdılar .Sov.İKP və SSRİ Nazirlər Sovetinin 3 sentyabr 1966-cı il tarixli 729 nömrəli qərarı ilə əlaqədar olaraq Azərbaycan KP MK və Nazirlər Sovetinin 11 oktyabr 1966-cı il tarixli 564 nömrəli qərarı ilə Azərbaycan SSR ali və orta ixtisas təhsil Nazirliyinin 5 noyabr 1965-cı il tarixli 323 nömrəli əmrinin yerinə yetirmək məqsədilə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun 1967-1968-ci tədris ilində Naxçıvan şəhərində filialının açılması göstərildi. Həmçinin APİ-nin rektorluğuna bu mühüm dövlət əhəmiyyətli işi vaxtında həyata keçirməkdən ötrü filialın maddi-texniki bazasını yaratmaq və kadrlarla təmin etmək imkanlarını dəqiqləşdirməyi də tapşırmışdılar . Bundan sonra APİ-nin baş müəllimi Ə.Əhmədov müvafiq göstərişə əsasən Naxçıvana gələrək burada APİ-nun Naxçıvan şəhərində açılması nəzərdə tutulan filialı üçün bina (həmin bina 1967-ci ildən 1972-ci ilə kimi keçmiş 1 nömrəli məktəbin yerində, indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsinin Bioresurslar institutunun yerləşdiyi yerdə fəaliyyət göstərmişdi) müəyyən etdi və kadr məsələsi də müzakirə olundu. Çünki həmin dövrdə müəssisələrə kadr təyin edərkən Mərkəzi Komitə ilə razılaşırdılar. Azərbaycan KPMK və Naxçıvan Vilayət Partiya Komitəsinin razılığı ilə 1941-47-ci illərdə Naxçıvan MSSR Maarif Komissarı, Naxçıvan MSSR Ali Soveti Rəyasət Heyyətinin katibi, Naxçıvan “Bilik” cəmiyyətinin sədri kimi mühüm vəzifələrdə işləmiş, dövlətçilik təcrübəsinə malik olan, tarix elmləri namizədi, dosent Əli Əliyevin Naxçıvan filialında direktor işləməsinə etiraz olmamışdı. Bunu nəzərə alan APİ-nin rektoru Şövqi Ağayev 27 avqust 1967-cil il tarixdə yenicə təşkil olunmuş APİ-nin Naxçıvan filialına Əli Əliyevi direktor vəzifəsinə təyin olunması haqda əmr vermişdi. Əli Əliyev 1967-ci ilin sentyabr ayından 1970-ci ilin may ayına qədər Naxçıvan filialın direktoru kimi çalışmışdı.1967-ci il sentyabrn 1-də APİ-nin Naxçıvan filialına tələbələrin qəbulu təşkil olunmuş və fəaliyyətə başlamışdı. 1967-ci ilin sentyabr ayında APİ-nin Naxçıvan filialında 3 pedaqoji ixtisas Azərbaycan dili və ədəbiyyat, tarix və riyaziyyat ixtisasları təşkil olunmuş və yalnız 3 ştatda müəllim- tarix elmləri namizədi, dosent Əli Əliyev, filologiya elmləri namizədi dosent Yavuz Axundov, Mahmud Mahmudov çalışırdı. APİ-nin Naxçıvan filialında 1967-ci il üçün Azərbaycan dili və ədəbiyyat, tarix və riyaziyyat ixtisasları üzrə 105 tələbə qəbulu həyata keçirilmişdi.

İnstitut dövrü

Regionun ehtiyacları nəzərə alınaraq iyun 1972-ci il tarixli Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 214 nömrəli qərar əsasında Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin 206 nömrəli qərarı ilə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun bazası əsasında Naxçıvan şəhərində Naxçıvan Pedaqoji İnstitutunun təşkil edilməsi haqqında qərar qəbul edildi. Bundan sonra Azərbaycan KP Naxçıvan Vilayət Komitəsinin 9 yanvar 1973-cü il tarixli protokolunda Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutuna akademik Yusif Məmmədəliyevin adının verilməsi haqqında qərar qəbul edilmişdi .Naxçıvan Pedaqoji İnstitutu yeni təşkil olunmasına baxmayaraq, 1972-ci ildən başlayaraq İnstitutunda ibtidai təhsil pedaqogikası və metodikası, fizika, ümumi texniki fənləri, əmək, kimya, biologiya ixtisasları üzrə müəllim hazırlanması üçün ayrıca yeni fakültələr açılmışdır. Bunların hamısı Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun fəaliyyəti, onun tədris planları, proqramları və göstərişləri ilə get-gedə inkişaf edir və təkmilləşirdi.

Universitet dövrü

29 dekabr 1990-cı ildə İnstitut Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Naxçıvan Dövlət Universitetinə çevrilmişdir.

Universitetdə pedaqoji istiqamətli mütəxəssislərdən başqa hüquqşünaslar, avtomobil və rabitə mühəndisləri, iqtisadçılar və mühasiblər, bələdiyyə və gömrük işçiləri də hazırlanmağa başlandı. Müasir mərhələdə Naxçıvan Dövlət Universiteti mühüm elmi mərkəzlərdən biridir.

1992-ci ildən universitetdə aspirantura şöbəsi və "Regionun inkişafı problemləri" adlı problem laboratoriya fəaliyyət göstərir. Universitetin filologiya və yarımkeciricilər fizikası ixtisasları üzrə müdafiə şuralarında namizədlik və doktorluq dissertasiyaları müdafiə olunur.

Univesitetdə keçirilən elmi konfrans və simpoziumlarda ən aktual məsələlər müzakirə olunur. Müstəqil Azərbaycanın gənc nəslinin dünyagörüşünün inkişafına xidmət edən "Heydar Əliyev Universiteti" Naxçıvan Dövlət Universitetində əsl dövlətçilik məktəbi kimi uğurla fəaliyyət göstərir.

Fakültələr və ixtisaslar

İqtisad-hüquq fakültəsi

Bu fakültədə aşağıdakı ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır:

  • İqtisadiyyatın tənzimlənməsi
  • Hüquqşünaslıq
  • Sosial iş
  • Turizm və otelçilik
  • Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi
  • Gömrük işinin təşkili
  • Mühasibat uçotu və audit

Tarix-filologiya fakültəsi

Bu fakültədə aşağıdakı ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır:

  • Azərbaycan dili və ədəbiyyat
  • Tarix
  • İngilis dili
  • Fransız dili
  • Muzeyşünaslıq, arxiv işi və abidələrin qorunması
  • Jurnalistika

Təbiətşünaslıq və tibb fakültəsi

Bu fakültədə aşağıdakı ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır:

  • Bioloqiya
  • Coğrafiya
  • Kimya
  • Pediatriya

Fizika və riyaziyyat fakültəsi

Bu fakültədə aşağıdakı ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır:

  • Riyaziyyat və informatika
  • Fizika
  • Riyaziyyat

Memarlıq-mühəndislik fakültəsi

Bu fakültədə aşağıdakı ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır:

  • Memarlıq
  • Elektroenergetika mühəndisliyi
  • Yerüstü nəqliyyat vasitələrinin mühəndisliyi (əyani və qiyabi şöbələr)
  • Dəmiryol nəqliyyatı və təsərrüfatı mühəndisliyi
  • İnformasiya texnologiyaları və sistemləri mühəndisliyi
  • Meliorasiya və su təsərrüfatı tikintisi mühəndisliyi

Pedaqoji fakültə

Bu fakültədə aşağıdakı ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır:

  • İbtidai təhsilin pedaqoqikası və metodikası
  • Pedaqogika və psixologiya
  • Bədən tərbiyəsi və idman

İncəsənət fakültəsi

Bu fakültədə aşağıdakı ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır:

  • Musiqi təhsili
  • Fortepiano
  • Simli alətlər
  • Xalq çalğı alətləri
  • Dirijorluq
  • Təsviri incəsənət və rəsmxət

İxtisasartırma fakültəsi

Bu fakültədə ixtisasartırma üzrə kadrlar hazırlanır.

Kadr heyəti

Naxçıvan Dövlət Universitetinə müxtəlif illərdə dosent Əli Əliyev, professorlar Səfəralı Babayev, İsrafil Məmmədov, İsak Məmmədov, İsgəndər Cəfərov, Qasım Hüseynov rəhbərlik etmişlər.

Hazırda universitetin əyani və qiyabi şöbələrində 3 min tələbə təhsil alır. Tələbələr arasında 200 nəfərdən çox Türkiyə vətəndaşı vardır.

Universitetdə tələbələrin təlim-tərbiyəsi ilə 290 nəfər müəllim məşğul olur. Müəllimlərdən 6 nəfəri elmlər doktoru, professor, 130 nəfəri elmlər namizədi, dosentdir.

Naxçıvan Dövlət Universitetinin məzunları arasında xeyli tanınmış dövlət adamları, xalq deputatları, görkəmli alimlər və yazıçılar vardır.

Nəşrləri

"Elmi əsərlər" jurnalı və "Fikir" informasiya bülleteni universitet əməkdaşlarının elmi məqalələrini nəşr edib yayır.

Universitetdə yaradılmış "Qeyrət" nəşriyyatında Naxçıvan regionunun tarixinə, arxeoloqiya və etnoqrafiyasına, zəngin təbiətinə və təbii sərvətlərinə, memarlıq abidələrinə, habelə fundamental elmlər üzrə aparılan elmi axtarışların nəticələrinə dair kitablar nəşr edilir.

Konservatoriya

Naxçıvan Dövlət Universitetində yaradılmış Konservatoriya Azərbaycanın müstəqillik dövrünün yenitipli mədəniyyətini inkişaf etdirə biləcək mütəxəssislər hazırlayır.

İnformatika mərkəzi

"İnformatika mərkəzi" tələbələrə ən müasir kompüter texnikasını öyrətməyə imkan yaradır.

"İdman bazası"

"İdman bazası" idmançıların yetişdirilməsi üçün geniş imkanlara malikdir.

Xarici əlaqələr

Naxçıvan Dövlət Universitetinin Fransanın Strasburq, Türkiyənin İstanbul, Ankara, Ərzurum, Van universitetləri, İranın Təbriz Universiteti, Qırğızıstan Beynəlxalq Universiteti ilə əlaqələri var ki, bu da Naxçıvanda elm, təhsil və mədəniyyətin inkaşafına müsbət təsir göstərir.

Universitet Avropa Rektorlar Klubunun, , Qara Dəniz Hövzəsi Universitetlər Birliyinin, Avrasiya İpək Yolu Universitetlər Cəmiyyətinin, Beynəlxalq Turizm Akademiyasının və Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.

Həmçinin bax

İstinadlar

  1.  (azərb.)
  2. .“Naxçıvan Dövlət Universiteti 50 ildə” adlı elmi konfransın materialları. “Qeyrət” nəşriyyatı, 2017,172s
  3. NMRDA: F. 1, siy.1,iş 982, 47 v
  4. “Naxçıvan Ensiklopediyası”. II cilddə, I cild Naxçıvan. 2005, 397 s
  5. Y.Məmmədəliyev adına Naxçıvan Dövlət Universiteti. “Elmi Əsərlər” məcmuəsi xüsusi buraxılış. “Qızıl Şərq” mətbəəsi. Bakı: 1997, №1. 48 s.
  6. Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Arxivi (NMRDA), fond 1, siy1, iş 232
  7. Mehriban Sultan, , "Azərbaycan müəllimi" qəzeti, 09.07.2010, № 26.  (azərb.)
  8. . kunib.com
  9. . muallim.edu.az, 28.09.2012  (azərb.)

Xarici keçidlər

Vikianbarda Naxçıvan Dövlət Universiteti ilə əlaqəli mediafayllar var.

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019