Nəzmiyə Dəmirəl (türk. Nazmiye Demirel; 3 yanvar 1927, İslamköy[d], İsparta ili – 27 may 2013, Ankara) — Türkiyənin 9-cu prezidenti Süleyman Dəmirəlin həyat yoldaşı.
| Nəzmiyə Dəmirəl | |
|---|---|
| Nazmiye Demirel | |
 | |
 .svg){kind=small} | |
| 16 may 1993 – 16 may 2000 | |
| Prezident | Süleyman Dəmirəl |
| Əvvəlki | Səmra Özal |
| Sonrakı | Səmra Sezər |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 3 yanvar 1927 |
| Doğum yeri |
|
| Vəfat tarixi | 27 may 2013 (86 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Vəfat səbəbi | Altsheymer xəstəliyi |
| Fəaliyyəti | evdar qadın[d] |
| Həyat yoldaşı |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Nəzmiyə Şənər 3 yanvar 1927-ci ildə İsparta ilinin İslamköy kəndində kəndli ailəsində anadan olub.[1]
12 mart 1948-ci ildə mühəndis Süleyman Dəmirəl ilə evlənib. 1954-cü ildə əri ilə birlikdə ABŞ-a yola düşüb və Fransa, İsveçrə və İtaliyaya səyahət edib.[2]
12 sentyabr 1980-ci ildə Türkiyədə baş verən hərbi çevrilişdən sonra Süleyman Dəmirəl baş nazir vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb. Nəzmiyə Dəmirəl o zaman Türkiyə siyasi həyatının aparıcı simalarından olan ərini çətin anlarda heç vaxt tək qoymayıb.[1]
1993-cü ildə əri ölkə prezidenti olduqdan sonra Türkiyənin Birinci Xanımı olub. Birinci Xanım kimi fəaliyyət göstərdiyi müddətdə jurnalistlərə heç vaxt müsahibə verməyib.[3] O, həyatında yalnız bir müsahibə verib.[4] Türkiyə mediası onu "müasir türk liderinin ən səssiz həyat yoldaşı" adlandırıb.[4][3]
Birinci Xanım kimi fəaliyyətinin sonuna qədər o, və Süleyman Dəmirəl dəfələrlə xarici siyasətçilər və onların həyat yoldaşları ilə görüşüblər. Onların arasında ABŞ prezidenti Bill Klinton və həyat yoldaşı Hillari Klinton da var idi.[1][5]
Nəzmiyə Dəmirəl 2005-ci ildən bəri Altsheymer xəstəliyiindən əziyyət çəkirdi.[2] O, 2010-cu ildən Ankaradakı Başkent Universiteti Xəstəxanasında müalicə alırdı.[1]
O, 27 may 2013-cü ildə Ankara xəstəxanasında vəfat etdi.[6] Cənazəsi doğma kəndi İslamköydə dəfn edildi.[7][8] Təxminən 5000 nəfərin qatıldığı dəfn mərasimi zamanı darısqallıq səbəbindən ajiotaj yarandı. Nazmiyə Dəmirəlin adını daşıyan məktəbin şagirdləri üzərində "Səni unutmayacağıq, Nəzmiyə xala" (türk. Seni unutmayacağız Nazmiye Teyze) yazılı pankart açdılar. Süleyman Dəmirəl Universitetinin bir qrup tələbəsi dəfn mərasiminə qırmızı köynəklər geyinmiş və əllərində qırmızı güllər tutmuşdu. Nazmiyə Dəmirəlin dəfn mərasimində Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Cəmil Çiçək, Baş nazirin müavini Bülənt Arınc, CHP sədri Kamal Kılıçdaroğlu, Milliyətçi Hərəkat Partiyasının sədri Dövlət Baxçalı, keçmiş CHP sədri Dəniz Baykal və digər hökumət və siyasi xadimlər, eləcə də iş adamları iştirak edirdilər.[8]
- ↑ 1 2 3 4 "Nazmiye Demirel Vefat Etti" (türk). Kanal B. 28 may 2013.
- ↑ 1 2 "Nazmiye Demirel kimdir? İşte 86 yıllık yaşam hikayesi" (türk). Aksam. 27 may 2013. 23 iyun 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2022.
- ↑ 1 2 "Nazmiye Demirel'i Ömür Boyu Susturan Röportaj" (türk). Haberler. 17 iyun 2015. 29 aprel 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2022.
- ↑ 1 2 "Nazmiye Demirel neden hiç konuşmadı?". Milliyet (türk). 17 iyun 2015. 11 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2022.
- ↑ "Photographs of NATO Anniversary Summit – Collection Finding Aid · Clinton Digital Library". clinton.presidentiallibraries.us. 2019. 17 aprel 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2022.
- ↑ "Nazmiye Demirel hayata gözlerini yumdu". Mynet. 29 iyun 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 may 2013.
- ↑ "Demirel, İslamköy'de Anıtkabir'den sonraki en büyük ikinci anıt mezara defnedilecek" (türk). Diken. 17 iyun 2015. 11 avqust 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2022.
- ↑ 1 2 "Nazmiye Demirel toprağa verildi". Radikal (türk). 30 may 2013. 24 sentyabr 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2022.
- Vikianbarda Nəzmiyə Dəmirəl ilə əlaqədar mediafayllar var