Nəqliyyat vasitəsi siqnalı — nəqliyyat vasitələri tərəfindən səs siqnalları yaymaq üçün cihaz, eləcə də siqnalın özü. Termin 1908-ci ildən onları istehsal edən istehsalçı Klaxon Signals Ltd (qədim yunanca: κλάζω - ulamaq, səs-küy salmaq deməkdir) adı ilə məşhurlaşmışdır.[1]
.jpg)
Velosipedlər və avtomobillər üçün istehsal olunan ilk siqnallar, mərkəzində kilidləmə pərçimi olan yay lövhəsindən ibarət mexaniki qurğular idi. Fırlanan dişli çarxla təmasda olan lövhə fərqli bir səs çıxarırdı. Səsi gücləndirmək və istiqamətləndirmək üçün lövhəyə xüsusi bir siqnal bağlandı. Daha sonra Ris Hatçison, Tomas Edisonla birlikdə, elektriklə idarə olunan dişli çarxı olan siqnalı patentləşdirdi.[2].
Elektromexaniki siqnallara əlavə olaraq, sonradan pnevmatik və elektron modellər meydana çıxmağa başladı. Nəqliyyat vasitələri istehsalçıları da daxil olmaqla bir çox şirkət siqnal yaradan cihazlar istehsal etməyə başladı, lakin onlar hələ də ənənəvi olaraq bəzən "siqnal" adlanır.
Hal-hazırda, ilk siqnal yaradan cihazlarda olduğu kimi, fırlanan dişli çarx və lövhənin istifadəsi praktik olaraq artıq istifadə edilmir. İstisnalar arasında tramvayların, velosipedlərin və kiçik otellərdə və ya mağazalarda işçiləri çağırmaq üçün istifadə edilən fərdi əl zənglərinin bəzi modelləri var. Ən çox yayılmış üsullar bunlardır:[3]
- Elektromaqnit, səs çıxaran membranı titrədən kontakt açarı ilə təchiz olunmuş, adətən solenoid olan elektromaqnitdən istifadə edir. Bu cihaz ən çox yayılmışdır və bütün motosikletlərdə və minik avtomobillərində quraşdırılır. Onun elektromexaniki dövrəsi sağdakı şəkildə göstərilib.
- Elektron, elektron səs generatoru və elektrodinamik dinamikdən istifadə edir.
- Kompressordan (XX əsrin əvvəllərində bu, əl ilə tutulan, bulbous cihaz idi) hava axınından istifadə edən və boruda rezonanslı səs vibrasiyaları yaradan pnevmatik.
- Kompressor tərəfindən (əl ilə və ya mexaniki olaraq idarə olunan) dəlikləri olan fırlanan rotor vasitəsilə üfürülən hava axınından istifadə edən pnevmatik. Bu üsul xüsusilə güclü səs siqnalları yaratmaq üçün istifadə olunur və cihaz adətən siren adlanır.
- ↑ ["Сайт фирмы Klaxon Signals Ltd[//az.wikipedia.org/wiki/N%C9%99qliyyat_vasit%C9%99si_siqnal%C4%B1#endnote_en]". 15 yanvar 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 avqust 2010. Сайт фирмы Klaxon Signals Ltd]
- ↑ Инструкции по эксплуатации разных видов клаксонов Arxiv surəti 21 avqust 2010 tarixindən Wayback Machine saytında
- ↑ ["Как работает автомобильный гудок[//az.wikipedia.org/wiki/N%C9%99qliyyat_vasit%C9%99si_siqnal%C4%B1#endnote_en]". 31 avqust 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 avqust 2010. Как работает автомобильный гудок]