Milis komissarı (rus. Комиссар милиции) — 1943–1973-cü illərdə SSRİ-nin daxili işlər orqanlarına daxil olan milis (polis) orqanlarında ali rəhbər heyət üçün nəzərdə tutulmuş ali xüsusi rütbə.
Milis komissarı rütbəsi 9 fevral 1943-cü ildə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə SSRİ NKVD-nin fəhlə-kəndli milis orqanlarının rəhbər heyəti üçün təsis edilmişdir.[1] Rütbənin üç dərəcəsi mövcud olmuşdur (birinci dərəcə ən yüksək olmaqla):
- I dərəcəli milis komissarı,
- II dərəcəli milis komissarı,
- III dərəcəli milis komissarı.
Milis komissarı rütbələri ilk dəfə SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığının 4 mart 1943-cü il tarixli № 531 saylı əmri ilə verilmişdir. Həmin əmrlə SSRİ XDİK-in Baş Milis İdarəsinin rəisi Aleksandr Qalkin I dərəcəli milis komissarı, Moskva və Leninqrad şəhərlərinin milis idarələrinin rəisləri Viktor Romançenko və Yevgeni Qruşko isə II dərəcəli milis komissarı rütbələrini almışlar.
SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 23 oktyabr 1973-cü il tarixli fərmanına əsasən milis general-mayoru və milis general-leytenantı ali xüsusi rütbələri təsis edilmiş və bununla da milis komissarı rütbəsi ləğv edilmişdir.[2] Eynitarixli SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarına uyğun olaraq III dərəcəli milis komissarı rütbəsi milis general-mayoru, II dərəcəli milis komissarı rütbəsi isə milis general-leytenantı rütbəsinə bərabər tutulmuşdur.[3] I dərəcəli milis komissarı rütbəsi haqqında bu qərarda qeyd olunmamışdır. Həmin rütbə formal olaraq ləğv edilməsə də, onu faktiki daşıyan şəxs olmadığı üçün istifadə olunmurdu. Qeyd edilməlidir ki, 1973-cü ildən sonra SSRİ-də milis general-polkovniki rütbəsi mövcud olmamış, yalnız daxili xidmət general-polkovniki rütbəsi verilmişdir.
| Dövr | I dərəcəli milis komissarı | II dərəcəli milis komissarı | III dərəcəli milis komissarı |
|---|---|---|---|
| 1943–1947 |  |
 |
 |
| 1947–1958 |  |
 |
 |
| 1958–1973 |  |
 |
 |
| Ekvivalentliyi | general-polkovnik | general-leytenant | general-mayor |
I dərəcəli milis komissarı
- Aleksandr Qalkin (1943)
II dərəcəli milis komissarları
- Pyotr Antonov (1943)
- Yevgeni Qruşko (1943)
- Viktor Romançenko (1943)
- Pyotr Bunin (1944)
- Nikolay Dyatlov (1946)
- Aleksandr Polukarov (1946)
- İona İvanov (1947)
- Vladimir Marçik (1950)
- Georgi Sokolovski (1953)
- Andrey Qonçarenko (1954)
- Nikolay Kraynov (1954)
- Aleksandr Ovçinnikov (1954)
- İvan Abramov (1956)
- Mixail Barsukov (1956)
- İvan Levin (1956)
- Nikolay Moskov (1956)
- İvan Averkiyev (1957)
- İvan Kojin (1957)
- Georgi Nikitayev (1959)
- Veniamin Qaydamaka (1959)
- İvan Solovyov (1959)
- Aleksandr Tikanov (1959)
- Anatoli Burmistrov (1967)
- İvan Qlebov (1967)
- Pyotr Oleynik (1967)
- Aleksandr Sokolov (1967)
- Sergey Vasilyev (1967)
- İvan Bondarenko (1968)
- Yevgeni Yemelyanov (1969)
- Qriqori Kalinin[4]
- Vasili Ryasnoy[5]
Ümumilikdə I–III dərəcəli milis komissarı rütbələri 372 milis əməkdaşına verilmişdir.
- ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР от 9.02.1943 "О званиях начальствующего состава органов НКВД и милиции". (rus).
- ↑ О специальных званиях рядового и начальствующего состава органов внутренних дел // Ведомости ВС СССР (rus). № 43. Москва: Управление Делами Совета Министров СССР. 1973 г. С. 603.
- ↑ Постановление Совета министров СССР от 23.10.1973 № 778 «Об утверждении Положения о прохождении службы рядовым и начальствующим составом органов внутренних дел». (rus).
- ↑ "Главное управление милиции". 4 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 sentyabr 2013.
- ↑ "История ГУ МВД РФ по Московской области". 17 sentyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 sentyabr 2013.