Mərcan Dədə[2] (Arkın Allen, Arkın Ilıcalı[3]) (1 iyul 1966[4], Bursa[5], Türkiyə[4][6]) — Türkiyə neyzəni, bəstəkarı, prodüseri və diceyi. O, sufi musiqisini etnik alətlər və sənətçilərlə zənginləşdirərək, onu elektron musiqi ilə harmoniya etmişdi[3].
| Mərcan Dədə | |
|---|---|
| türk. Mercan Dede | |
.JPG) | |
| Ümumi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | |
| Doğum yeri | Bursa, Türkiyə |
| Milliyyəti | türk |
| Musiqiçi məlumatları | |
| Fəaliyyəti | neyzən, bəstəkar, prodüser və dicey |
| Fəaliyyət illəri | 1990-cı ildən |
| Janrlar | dünya musiqisi[d], dauntempo[d][1] |
| Musiqi aləti | ney |
| Təhsili | |
|
mercandede.com mercandedearthouse.com |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Müsiqiçinin əsl adı Arkın Ilıcalı Allendir[5]. 1 iyul 1966-cı il tarixində Bursada (Türkiyə[6]) doğulmuşdu[4].
İstanbul Universitetində təhsil alıb, orada Mətbuat Fakültəsində fotoqrafiya ilə marağı oyanmışdı. Bu marağı İstanbul Universiteti Təsviri Sənət Akademiyasında davam etmiş, ənənəvi türk təsviri sənət növündən olan ebru öyrəndi.[7] İşləri kanadalı bir mütəxəssərin diqqətini çəkərək, onu[7] Saskatoonda[8] “fotoqrafçılıq və ebru” sərgisini açmağa dəvət ediblər[7]. Sonra jurnalistika təhsilini dayandıraraq, Saskatchewan Universitetində Təsviri Sənətlər bakalavr proqramına daxil olub[7].
Ondan sonra, Monreala gedərək, Concordia Universitetində "Studio Arts" proqramında Təsviri Sənətlər magistri olub[7].
Concordia-da altı illik magistratura təhsilindən sonra, musiqi işlərinə üstünlük verdi[7].
1990-cı ildən etibarən peşəkar şəkildə musiqi fəaliyyətinə başlayan sənətçi, müxtəlif Sufi qrupları ilə Avropa, Kanada, Amerika və Türkiyədə layihələr həyata keçirdi[5].
1997-ci ildə "Mercan Dede Ensemble" qrupunu yaratdı. Musiqiçinin ilk albomu olan "Sufi Dreams" müstəqil bir plaq şirkəti olan Golden Horns tərəfindən az sayda buraxılıb paylanıldı. Lakin Şimali Amerika və Avropada bir çox musiqi tənqidçilərindən böyük tərif aldı. Eyni dövrdə Almaniyanın Saarlandischer Rundfunk televiziya kanalı Sufi mədəniyyəti barədə hazırlanmış və musiqiləri Mercan Dede tərəfindən hazırlanan sənədli filmdə sənətçiyə geniş yer verdi.[5]
İkinci studiya albomu "Journey's of a Dervish" isə 1999-cu ildə buraxıldı.[5]
2001-ci ildə Nelson Mandela və Dalay Lama tərəfindən dəstəklənən “Artist International Direct Support” layihəsinə qatılmaq üçün dəvət edilən yeganə türk sənətçidir[7].
- ↑ Montreux Jazz Festival Database.
- ↑ "BAŞ NAZİR SƏNƏTÇİLƏRLƏ GÖRÜŞDÜ". "Yeni Müsavat" qəzeti (az.). 20.02.2010. İstifadə tarixi: 2026-01-16.
- ↑ 1 2 "Mercan Dede". tiyatrolar Paylaşılabilir Sanat Platformu (türk). İstifadə tarixi: 16 yanvar 2026.
- ↑ 1 2 3 "Mercan Dede". Biyografya.com (türk). İstifadə tarixi: 16 yanvar 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 "Mercan Dede". Biyografiler.com (türk). İstifadə tarixi: 16 yanvar 2026.
- ↑ 1 2 "BURSA". Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (az.). İstifadə tarixi: 16 yanvar 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 "Mercan Dede". www.neyzenim.com. İstifadə tarixi: 16 yanvar 2026.
- ↑ AYGÜL, Ciran Derya. "Mercan Dede İle Kanada Üzerine". edulifecanada (türk). 25 Eylül 2017. İstifadə tarixi: 2026-01-16.