Məmməd Ələkbər oğlu Qasımov (5 yanvar 1925, Tiflis – 28 yanvar 1987, Naxçıvan) — Azərbaycanın görkəmli teatr rəssamı, SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü (1970), pedaqoq və publisist
Məmməd Qasımov Ələkbər oğlu | |
---|---|
![]() | |
Doğum tarixi | |
Doğum yeri | Tiflis, Zaqafqaziya SFSR |
Vəfat tarixi | (62 yaşında) |
Vəfat yeri | Naxçıvan (şəhər), Azərbaycan SSR |
Milliyyəti | Azərbaycan |
Təhsili | Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbi |
Mükafatları |
![]() ![]() |
Məmməd Qasımov 1925-ci il yanvarın 5-də Tiflis şəhərində tacir ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası Məşədi Ələkbər Naxçıvanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra mülkünü hökumətə təhvil verərək Gürcüstana köçmüş və uzun illər orada tacirliklə məşğul olmuşdur.
Uşaqlıqdan rəssamlığa maraq göstərən Məmməd Qasımov 1930-cu illərdə Tiflisdə Dövlət Azərbaycan Dram Teatrının tamaşalarını izləyərək sənətə həvəs göstərmişdir. İlk təhsilini Tiflisdə 97 nömrəli orta məktəbdə almış, 1943-cü ildə Naxçıvan şəhərində orta təhsilini əla qiymətlərlə başa vurmuş və sovet qanunlarına əsasən imtahansız ali məktəbə daxil olmaq hüququ əldə etmişdir.
Rəssamlıq fəaliyyəti 1943-cü ildə Naxçıvan Dövlət Dram Teatrında başlamışdır. Səməd Mövləvinin "Ölülər" əsərinin səhnə tərtibatını həyata keçirərək teatr rəssamı kimi ilk uğurunu qazanmışdır. Həmin il Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasına daxil olmuş, lakin Azərbaycan bölməsinin bağlanması səbəbindən təhsilini tamamlaya bilməmişdir. 1947–1952-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində təhsilini davam etdirmişdir.
1952-ci ildən ömrünün sonunadək Naxçıvan Dövlət Dram Teatrında baş rəssam vəzifəsində çalışmışdır. O, 44 illik yaradıcılığı ərzində 107 tamaşanın quruluşçu rəssamı olmuşdur. Məmməd Qasımov Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı Naxçıvan təşkilatının yaradıcılarından biri olmuş və ilk sədri seçilmişdir.
Məmməd Qasımov teatr rəssamlığının yanaşı, portret, mənzərə, qrafika və plakat janrlarında da əsərlər yaratmışdır. O, həmçinin Naxçıvanın ilk karikaturaçı rəssamı kimi də tanınır. Teatr sənəti və səhnəqrafiya sahəsində müxtəlif mövzularda məqalələr müəllifi olmuşdur.
Məmməd Qasımov 1987-ci il yanvarın 28-də vəfat etmişdir.[1][2]
Məmməd Qasımovun Azərbaycan teatr sənətinə verdiyi töhfələr yüksək qiymətləndirilmişdir. O, aşağıdakı mükafatlarla təltif edilmişdir:
- Naxçıvan MSSR Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adı (1967) – Naxçıvan teatrının səhnəqrafiyasında böyük xidmətlərinə görə verilmişdir.
- "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı, "SRRİ-nin əlaçı mədəniyyət işçisi" döş nişanı ilə təltif olunmuşdur.
- ↑ "Onun sənət yolu – Məmməd Qasımov". Nuhçıxan. İstifadə tarixi: 2024-11-22.
- ↑ "Əlamətdar sənətkarın mənalı ömür yolu: Teatr rəssamı Məmməd Qasımov". Zim.az. 2022-09-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-11-22.
- ↑ "Məmməd Qasımov haqqında". Azərbaycan Rəssamlıq Muzeyi. İstifadə tarixi: 2024-11-22.