Əbu Əbdürrəhman Məhəmməd ibn Hüseyn ibn Məhəmməd əs-Süləmi (ərəb. محمد بن الحسين السلمي; 24 aprel 937[1][2] və ya 947, Nişapur – 11 noyabr 1021[1] və ya 1034, Nişapur) — xorasanlı sufi, müfəssir və mühəddis.
| Məhəmməd ibn Hüseyn əs-Süləmi | |
|---|---|
| ərəb. أبو عبد الرحمن السلمي | |
| Doğum tarixi | 24 aprel 937[1][2] və ya 947 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 11 noyabr 1021[1] (73–84 yaşında) və ya 1034 (86–97 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahələri | sufilik, təfsir |
| Tanınmış yetirməsi | Əbu İshaq əs-Sələbi |
Hicri 325-ci (937) ildə Nişaburda anadan olub. Ata tərəfdən Əzd, ana tərəfdən isə Süleym qəbiləsinə mənsubdur. Atası Hüseyn, Əbu Bəkr Şibli ilə görüşmüşnəfslə mübarizəyə önəm verən bir sufi olmuşdur. O, atasını itirdiyindən babası (ana tərəfdən) Əbu Əmr ibn Nüceydin himayəsində böyümüşdür.[3]
Başda babası olmaqla, dövrünün tanınmış alimlərindən dərslər alıb, İraq, Rey, Həmədan, Mərv və Hicaza elmi səfərlər edib. Darəqutni, Hakim ən-Nisaburi və Məhəmməd ibn Əli əl-Kəffəl kimi alimlərdən hədis və fiqh öyrənib. Babasından ona böyük bir miras qaldığından bu mirasla kitabxana qurub, təsəvvüflə yanaşı dini və dünyəvi elmləri də dərindən öyrənib. Bir tərəfdən təsəvvüflə bağlı əsərlər qələmə alarkən, digər tərəfdən də Nişaburdakı zafiyədə müridlər yetişdirib. Söhbətlərində iştirak edən və ondan xirqə geyənlər arasında Əbu Səidi-Əbül-Xeyr, Əbdülkərim əl-Qureyşi, Əbu Nuaym əl-İsfahani, Əbu Əbdürrəhman əl-Cüveyni və Beyhəqi kimi məşhur sufi və alimlər vardır.[4]
Məhəmməd ibn Hüseyn əs-Süləmi Şaban ayının 3-ü hicri 412-ci (1021) ildə Nişaburda vəfat edib.[5] Müridlərindən Əbu Səid Məhəmməd ibn Əli əl-Həşşab onun haqqında bit mənaqibnamə qələmə alıb. Zəhəbi "Siyəru Aləmin-Nubəla"da bu əsərin bir xülasəsini vermişdir.[6]
Mənbələrdə Məhəmməd ibn Hüseyn əs-Süləminin 100-dən çox əsərin müəllifi olduğu qeyd edilib. Onlardan bəziləri bunlardır:
- ↑ 1 2 3 4 Muhammad ibn al-Husayn Sulami // Babelio (fr.). 2007.
- ↑ 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- ↑ Konur, Himmet. "Sulamī's Mihan al-Sufiyye: Review and Translation" (PDF). Akademiar Dergisi. 8. 2020: 49.
- ↑ Karadeniz, Hatice Gargu; Akkaya, Veysel. "Ebû Abdurrahman es-Sülemî ve Bazı Tasavvufî Görüşleri". Tasavvuf ilmî ve akademik araştırma dergisi. 51. 2023: 8.
- ↑ Uludağ, Süleyman. "Sülemî, Muhammed b. Hüseyin". TDV İslâm Ansiklopedisi. 2010. 10 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 yanvar 2026.
- ↑ Zəhəbi. Siyəru Aləmin-Nubəla (ərəb). XVII. Beyrut. 1981–1985. 247–250.
- ↑ Konur, Himmet. "Sulamī's Mihan al-Sufiyye: Review and Translation" (PDF). Akademiar Dergisi. 8. 2020: 50.
- ↑ Karadeniz, Hatice Gargu; Akkaya, Veysel. "Ebû Abdurrahman es-Sülemî ve Bazı Tasavvufî Görüşleri". Tasavvuf ilmî ve akademik araştırma dergisi. 51. 2023: 11.