Lurgi monastırı (ing. Lurji Monastery) — Lurdzhi Manastırı (gürcü: ლურჯი მონასტერი), yəni Mavi Manastır, Gürcüstanın Tiflis şəhərinin Vere rayonunda Müqəddəs Andrey adına tikilmiş 12-ci əsrdə özündən əvvəlki kilsənin yerində inşa edilmiş Gürcü Ortodoks kilsəsi. Məşhur tarixi lurji (mavi) adı şüşəli mavi plitələrlə bəzədilmiş damından gəlir.
| Lurgi monastırı | |
|---|---|
| ლურჯი მონასტერი | |
.jpg) | |
 | |
| Ölkə | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Monastrın şimaldan və cənubdan olmaqla iki girişi var. Cənub qapısı tərəfdə monastrın əsasını qoyanlar haqqında yazı həkk olunub.
Kilsə Tiflisin mərkəzi hissəsində, Vere parkında, Mtkvarinin sağ sahilində, Vere çayının ağzının yanında yerləşir. Lurji Manastırının orijinal binası 1180-ci illərdə Kraliça Tamaranın dövründə inşa edilmişdir. Bir cüt qübbəli sütun və uzanmış bir apsisi olan bir kubbəli çarpaz meydan idi. Orta əsr gürcü Asomtavruli yazısı ilə cənub timpanumundakı uzun bir yazı, sponsor olan Kartli keçmiş yepiskopu Vasili göstərir. Ağır ziyan görmüş kilsə XVII əsrdə günbəzsiz üç koridorlu kərpic bazilika kimi yenidən inşa edilmişdir.[2][3] XVIII əsrdə kilsə Gabashvili zadəgan ailəsinə aid idi. 1873-cü ildə Rusiyanın hakimiyyəti altında olan kilsə Aleksandr Çijovun layihəsinə uyğun olaraq, yeni kərpic divarları və gürcü memarlıq formalarına yad olan yeni yuvarlaq günbəzin əlavə edilməsi ilə yenidən quruldu[4]. 1898-1901-ci illərdə Qriqori Qolitsın qubernatoru yanında Lurji monastırının cənubunda Rusiya üçün tipik olan Yeni İlahiyyatçı İohann kilsəsi inşa edildi.[2][3] Sovet dövründə Lurji monastırının binası fabrik, anbar və nəhayət, Gürcüstan Tibb Muzeyi kimi istifadə olunurdu. 1990-cı ildə Lurdji monastırı Gürcü Ortodoks Kilsəsinə qaytarıldı və xristianlara xidmət bərpa edildi. 1995-ci ildə köhnə günbəzin yerinə ənənəvi gürcü dizaynına daha çox uyğun olan yeni bir konik konstruksiya qoyuldu. XII əsrə aid orijinal binadan yalnız böyük oyma pəncərələri, cənub divarının alt yarısı və qərb və şimal fasadlarının bir neçə daş sırası olan apsis qalmışdır[3].
- ↑ Wiki Loves Monuments monuments database. 2017.
- 1 2 "Blue Monastery". Government of Tbilisi. 28 noyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyun 2015.
- 1 2 3 Tumanishvili, Dimitri; Vacheishvili, Nikoloz; Shavishvili, Maka; Chkhaidze, Mamuka. Monuments of Georgia's Cultural Heritage (PDF). National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia. 2010. 23–25. ISBN 978-9941-0-2725-3. 5 mart 2016 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 oktyabr 2021.
- ↑ Lurji (Blue) Monastery. İstifadə tarixi: 24 fevral 2026.