Vikipediya ?

Kuban Xalq Respublikası

Kuban Xalq Respublikası (rusca: Кубанская Народная Республика, Ukraynaca: Кубанська Народна Республiка) Rusiya vətəndaş müharibəsi dövründə bu gün Rusiyaya daxil olan torpaqlarda qurulmuş bolşeviklərə qaolanlət. dövlət. Əhalisinin sayı təxminən 3.5 milyon nəfər olmuş.

Demokratik respublika
Kuban Xalq Respublikası

Paytaxt
Dil(lər) rus dili
Din ortodoks xristiyanlıq[d]
Pul vahidi rubl
İdarəetmə forması Parlament respublikası
 · 19191920
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
, respublikanın ilk başçısı

Mündəricat

Tarixi

Arxa plan

Rusiya imperiyası zamanı Kuban bölgəsi Adıgeylərin (Çərkəzlərin) torpaqları idi. Bir çox başqa vilayətlər kimi Kuban xalqı da digər Rusiya quberniyalarından fərqli təşkil edilmişdi. Qərb bölgələri 1792-ci ildə Ukraynadakı Qara dəniz Kazak ordusunun soyundan gələnlərə, cənubşərq bölgələr isə nın soyundan gələn na aid olmuşdur.

Daha əvvəllər , 1860-cı ildə 60 il boyunca Qafqaz müharibəsində Dağlı xaqlarına qarşı Rusiya imperiyası sərhədlərini qorumaq üçün istifadə olunmuşdur. Bundan baqşa Kazaklar Rusiya imperiya ordusu ilə birlikdə döyüşmələri üçün böyük ordu birləşmələrinə də göndərilmişlərdir. Hətta Kazaklar Çarın şəxsi qorumaları olaraq da xidmət etmişlər. Bu vəzifələrə görə Kazaklar vergidən azad edilmişdilər. Onların hərbi yaşayış şəkli bölgənin inzibati idarəçilik formasına da təsir göstərmişdir. adlı yaşayış bölgələri də ənənəvi rus kəndlərinə bənzəyir. Kazakların yerli idarəçi olan Atamanı seçmək hüquqları da olmuşdur.

Fevral inqilabı

Petoqraddakı (Sankt-Peterburq) Fevral inqilabından sonra qurulan Müvəqqəti Hökumət bir yük olaraq qəbul edilən I Dünya Müharibəsini davam etdirməyi qərara aldı. Nəticə olaraq Rus ordusu çökməyə başladı. Kuban Kazak qüvvələri cəbhə xəttlərini tərk edib, öz vətənləri kimi gördükləri Kubanı cənubdan gələ biləcək Osmanlı qüvvələrindın qorumaq üçün Kubana döndülər.

Rusiya imperiyası dövründə Kuban birbaşa Çar tərəfindən, çox hallarda Kazak olmayan Ataman tərəfindən idarə olunurdu. 1917-ci ilin, martında Kuban parlamenti olan Kuban Radası, özünü Kubanı idarə edə biləcək tək rəsmi orqan olaraq elan etdi. Məqsəd hərbi idarıçilik yaratmaq idi. 17 iyun 1917-ci il tarixində yeni Rus respublikası içində Kuban Muxtar Xalq Respublikası elan edildi.

Müstəqillik cəhdləri

Bolşeviklərin Kuban Sovet Respublikası qurulması üçün Kazak olmayan kəndliləri təşviq etməsiylə birlikdə gənc respublikanın süqut edəcəyi gözlənilərkən, Kuban Radası 28 yanvar, 1918-ci ildə Kuban Xalq Respublikasının müstəqil olacağını elan etdi. 16 fevral, 1918-ci ildə müstəqillik elan edildi. Lakin, yeni yaranmış respublikanın formal olaraq Çar Rusiyasına sadiq olduğu elan edildi. Kuban Xalq Respublikasının köhnə Rus İmperiyası içindəki Kuban Oblastını əhatə edəcəyi bildirildi. İlk əvvəllər ittifaqda idilər.

1918-ci ilin dekabrında Kuban Radası respublikanın ilk rəhbəri rəhbərliyi ilə Paris Sülh Konfransına nümayəndəlik göndərildi. Aprel ayında verdikləri təqdimatda özlərini anti-bolşevik kimi təqdim edərək, bolşeviklərdən qorunmaq üçün köməyə ehtiyacı olduqlarını bildirdilər. Həmçininartıq Ağ Qvardiyaçılarla və lə birlikdə hərəkət etməyəcəylərini elan etdilər. Demək olar ki, heç bir bəndi razı salmadı.

Lakin respublika de-yure səviyyədə Ukrayna Xalq Respublikası, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti,Alman İmperiyası, Osmanlı imperiyası, Gürcüstan Demokratik RespublikasıŞimali Qafqaz Dağlılar Respublikası tərəfindən tanındı.

Respublikanın süqutu

Denikin respublikanın Ağ Qvardiyaçılardan ayrıldığını öyrəndiyi zaman , 1919-cu ildə, 6 noyabrda Radanın binasını mühasirəyə aldı. Ona bu işdə da kömək edirdi. 10 nəfər deputatla, parlamentin sədri P. Kurqanski həbs edildi. Kazaklar yenidən orduya alındı. 1919-cu ilin dekabrında Denikin məğlub edildikdən sonra Kuban Respublikasını tutmaq üçün bolşeviklərin qarşısında bir maneə qalmadı. 1920-ci ildə respublikanın əksər ərazisi artıq işğal edilmişdi.

Lakin Kazaklar bolşeviklərə qarşı Gürcüstan Demokratik Respublikasının qoşunlarında, Ukrayna Demokratik Respublikasının qoşunlarında, Pilsudskinin qoşunlarında döyüşdülər. Son Ataman Vrangel ilə bolşeviklərə qarşı döyüşdü. Məğlub olduqdan sonra isə Krımdan Osmanlı ərazisinə keçdi.

Nəticə

Bolşeviklərin qələbəsindən sonra Kuban Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasına daxil olmuşdur.

Bir çox ukraynalı tarixçi nın Ağ Qvardiya ilə ittifaq qurmamasının, Bolşeviklərin qələbə qazanmasında ən mühüm amil olduğunu qeyd edirlər. Bəzi Ukrayna tarixçiləri Kuban Radasının Ukrayna hökumətinə birləşmək fikrinin olduğunu bildirirlər. Bunu sonuncu baş nazir Vasili İvanuislə, nın rəhbəri nin əlaqələri ilə əsaslandırırlar. Vasili İvanisin fikrinə görə, əgər bütün anti-bolşevik qüvvələr bir mərkəzdən idarə olunsaydı, general Natiyevin başçılığında olan ordunu Kubana daha tez göndərsəydi, şərqdə də Kolçakla əlaqə yaradılsaydı, bolşevik qüvvələrini çox asanlıqla məğlub etmək olardı.

Həmçinin bax

İstinadlar

  1. Minahan, James (2000). One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National. . ISBN 0-313-30984-1.
  2. As stated by Khoyski, Official Azerbaijan Archives, folio.895, list.1, w. 288, pp.28-49
  3. (1963). Ukraine: A Concise Encyclopedia. Toronto: , 790–793.

Ədəbiyyat

  • Bilyi, Dmytro (Ukrainian). Virtualna Rus' (2005).
  • (Ukrainian). Haidamaka.

Həmçinin bax

  • "Kuban People's Republic" by Kirill Protopopov, in , Vol. 52, No. 1 (Whole No. 205), January 2012, p. 9. (Contains background and information.)
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019