Vikipediya ?

Kolxida şümşadı

Kolxida şümşadı (lat. Buxus colchica) — şümşadkimilər fəsiləsinin şümşad cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir –VU D2. Qlobal IUCN Statusu: NT 

?Kolxida şümşadı
Buxus colchica 1.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Sıra: Şümşadçiçəklilər
Fəsilə: Şümşadkimilər
Cins: Şümşad
Növ: Kolxida şümşadı
Elmi adı
Buxus colchica
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI   

Mündəricat

Təbii yayılması

Böyük Qafqazın qərb (Zaqatala rayonu Tala kəndi) və şərq hissələrində (Qəbələ rayonu Vəndam kəndi) yayılmışdır. 

Botaniki təsviri

Həmişəyaşıl koldur, bəzən isə 10-12 m (180 m-ə qədər) boya malik ağacdır. Zoğları yaşıl və dördkünclüdür. Yarpaqları adətən ellipsivari olub, 10-30 mm uzunluğunda, 5-18 mm enində, dərivari, estdən tend yaşıl, parlaq, saplağı qısa və tükcüklüdür, qaidəsi pazvari və ya dairəvi, ucu oyuqludur. Çiçək qrupu oturandır. Meyvəsi dərili, yumurtavari-kürəvi qutucuqdur. Toxumları uzunsov-ellipsi formalı, qara, parıldayandır. 

Ekologiyası

Mart-aprel aylarında çiçəkləyir. Meyvələri iyul-avqust aylarında yetişir. Tozlanması entomofildir. Mezofanerofitdir. Toxumla və vegetativ yolla çoxalır. Rütubətli meşə dərələrində bitir. Sahəsi iri olmayan kolluqlar əmələ gətirir. Kölgəsevən, rütubətə tələbkar bitkidir, münbit torpaqlarda yaxşı böyüyür. Dekorativ bitkidir. Həmişəyaşıl, quraqlığa nisbətən davamlı olub, tək-tək və ya qrupla əkilmək üçün, həmçinin canlı çəpər və bordür salmaq üçün yararlıdır. Bütün hissəsi zəhərlidir. Balverəndir. Oduncağı bərk olub, ağırdır, yaxşı cilalanır, yüksək texniki xüsusiyyətə malikdir. Populyasiyanın ehtiyatı məhduddur.  Bunun əsas səbəbi budaqlarının buket üçün kəsilməsi, meşələrin qırılması və seyrədilməsi nəticəsində bitmə şəraitinin dəyişilməsidir. 

Azərbaycanda yayılması

Zaqatala, Qəbələ rayоnları ərazilərində (Vəndam-Tala kəndləri) rast gəlinir. Azərbaycanın nadir, relikt bitkisidir.Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğunda mühafizə olunur.

İstifadəsi

Tibbi məqsədlə və ətriyyat sənayəsində istifadə olunur. 

Məlumat mənbəsi

  • Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri II nəşr, Bakı-2013
  • Azərbaycan SSR-in Qırmızı kitabı; 1989
  • Səfərov İ.S., Əsədov K.S., 1984
  • Azərbaycanın ağac və kolları, 1970
  • Mənbə — ""

    Informasiya Melumat Axtar

    Anarim.Az

    Sayt Rehberliyi ile Elaqe

    Saytdan Istifade Qaydalari

    Anarim.Az 2004-2019