Kiçik baraban və ya hərbi baraban, həmçinin təbil — baraban dəstlərində, simfonik orkestrlərdə və nəfəsli orkestrlərdə istifadə edilən qeyri-müəyyən səs tezliyinə malik zərb musiqi aləti.[2]
| Kiçik baraban | |
|---|---|
 | |
| Təsnifat | zərb aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 211.212.11[1] |
| Mənşə ölkəsi | Avropa |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Kiçik baraban hər iki tərəfi örtüklərlə örtülmüş metal, plastik və ya taxta silindrdir (müasir formalarda örtük polimer birləşmələrindən hazırlanmış membranla əvəz olunur, bu membran danışıq dilində "plastik" adlanır). Bu membranlardan birinin xarici tərəfində simlər və ya metal yaylar dartılır və alətə xırıltılı səs verir. Müasir alətlərdə bu simlər xüsusi bir qolu istifadə edərək membrandan uzaqlaşdırıla bilər və beləliklə, alətin xarakterik xırıltılı səsi aradan qaldırılır.[3]
Təbil iki taxta çubuqla çalınır (vurulur), onların çəkisi otağın (küçənin) akustikasından və ifa olunan əsərin üslubundan asılıdır (daha ağır çubuqlar daha yüksək səs çıxarır). İfa zamanı təbil xüsusi bir dayağa və ya çiyin qayışına (marş zamanı) qoyulur. Təbil çalma (vurma) texnikasının əsasını demək olar ki, davamlı gurultuya çevrilən sürətli bir tremolo - diyirlənmə təşkil edir. Dirilmə pianissimoda çətinliklə eşidilən xışıltıdan fortissimoya qədər dəyişə bilər. Mürəkkəb ritmik formulalar (rudimentlər) və fərdi vuruşlar da təbil üçün yaxşı uyğundur.[4]
Təbilin səsini boğmaq üçün təbilin başına adi bir parça qoyulur və ya xüsusi əlavələr yerləşdirilir, yapışdırılır və ya vintlə bərkidilir.
Yavaş caz əsərlərini ifa edərkən, çubuqlardan əlavə, bəzən bir cüt xüsusi fırça istifadə olunur. Musiqiçi bu fırçalarla dairəvi hərəkətlər edərək, solo aləti və ya səs üçün fon səsi kimi xidmət edən yumşaq "xışıltılı" səs yaradır.[5]
Kiçik baraban XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərində opera və simfonik orkestrlərin bir hissəsinə çevrildi, baxmayaraq ki, bəzən oxşar alətlərdə daha əvvəl rast gəlinir. Məsələn, 1706-cı ildə Maren Mare "Alkon" operasında nağaraya bənzər quruluşa malik Provans qavalından istifadə etməyi tövsiyə etdi. Georq Fridrix Hendel 1749-cu ildə "Kral Atəşfəşanlığı üçün Musiqi"ndə, Qlük isə "Taurisdə İfigeniya" (1779) operasında təbildən istifadə etdi. Lüdviq van Bethoven 1813-cü ildə yazdığı "Vellinqtonun Qələbəsi və ya Vitoriya Döyüşü" uvertürasında ingilis və fransız ordularını təmsil etmək üçün müxtəlif səsli nağaralar təqdim etdi. Coakkino Rossini uvertüradan "Oğru Sağsağan" operasına qədər məşhur açılış solosu da daxil olmaqla, əsərlərində nağaradan geniş istifadə etmişdir. O dövrdə təbildən qeyri-adi istifadəsinə görə bəstəkar "Tamburossini" ləqəbini qazanmışdır (tamburo sözündən, yəni "təbil" mənasını verir).[6]
Simfonik partituraların islahatçısı Hektor Berlioz özünün "İnstrumentasiya Sənəti" adlı traktatında bir neçə təbilin eyni səslə səslənməsinin bir təbildən daha üstün olduğunu iddia etmişdir. O, öz bəstələrində bu prinsipə əməl etmişdir, məsələn, "Hamlet"in son səhnəsi üçün "Dəfn Yürüşü" zamanı Berlioz altı səssiz təbildən istifadə etmişdir.
- ↑ Consortium M. Revision of the Hornbostel-Sachs Classification of Musical Instruments by the MIMO Consortium.
- ↑ "VIENNA ACADEMY > Percussion > Drums > Tenor drum > HISTORY". 2 dekabr 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2010.
- ↑ "Pearl Drums". Pearldrum.com. 9 aprel 2008 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 aprel 2012.
- ↑ Miller, Michael. The complete idiot's guide to playing drums (2nd). Indianapolis, IN: Alpha Books. 2003. səh. 194. ISBN 159257162X. OCLC 1035883007.
- ↑ "Vic Firth". Vic Firth. 14 aprel 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 aprel 2012.
- ↑ Payne, Jarrad. Hip-Hop and R&B Drum Lessons for Beginners: Teach Yourself How to Play Drums (Free Video Available) (ingilis). LearnToPlayMusic.com. 2014. səh. 41. ISBN 978-982-532-052-4. İstifadə tarixi: 10 yanvar 2020.
- Beck, John (1995). Encyclopedia of percussion instruments. New York: Garland Publishing. ISBN 0-8240-4788-5. Google Books preview. Accessed 8 September 2009.
- Рогаль-Левицкий Д.Р. Малый барабан // Современный оркестр. Том 3. М.: МузГИз. 1956. 3–24.
- Дмитриев Г.П. Малый барабан // Ударные инструменты. М.: Советский композитор. 1991. 35–38.
- Marching Snare Drum Heads – Description of types of marching snare drum heads.
- How to Change a Marching Snare Drum Head
- Field Drums Blog Photos, information, critical commentary and analysis of field drums, focusing on drums of the American Civil War
- How to Build a Snare Drum DRUM! Magazine shows the step-by-step process of building a snare drum.
- How is the snare drum played? Techniques, which help create different snare drum sounds.
- How to replace and adjust the snare wire savvy Learn how to replace and adjust snare wires for a crisp, responsive snare sound.
- Как изготовить малый барабан