Karlo Raymondo Mikelştedter (it. Carlo Raimondo Michelstaedter; 3 iyun 1887[1][2][…], Qoritsiya[d], Sisleytaniya[3] – 17 oktyabr 1910[1][2][…], Qoritsiya[d], Sisleytaniya[3]) — italyan filosofu, sənətçisi və intellektualı.
| Karlo Mikelştedter | |
|---|---|
 | |
| Doğum tarixi | 3 iyun 1887[1][2][…] |
| Doğum yeri |
|
| Vəfat tarixi | 17 oktyabr 1910[1][2][…] (23 yaşında) |
| Vəfat yeri |
|
| Vəfat səbəbi | güllə yarası[d] |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Karlo Mikelştedter Avstriya-Macarıstanın Qorisiya və Qradiska əyalətinin paytaxtı Qorisiyada anadan olub, Albert və Emma Mikelştaedterin (qızlıq soyadı Luzzatto) dörd övladının ən kiçiyi olub. Onun tam adı Karlo Raymondo (Gedaliah Ram) idi. Atası Triestdə yerləşən "Assicurazioni Generali" sığorta şirkətinin yerli filialının direktoru idi. Mikelştedterlər Aşkenazi mənşəli italyandilli yuxarı orta təbəqə yəhudi ailəsi idilər.
Bacısı Paula onu qaranlıqdan və yüksəkliklərdən qorxan, inadkar və hər hansı bir nalayiq davranışa görə üzr istəməyə hazır olmayan bir uşaq kimi xatırlayırdı. Məktəbdə il ərzində dərsləri qəsdən və tez-tez pozduğuna görə "çox da uyğun deyil" hesab olunurdu.
Atası həmçinin ədəbi mədəniyyətin inkişafı üçün yerli mədəniyyət birliyi olan Gabinetto di Lettura Goriziano-nun sədri idi və oğlunu ədəbi təhsilə sövq edirdi. Anası Emma Luzzatto, italyan irredentizm meylli qədim və məşhur bir yəhudi ailəsindən idi. Xalası da italyan irredentizminin tərəfdarı olan Karolina Luzzatto idi.[4] Karlo introvert bir oğlan hesab olunurdu, lakin orta məktəbi (Qoriziyada bitirib) bitirdikdən sonra parlaq, idmançı və ağıllı bir gəncə çevrildi. Vyana Universitetinin riyaziyyat şöbəsinə daxil oldu, lakin tezliklə incəsənəti və dili ilə sevdiyi bir şəhər olan Florensiyaya köçdü. Orada digər tələbələrlə dostluqlar qurdu və sonda yerli "Istituto di Studi Superiori" (1905)-in Ədəbiyyat şöbəsinə daxil oldu. Yunan və Latın dilləri üzrə ixtisaslaşdı və laureat dissertasiyası üçün qədim fəlsəfədə inandırma və ritorikanın fəlsəfi tədqiqatını seçdi. 1909-cu ildə Qoriziyaya qayıtdı və dissertasiya üzərində işləməyə başladı.
1910-cu ilin payızında işini tamamladı və əlavələri 17 oktyabra qədər tamamladı. O, çox yorğun idi və həmin gün anası ilə dalaşdı. Anası ona ad günü təbrik etmədiyindən şikayətləndi. Tək qalan Karlo evdə saxladığı doldurulmuş tapançanı götürüb iki güllə ilə özünü öldürdü. Onun intiharının səbəbi çox müzakirə mövzusu olub; bəziləri bunu onun fəlsəfəsinin təbii nəticəsi kimi görür, digərləri isə bunu hansısa ruhi xəstəliyin nəticəsi kimi görürlər. Florensiyadan olan dostlarından biri, rus qadın da özünü öldürmüşdü, Amerikada yaşayan qardaşı da. O, Sloveniyanın Nova Qoritsa yaxınlığındakı Rojna Dolinadakı yəhudi qəbiristanlığında dəfn olunub. Ailəsi yəhudi olduğundan, onlar Auşvitzə göndərilib; yalnız bir bacısı İsveçrəyə qaçıb.
Dostları və qohumları onun əsərlərini nəşr etdirib və yazılarını toplayıblar, indi isə "Biblioteca Civica di Gorizia"-dadır.
O, təkcə "İnandırma və Ritorika" əsərlərini deyil, həm də bir çox hekayələr, pyeslər və dialoqlar yazmışdır; minlərlə yarımçıq səhifə, bunların əksəriyyəti yalnız ispan dilinə tərcümə olunub.
- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 3 4 Carlo Michelstaedter // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
- 1 2 3 4 Deutsche Nationalbibliothek Record #118783769 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
- ↑ Maddalena Del Bianco. "Luzzatto Coen Carolina (1837–1919). Giornalista e Patriota" (italyan). Dizionario Biografico dei Friulani. 12 yanvar 2023 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 yanvar 2023.
- "Carlo Michelstaedter and the Metaphysics of Will" by Thomas J. Harrison MLN (106 (1991): 1012–1029)
- "The Michelstaedter Enigma" by Thomas J. Harrison in Review of Italian Thought 8–9 (Spring/Autumn, 1999, pp. 125–141)
- Associazione Testori
- Michelstaedter, la mobilitazione per salvare la soffitta del filosofo
- Not enough of an artist?