Kalpana Daş (Oriya dilində: କଳ୍ପନା ଦାଶ, ing. Kalpana Dash; 7 iyul 1966 – 23 may 2019, Everest) — hindistanlı alpinist və Everest zirvəsini fəth edən ilk odiyalı (Orissa ştatından olan) dırmanışçı. O, 21 may 2008-ci ildə ABŞ, Kanada və Nepaldan olan beş nəfərlik komanda ilə birlikdə Everest zirvəsinə qalxmışdır.
| Kalpana Daş | |
|---|---|
| oriya କଳ୍ପନା ଦାଶ | |
| Doğum tarixi | 7 iyul 1966 |
| Vəfat tarixi | 23 may 2019 (52 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Fəaliyyəti | alpinist, vəkil |
O, bundan əvvəl iki dəfə — 2004 və 2006-cı illərdə Everestə dırmanmağa cəhd etsə də, əlverişsiz hava şəraiti və sağlamlıq problemləri səbəbindən uğursuz olmuşdu.[1][2][3][4][5][6]
23 may 2019-cu ildə Daş digər iki nəfərlə birlikdə yenidən Everestin zirvəsinə çatmış, lakin eniş zamanı xəstələnərək zirvənin düz "balkon" (The Balcony) hissəsinin üzərində vəfat etmişdir.[7][8]
Onun ölümünə səbəb kəskin hava şəraiti nəticəsində dırmanış üçün uyğun vaxtın (pəncərənin) daralması və Nepal hökumətinin "Qara cümə" (Black Friday) aksiyası çərçivəsində yüzlərlə alpinistə zirvəyə qalxmaq üçün icazə verməsi nəticəsində yaranan qeyri-adi sıxlıq olmuşdur.[9][10] 2019-cu ilin aprel və may aylarını əhatə edən dırmanış mövsümündə Nepal, Avropa, ABŞ və Hindistandan olan ən azı 11 alpinist — onların bir çoxu Daş kimi təcrübəli alpinistlər idi — həyatını itirmişdir.[11][12] ABŞ-nin Yuta ştatından Donald Keş və Hindistandan Ancali Kulkarni də Daş ilə eyni həftədə vəfat edənlər arasında idi.[13]
Onun cəsədi şerpalar tərəfindən çıxarılaraq Hindistana gətirilmişdir.[14] Vəfat etdiyi vaxta qədər o, "Yeddi Zirvə" (Seven Summits) proqramını uğurla tamamlamış və "Yeddi Vulkan Zirvəsi"nin (Volcanic Seven Summits) beşini fəth etmişdi.
- ↑ "First Oriya woman on top of world - Kalpana from Dhenkanal third time lucky to reach Mount Everest". The Telegraph (Kolkata). 22 may 2008. 30 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2020.
- ↑ "The first Odia Girl Miss Kalpana Dash reached world's highest peak the Mount Everest on 21st. May-2008". 1 sentyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 fevral 2020.
- ↑ "Everest 2008: More Aurn Trek climbers summits with 3 Sherpas". Everestnews.com. İstifadə tarixi: 2 iyun 2019.
- ↑ "Kalpana Dash – the First Odia to Conquer Mt. Everest". Archived from the original on 22 dekabr 2012. İstifadə tarixi: 11 fevral 2020.
- ↑ "Everest climber Kalpana Das gets warm welcome in Orissa". Thaindian.com. 21 sentyabr 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 iyun 2019.
- ↑ "Govt Apathy: Kalpana Dash resorts to Begging". 24 may 2012. 24 may 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 iyun 2019.
- ↑ "Everest deaths: Odisha mountaineer Kalpana Das dies, traffic at summit sparks safety concerns". The Hindu. 24 may 2019. 28 noyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2020.
- ↑ "Odisha's first woman mountaineer Kalpana dies". New Indian Express. 24 may 2019. 1 noyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2020.
- ↑ O'Grady, Siobhan. "Mount Everest has gotten so crowded that climbers are perishing in the traffic jams". Washington Post. 25 may 2019. 5 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2020.
- ↑ Smith, Saphora; McCausland, Phil. "British man and three other climbers die on Everest amid concerns about crowding near the summit". NBC News. 26 may 2019. 10 fevral 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2020.
- ↑ Zraick, Karen; Taylor, Derrick Bryson. "These Are the Victims of a Deadly Climbing Season on Mount Everest". New York Times. 29 may 2019. 21 may 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2020.
- ↑ Rawlinson, Kevin. "Congestion on Everest leads to backlog of climbers in 'death zone'". The Guardian. 23 may 2019. 25 fevral 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 fevral 2020.
- ↑ Sharma, Bhadra; Ramzy, Austin. "Three More Die on Mount Everest During Crowded Climbing Season". New York Times. 24 may 2019. 5 aprel 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 fevral 2020.
- ↑ "Odisha Mountaineer Kalpana Dash Dies On Mt Everest". Odishabytes.com. 23 may 2019. 29 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 iyun 2019.