Kakalos kənd məscidi — Astara rayonunun Kakalos kəndində tikilmiş məscid. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə məscid yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
| Kakalos kənd məscidi | |
|---|---|
| Ölkə |
 Azərbaycan |
| Yerləşir | Kakalos |
| İstinad nöm. | 4129 |
| Əhəmiyyəti | Yerli əhəmiyyətli |
| 38°36′34″ şm. e. 48°50′43″ ş. u. | |
 |
|
  Kakalos kənd məscidi |
|
Kakalos kənd məscidi Kakalos kəndində tikilib.[1] Məscidin tikilmə ili ilə bağlı fikirlər müxtəlifdir. "Azərbaycan Respublikası məscidlərinin ensiklopediyası" kitabında məscidin XIX əsrdə,[1] Aqşin Mistanlının "Cənub bölgəsinin abidələr ensiklopediyası" kitabında isə məscidin 1907-ci ildə tikildiyi qeyd olunub.[2]
Məscidin binası düzbucaqlı formadadır və kərpicdən tikilib. İbadətgahın tutumu 200 nəfərdir. İbadət evinin tağvari formada beş pəncərəsi və dörd qapısı var. İbadət zalının tavanı taxtadan düzəldilib. Məscidin dördguşəli günbəzi var. İbadətgah iki hissəyə ayrılıb: kişilər və qadınlar şöbəsi. Qadınlar şöbəsi iki mərtəbədən ibarətdir.[1][3]Sovet işğalından sonra 1928-ci ildə Azərbaycanda rəsmi olaraq dinlə mübarizəyə başladılar.[4] Bir çox məscid, kilsə və sinaqoqlar maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verildi.[5] Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1928-ci ildə 1369, 1933-cü ildə isə 17 idi.[5][6] Kakalos kənd məscidi də bu dövrdə fəaliyyətini dayandırıb və məscidin binasından anbar kimi istifadə olunub.[3][1][2]
Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra məscid dindarların istifadəsinə verilib. 2 avqust 2001-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin verdiyi 132 nömrəli qərar ilə məscid, yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.[7][8] Məsciddə Kakalos kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.[9]
- 1 2 3 4 Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası, 2001. səh. 34
- 1 2 Mistanlı, 2020. səh. 220
- 1 2 "Astara rayonu Kakalos kənd Cümə məscidi". Sirat.az (az.). 15 oktyabr 2021. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2026.
- ↑ Yunusov, 2004. səh. 140
- 1 2 Yunusov, 2004. səh. 141
- ↑ Ələsgərova, Nəsrin. "Ислам в Азербайджане: история и современность | Heinrich Böll Stiftung | Tbilisi - South Caucasus Region". ge.boell.org (rus). 15 yanvar 2005. 13 sentyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 sentyabr 2024.
- ↑ "Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında". e-qanun.az (az.). 2 avqust 2001. 12 avqust 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2026.
- ↑ "Kakalos məscidi". regex.mct.az. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2026.
- ↑ "Məscidlər və dini icmalar - Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti". irs.gov.az. 13 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2026.
- Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (az.). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. səh. 310. ISBN 964-8121-59-1. 3 avqust 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2026.
- Mistanlı, Aqşin. Cənub bölgəsinin abidələr ensiklopediyası (az.). Bakı: Adiloğlu nəşriyyatı. 2020. səh. 508. ISBN 978-9952-37-379-0.
- Yunusov, Arif. Azərbaycanda İslam (PDF) (az.). Bakı: Zaman. 2004. səh. 364. ISBN 9952-8052-2-5. 5 iyul 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 dekabr 2022.