Vikipediya ?

I Ərdəşir

I Ərdəşir Babəkan (fars. اردشیر, lat. ArtaxerxesSasanilər sülaləsinin ilk nümayəndəsi, şahənşah.

I Ərdəşir
ArdashirPahlaviName.png
ArdashirIGoldCoinHistoryofIran.jpg
bayraq Sasanilərin I şahı bayraq
28 aprel, 224 — 242
Tacqoyma 226
Hakimiyyət şəriki — indiyə kimi I Şapur (240 — 242)
Xələfi I Şapur
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 180(180-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-{{{3}}})
Doğum yeri , İstəhr, İran
Vəfat tarixi 262(262-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Atası
Anası Mirod
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mündəricat

İlk illəri

Təbərinin məlumatına görə Ərdəşir 180-ci ildə İstəhrin Tiruda kəndində anadan olmuşdur. Gənc yaşlarında atası Fars knyazı Gozihrdən icazə alaraq onu Darab qalasına göndərmiş, qalanın Tiridən sonra Ərdəşir qalanın hakimliyinə gəlmişdir. Get-gedə Ərdəşirin gücü artmış, atası Babək və qardaşı Şapurla birlikdə Gozihri devirmişdilər. Şapurun qəfil ölümündən sonra 222-ci ildə bütün Fars regionuna, XuzistanKirmana hakimlik etməyə başlamışdı.

Hakimiyyəti

28 aprel, 224-cü ildə Parfiya hökmdarı ordularını Bəndər Abbas yaxınlığında məğlub edən Ərdəşir özünü şahənşah elan etmişdi. 226-cı ildə Ktesifonda rəsmən tacqoyma mərasimi keçirilmişdi. Ərdəşir Sistan, Qorqan, Mərv, Xarəzm, Bəlx, BəhreynMosulu ələ keçirmiş, Kuşanı və asılı hala salmışdı.

Daxili siyasət

Ərdəşir ölkəni mərkəzləşdirdi və mərzbanlıqlara böldü. Zərdüştilik dövlət dini oldu. Xristianlara tolerant yanaşılmağa başlandı.

Xarici siyasət

Ərdəşir hakimiyyətə gələndən sonra əsasən Roma ilə problemlər yaşamağa başladı. Sasanilərə qarşı müqaviməti Ərdəşiri Romaya hücum etmək qərarına gətirdi. 230-cu ildə mühasirəyə alan Fars orduları Kappadokiyaya qədər gedib çıxmışdı. 232-233cü illərdə Septimi Severlə olan bir sıra döyüşlərdə Roma ordularını məğlubiyyətə uğratdı və 237-ci ildə nəhayət ki, Mesopotamiyanın şimalını ələ keçirə bildi. 240-cı ildə oğlu Şapuru şərik kimi taxta çıxardı. 242-ci ildə vəfat etdi.

Ailəsi

Atası yerli bir əsilzadə, babası İstəhr atəşgahının rahibi idi. Nənəsi isə ailəsinə mənsub idi. Şapur və Balaş adlı iki qardaşı vardı.

Övladları:

 
I Ərdəşir tərəfindən 209-cu ildə tikdirilmiş Qız qalası
 
Ərdəşirin tacqoyması, Nəqşi Rüstəm
  1. MacKenzie, David Niel (1998). "Ērān, Ērānšahr". Encyclopedia Iranica 8. Costa Mesa: Mazda.
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019