Vikipediya ?

IV İvan Qroznı

İohann IV Vasilyeviç və ya İvan Qroznı (d.25 avqust 1530, Moskvanın kəndi — ö.18 (28) mart 1584, Moskva) — Moskva1533-cü ildən bütöv Rusiyanın böyük knyazı, Rusiyanın ilk çarı (1547-ci ildən; yalnız 1575-1576-cı illərdə "bütöv Rusiyanın böyük knyazı" nominal olaraq Simeon Bekbulatoviç olmuşdur).

İvan IV Vasilyeviç
Іѡа́ннъ Васи́лїевичъ
Ivan grozny frame.jpg
bayraq Bütöv Rusiyanın Hökümdarı, Çarı və Böyük Knyazı
1547 — 1584
Tacqoyma 16 yanvar 1547-ci il
Xələfi I Fyodr
Varisi Dmitriy (1552-1553), İvan (1554-1581), daha sonra Fyodor
bayraq Bütöv Rusiyanın Hökümdarı və Böyük Knyazı
1533 — 1575
Sələfi
(regent)
Xələfi Simeon Bekbulatoviç
bayraq Moskva Böyük Knyazı
1576 — 1584
Sələfi Simeon Bekbulatoviç (De-yure)
Xələfi
Doğum tarixi 25 avqust 1530(1530-08-25)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 18 mart 1584 (53 yaşında)
Vəfat yeri Moskva
Dəfn yeri Moskvanın
Atası
Anası
Həyat yoldaşı qanuni: 1)
2)
3)
Uşaqları oğulları: Dmitri, İvan, , Vasili, Dmitri Uqlitski
qızları: Anna, Mariya, Yevdokiya
Döyüşlər
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Moskva böyük knyazı və nın böyük oğlu. Mənşəcə atası tərəfindən o, Rüriklər sülaləsinin Moskva budağına aid olunurdu, anası tərəfindən isə Litva knyazlarının banisi hesab edilən Mamay xanın nəslinə. Ata tərəfindən nənənsi bizans imperatorların sülaləsindən gələn idi.

Nominal olaraq İvan 3 yaşından hökmdar oldu. 1547-ci ildəki ndan sonra "İzbrannaya rada" ("Seçilmiş rada") yaradaraq, o, yaxın hesab etdiyi şəxslərin iştirakı ilə hökümdarlıq eləməyə başladı. Hərbi xidməti, məhkəmə sistemi və dövlətin idarə edilməsində islahatlar aparmışdır. QazanHəştərxan xanlığları fəth edilmişdir, Qərbi Sibir, , BaşqırdıstanNoqay Ordasının torpağları Rusiyaya birləşdirilmişdir. Beləliklə, IV İvanın hakimiyyəti dövründə Rusiyanın ərazi artımı təxminən 100% təşkil etdi (2,8 milyon km²-dən 5,4 miyon km²-ə çatdı), çarlığının son illərində Rus dövləti ərazisinə görə bütöv Avropadan böyük oldu.

1560-cı ildə Seçilmiş rada ləğv olundu, onun əsas xadimləri çarın etibarını itirdilər, və İvan Qroznı Rusiyanı tam müstəqil idarə etməyə başladı. İvan Qroznının çarlığının ikinci yarısı ndə uğursuzluqla yadda qaldı və həmçinin,  köhnə aristokratiya soylarını zəiflədən opriçninanın yaranması ilə yadda qaldı. Formal olaraq, IV İvan Rusiyanı idarə edən ən uzunmüddətli hökümdardır  — 50 il və 105 gün.

İstinadlar

  1. Иван IV Васильевич Грозный / Буганов В. И. // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  2.  Глинские / Каштанов С. М. // Böyük Sovet Ensiklopediyası : [в 30 т.] / baş redaktor. Aleksandr Proxorov. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  3.  Глинские, княжеский род // Brokhauz və Efronun ensiklopedik lüğəti : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  4.   / Орлов А. С., Георгиев В. А., Георгиева Н. Г., Сивохина Т. А. — М.: Проспект, 1999. — 544 с.
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019