Həbsxana ədəbiyyatı — müəllifin həbsxana, həbsxana və ya ev dustaqlığı kimi istəksiz həbsdə yazdığı əsərlərin ədəbi janrı.[1]
Klassik Şərq ədəbiyyatında geniş yayılmış poetik janrlardan biri olan həbsiyyə və ya zindannamə zindana salınmış şairin fiziki məhrumiyyətlərini, mənəvi iztirablarını və azadlıq həsrətini əks etdirən lirik yaradıcılıq sahəsidir. Azərbaycan ədəbiyyatında bu janrın kökləri şifahi xalq ədəbiyyatına qədər gedib çıxır və sonrakı əsrlərdə yazılı ədəbiyyatda da davamlı inkişaf etmişdir. Həbsiyyə janrının əsas xüsusiyyəti məkanın – zindanın qaranlıq və sıxıcı mühitinin şairin daxili aləmi ilə paralel şəkildə təsvir edilməsidir, lakin fiziki əsarətə baxmayaraq, şairin ilhamının və söz azadlığının məhdudlaşdırıla bilməməsi bu poeziyanın ideya-estetik əsasını təşkil edir.[2]
Şərq ədəbiyyatında, xüsusilə fars, ərəb və Azərbaycan ədəbi mühitində – həbsiyyə janrında yüksək bədii dəyərə malik nümunələr yaranmışdır. Azərbaycan ədəbiyyatında Xaqani Şirvani və Fələki Şirvani kimi şairlərin həbsiyyələri bu sahənin klassik örnəkləri hesab olunur. Fars ədəbiyyatında Məsud Səd Salman və Nasir Xosrov, ərəb ədəbiyyatında isə Ədi ibn Zeyd, Fərəzdəq, Əbu Nüvas və Əbu Firas Həmdani bu janrın tanınmış nümayəndələri sırasında yer alırlar.[2]
- ↑ Tony Perrottet. "Serving the Sentence", New York Times Book Review, July 24, 2011.
- 1 2 Bağırova, Natəvan. Risalə. Araşdırmalar toplusu. Bakı: Elm və təhsil. 15. 2018: 42–48.