Fikrət Əhədov

Fikrət Əhədov 1937-ci il martın 27-də Bakıda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Ailədə yeddi uşaq böyümüşdür. Həkim işləyən atası övladlarının tərbiyəsi və təhsili ilə ciddi məşğul olmuş, onların cəmiyyət üçün faydalı insan kimi yetişməsinə böyük diqqət yetirmişdir.

Rəssamlığa marağı hələ məktəb illərində formalaşmışdır. Orta məktəbdə oxuyarkən çəkdiyi rəsmlər müəllimlərinin diqqətini cəlb etmiş, hətta "Bakı buxtası" adlı əsəri Hindistanda təşkil olunan uşaq yaradıcılığı sərgisində nümayiş etdirilmişdir.

1955-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbinə daxil olmuşdur. Burada Lətif Feyzullayev, Qafar Seyfullayev və digər tanınmış sənətkarların rəhbərliyi altında rəssamlıq sənətinin əsaslarını öyrənmişdir. Təhsilini "Dəmiryol təmirçiləri" adlı diplom işi ilə başa vurmuş və məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

Kinoya olan marağı onu Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutuna (VGİK) gətirmişdir. İnstitutun rəssamlıq fakültəsində təhsil almış, kino rəssamı Gennadi Myasnikovun emalatxanasında kino tərtibatı sənətinin incəliklərini öyrənmişdir. Burada həmçinin memarlıq tarixi, tikinti texnologiyası və kino istehsalatı prosesinin müxtəlif sahələri üzrə biliklər əldə etmişdir.

Fikrət Əhədov 1994-cü il noyabrın 2-də vəfat etmişdir. Onun yaratdığı bədii tərtibat nümunələri və kino eskizləri Azərbaycan kino sənətinin yaddaşında qiymətli irs kimi qalmışdır.

Ali təhsilini bitirdikdən sonra təyinatla Daşkəndə göndərilmiş və "Özbəkfilm" kinostudiyasında fəaliyyətə başlamışdır. Burada rejissor D. Səlimovun "Komandirin qayıtması" bədii filmində quruluşçu rəssam kimi çalışmışdır. Film üçün hazırladığı eskizlərdə və interyer tərtibatında obrazların yaşadıqları məkanların bütövlüyünü və dramaturji məzmununu uğurla ifadə etmişdir.^[2]

1969-cu ildən etibarən Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında işləməyə başlamışdır. Əvvəlcə rəssam assistenti kimi fəaliyyət göstərmiş, sonradan quruluşçu rəssam kimi bir sıra ekran əsərlərinin bədii tərtibatında iştirak etmişdir.

1970-ci illərdən başlayaraq bir çox filmlərin yaradılmasında iştirak etmişdir. Onun işlədiyi ekran əsərləri arasında "Ən vacib müsahibə", "Gilas ağacı", "Xatirələr sahili", "Əgər bir yerdəyiksə", "Qərib cinlər diyarında" və digər filmlər yer alır.

Rəssamın yaradıcılığı fantaziya, dekorasiya həllinin orijinallığı və kino məkanının inandırıcı qurulması ilə seçilirdi. O, eskizlərində istifadə etdiyi predmetləri sadəcə dekor elementi kimi deyil, süjet və ideyanı açan bədii vasitə kimi təqdim edirdi. Onun təsvir etdiyi əşyalar və məkanlar ekran hadisələrinin inandırıcılığını artırır, rejissor yozumunun ifadəsinə xidmət edirdi.

1980-ci illərdə də bir sıra filmlərin bədii tərtibatında iştirak etmişdir. Bu dövrdə onun iştirakı ilə çəkilən ekran əsərləri arasında "Yol əhvalatı", "İlıq dənizdə buz parçası", "Qoca palıdın nağılı", "Şəhərli biçinçilər", "Bircəciyim", "Kişi sözü", "Alman klinikasına şəxsi səfər" və başqa filmlər vardır.

Fikrət Əhədov yalnız bədii filmlərdə deyil, həm də sənədli, animasiya və elmi-kütləvi filmlərdə rəssam kimi çalışmışdır. O, "Nəğməkar torpaq" film-konsertinin, "Bir axşam", "Kürən" (1989), "Yaramaz kral" (1990), "Şahzadə qız" (1991) animasiya filmlərinin, "Cəfər Cabbarlı", "Solmaz bir bahar kimi" sənədli filmlərinin və "Peşimançılıq" elmi-kütləvi filminin bədii tərtibatını hazırlamışdır.

Onun hazırladığı eskizlər əsasında qurulan dekorasiyalar, geyimlər və məişət əşyaları təsvir olunan dövrlərin atmosferini və obrazların xarakterini aydın şəkildə əks etdirirdi. Fikrət Əhədov həm də rəngkar və akvarelist kimi tanınmış, müxtəlif Ümumittifaq və respublika sərgilərində iştirak etmişdir.

• Azərbaycan kinosu
• Azərbaycanfilm