Ernst Karl Gerlax Ştükelberq (alm. Ernst Carl Gerlach Stueckelberg; vəftiz adı: Yohan Melxior Ernst Karl Gerlax Ştükelberq, alm. Johann Melchior Ernst Karl Gerlach Stückelberg; 1911-ci ildən sonrakı tam adı: Baron Ernst Karl Gerlax Ştükelberq fon Braydenbax tsu Braydenştayn und Melsbax, alm. Baron Ernst Carl Gerlach Stueckelberg von Breidenbach zu Breidenstein und Melsbach;[11] 1 fevral 1905[1][2][…], Bazel[3][4][…] – 4 sentyabr 1984[2][5], Cenevrə[6][7]) – 20-ci əsrin ən nüfuzlu fizikləri sırasında yer alan isveçrəli riyaziyyatçı və fizik.[12][13]
| Ernst Ştükelberq | |
|---|---|
| Doğum adı | Johann Melchior Ernst Karl Gerlach Stückelberg |
| Doğum tarixi | 1 fevral 1905[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 4 sentyabr 1984[2][5] (79 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elmi dərəcəsi |
|
| İş yerləri |
|
| Təhsili |
|
O, nəzəri fizika sahəsində fundamental qüvvələrin mübadilə hissəciyi modeli, kauzal S-matrisi nəzəriyyəsi və renormalizasiya qrupu daxil olmaqla mühüm nailiyyətlər əldə etmişdir. Özünəməxsus (idiosinkratik) yazı üslubu və məqalələrini az tanınan jurnallarda dərc etdirməsi səbəbindən, onun elmi fəaliyyəti 1990-cı illərin ortalarına qədər geniş kütlə tərəfindən tanınmamışdır.
1905-ci ildə Bazeldə yarım-aristokrat ailədə doğulan Ştükelberqin atası vəkil, ata tərəfdən babası isə onunla eyni adı daşıyan tanınmış isveçrəli rəssam Ernst Ştükelberq olmuşdur. Olduqca istedadlı bir şagird olan Ştükelberq, 1923-cü ildə Bazel Universitetində fizika ixtisası üzrə təhsil almağa başlamışdır.
- 1 2 3 verschiedene Autoren Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera (alm.). Bern: 1998.
- 1 2 3 4 5 6 Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi. 1994.
- 1 2 http://arxiv.org/pdf/physics/0701340.
- 1 2 http://cds.cern.ch/record/1014206/files/0701340.pdf.
- 1 2 Bibliothèque nationale de France Ernst Carl Gerlach Stueckelberg // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Stueckelberg.html.
- 1 2 http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-7643-8878-2_2.pdf.
- 1 2 Google Books (çd.). 2005. S. 4.
- 1 2 Google Books (çd.). 2005. S. 4–5.
- ↑ Google Books (çd.). 2005. S. 3.
- ↑ Burton Feldman, The Nobel Prize: A History of Genius, Controversy, and Prestige, Arcade Publishing, 2001, p. 193.
- ↑ Lacki, J.; Wanders, G.; Ruegg, H. (Eds.). E. C. G. Stueckelberg, an unconventional figure in twentieth century physics. Birkhäuser Verlag AG. 2009. ISBN 3-7643-8877-3. ([[:Category:|link]])[[Category:]]
- ↑ Enz, Charles P. "Obituary: Ernst Stueckelberg". Physics Today. 39 (3). mart 1986: 119–121. Bibcode:1986PhT....39c.119E. doi:10.1063/1.2814942. 30 sentyabr 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.