Kömək
Bu səhifəni kitabınıza əlavə edin
Kitabı göstər (0 səhifə)
Səhifə təklif edinEğirdir gölü — İsparta ilinin ərazisində, tektonik və karst effektləri nəticəsində əmələ gələn şirin sulu göl.
| Eğirdir gölü | |
|---|---|
 | |
| Ümumi məlumatlar | |
| Mütləq hündürlüyü | 917 m |
| Eni | 17 km |
| Uzunluğu |
|
| Sahəsi |
|
| Dərin yeri | 10 m |
| Yerləşməsi | |
| 37°59′37″ şm. e. 30°53′18″ ş. u. | |
| Ölkə | |
  Eğirdir gölü |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Göl Türkiyənin cənub-qərbində, Antalyadan 186 km məsafədə, Qərbi Tavr dağlarındadır. Türkiyənin dördüncü ən böyük (ikinci şirin su) gölüdür. İsparta ilinin Eğirdir, Gelendost, Senirkent və Yalvaç ilçələrinin ərazisində, dəniz səviyyəsindən 916 m yüksəklikdə yerləşir.[1]
Dik qayalıqları və düz, dayaz dibi olan gölün sahil xətti 150 km-dir. Eğirdir gölündə Kəmər boğazının şimalında yerləşən hissə Hoyran, cənubda yerləşən hissə isə Eğirdir kimi tanınır.
Qədim dövrlərdə göl Ladik, Lazikiye, Felekie, Felekabad, Kubadabad, Felekbar, Afsaka, Donuzlu, Dənizli, Egirdir adları ilə tanınırdı.[2]
Gölü qidalandıran ən vacib su mənbələri gölün yatağından qaynayan bulaqlardır. Ətrafdakı dağlardan axan və yağış suları ilə qidalanan çoxsaylı kiçik və böyük çaylar da mövcuddur. Bunlardan ən əhəmiyyətliləri Yalvaç ilçəsindən başlayan və Gelendost ilçəsindən gölə tökülən Akçay; gölə çatmadan Uluborlu və Senirkent ilçələrindən keçən Pupa çayı; Hoyran düzənliyindən enən Değirmen çayı və gölə kanal vasitəsilə birləşən Aksu çayıdır.
Göl qapalı hövzədə yerləşsə də, dibindən bol bulaq suyu ilə qidalanır və gölün suyunun üçdə biri hər il təzələnir.
Eğirdir gölü İsparta ilinin və ətraf yaşayış məntəqələrinin içməli su ehtiyaclarını ödəyir. İsparta, Gönen, Uluborlu, Senirkent, Yalvaç, Gelendost və Eğirdir düzənliklərində də suvarma suyu kimi istifadə olunur.
Göldə tapılan balıq növlərinə çay xanısı, adi çəki, ağ amur, adi sıf, qarasol və son illərdə çıxan aterin daxildir. Göl həm də vəhşi təbiət üçün vacib bir yaşayış yeridir. Kiçik maygülü, böyük qarabatdaq, vağlar, boz qaz, bataqlıq belibağlısı, kəkilli qaraördək və başqa burada qışlayan və gecələyən növlər daxildir.[3]
Eğirdir gölünün Eğirdir ilinin yerləşdiyi ətraf əraziyə uzun bir bənd vasitəsilə birləşən iki adası var.
- Can ada (Həyat adası) — ikisindən daha kiçiyidir.
- Yeşil ada (əvvəllər Nis adlanan Yaşıl ada) — 1923-cü ildə Yunan-Türkiyə əhali mübadiləsindən əvvəl burada daş və ağacdan tikilmiş evlərdə bir yunan icması yaşayırdı.
Gölün eni 17 km, uzunluğu 47 km, sahəsi isə 482 km²-dir. Ən dərin yeri 10 m-dir.
Gölün dayaz hissələri, düzənliklərin göl sahillərinə açıldığı yerlər tamamilə qamış və qamışla örtülüdür.
Gölün drenaj sistemlərinə Dövlət Hidrolik İşləri nasos stansiyaları, Kovada kanalı və yay aylarında həddindən artıq buxarlanma daxildir.
2023–2025-ci illər arasında göldə su kəskin azalıb. Bu yağışların az olması, yayın isti keçməsi və əkin üçün göldən daha çox su götürülməsi ilə bağlıdır.
2024-cü ildə iqlim dəyişikliyi ilə bağlı Eğirdir gölünün ölçülərində azalma müşahidə edilib.[4]
Yeddi rəngli Eğirdir gölü günün fərqli zamanlarında fərqli rənglərə bürünən, ətrafı alma və şaftalı bağları ilə əhatələnmiş, təmiz çimərlikləri ilə məşhurdur. Türkiyənin dördüncü böyük təbiət möcüzəsi hesab edilir. Eğirdir gölü və ətraf əraziləri tarixi və coğrafi zənginliyi ilə turizm üçün hər bir şəraitə malik olan İspartanın Göllər Bölgəsinin mərkəzində yerləşir.[5]
- ↑ "Isparta Mülkî İdare İl Haritası. Ölçek 1:300 000" (PDF). www.harita.gov.tr (türk). Kartoqrafiya Baş İdarəsi. 2022. 5 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 mart 2023.
- ↑ "Eğirdir adının menşei: EĞİRDİR Mİ? EĞRİDİR Mİ?". www.egirdirakingazetesi.com.tr (türk). İstifadə tarixi: 15 mart 2023.
- ↑ "Eğirdir Gölü'nde Fiziko-Kimyasal Parametrelerin Mevsimsel Değişimi ve Limnolojik Açıdan Değerlendirilmesi". 2009. İstifadə tarixi: 2 yanvar 2026.
- ↑ "Mətbuat: Türkiyədə göllər iqlim dəyişikliyinin təsiri altında sürətlə quruyur". AZƏRTAC. 5 noyabr 2024. İstifadə tarixi: 2 yanvar 2026.
- ↑ "Türkiyədə görməli yerlər: Yeddi Rəngli Eğirdir gölü". terratravel.az. 12 fevral 2023. İstifadə tarixi: 2 yanvar 2026.