Düzənlik kələzi (lat. Trapelus) — Kələzlər fəsiləsinə aid cins.
| Düzənlik kələzi | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | ||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
|
Domen: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Aləm: Yarımaləm: Klad: Klad: Tipüstü: Tip: Klad: Yarımtip: İnfratip: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Sinif: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Dəstəüstü: Dəstə: Klad: Klad: Yarımdəstə: Klad: Fəsilə: Yarımfəsilə: Cins: Düzənlik kələzi |
||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||
| ||||||||||
Orta ölçülərə malik kərtənkələlərdir. Əsasən onurğasızlarla və bəzən bitkilərlə qidalanır.
Əvvəllər bu cinsə daxil olan kələzlər, kələzlər cinsinə daxil edilirdi.
Düzənlik kələzi yastıvari bədən quruluşuna sahibdir.Yaşadığı ərazilərə uyğun olaraq rəngi sarımtıl-qəhvəyidir və bu rəng tonları gizlənməyə kömək edir. Başı üçbucaq formalıdır, gözlər və qulaq dəlikləri aydın seçilir.
Bədən qeyri-bərabər pulçuqlarla örtülüldür. Uzun quyruğu ümumi bədən uzunluğuna yaxın, bəzən isə ondan da uzun ola bilir.
Ətraflar yaxşı inkişaf edib - uzun formalı və caynaqlıdır. Bu quruluş düzənlik kələzinə cəld hərəkət etmə və qayalıq ərazilərdə asan dırmanma imkanı verir.
Düzənlik kələzi Avropanın arid cənub-şərq hissəsi, Asiya cənub-qərb hissəsi, Orta və mərkəzi Asiya, Çin, İran, Əfqanıstan, Ərəbistan yarımadası kimi ərazilərdə yayılmışdır.
Bu cinsə 15 növ daxildir:
- Trapelus agilis — Cəld kələz
- Trapelus agnetae
- Trapelus boehmei
- Trapelus flavimaculatus — Yaşılləkəli kələz
- Trapelus jayakari
- Trapelus lessonae
- Trapelus megalonyx — Əfqanıstan kələzi
- Trapelus microtympanum
- Trapelus mutabilis — Dəyişkən kələz
- Trapelus rubrigularis — Qırmızıboğaz kələz
- Trapelus ruderatus — Xarabalıq kələzi
- Trapelus sanguinolentus — Çöl kələzi
- Trapelus savignii — Savini kələzi
- Trapelus schmitzi
- Trapelus tournevillei
- Проворная агама (Trapelus agilis)
- Savini kələzi (Trapelus savignii)
- Çöl kələzi (Trapelus sanguinolentus)
- ↑ Pyron R. A., Burbrink F. T., Wiens J. J. A phylogeny and revised classification of Squamata, including 4161 species of lizards and snakes (ing.). // BMC Evol. Biol. BMC, Springer Science+Business Media, 2013. Vol. 13, Iss. 1. P. 93. ISSN 1471-2148 doi:10.1186/1471-2148-13-93 PMID:23627680