2026-cı il Dünya İqtisadi Forumu — İsveçrənin Davos şəhərində 19-23 yanvar tarixlərində keçirilən beynəlxalq zirvə toplantısı. Foruma dünya liderləri qlobal problemlərin həlli və prioritetlərin müəyyən edilməsi üçün perspektiv müzakirələrdə iştirak etmək üçün bir araya gəlmişdilər.[1] Beş gün davam edən tədbirdə siyasət, biznes, elm və vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri iştirak etmişdir.[2]
| 2026-cı il Dünya İqtisadi Forumu | |
|---|---|
.jpg) World Economic Forum (2026) | |
| Başlama tarixi | 19 yanvar 2026 |
| Bitmə tarixi | 23 yanvar 2026 |
| Yeri |
 İsveçrə, Davos |
| Tanınır | 24 yanvar, 1971 ildən |
| Sayt | World Economic Forum Annual Meeting |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Dünya İqtisadi Forumu Cenevrə Universitetinin professoru Klaus Şvabın təşəbbüsü ilə 1971-ci ildə yaradılıb.[3] Klaus Şvab 1971-ci ildə İsveçrənin Davos şəhərində Avropanın aparıcı şirkətlərinin rəhbərlərini toplayaraq, dünya iqtisadiyyatının perspektivlərini müzakirə etmək və ümumi strategiya hazırlamaq məqsədilə birinci simpoziumu keçirmişdi. Forum əvvəl İdarəetmə üzrə Avropa Forumu adlanırdı. 1987-ci ildə Dünya İqtisadi Forumu olaraq adı dəyişdirildi və beynəlxalq münaqişələrin həlli üçün platforma təmin etmək üçün fəaliyyətini genişləndirməyə çalışdı.[3]
Sayca 56-cı olan Ümumdünya İqtisadi Forumunda bir çox dövlət və hökumət başçıları, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların və şirkətlərin rəhbərləri iştirak ediblər. Tədbirin başlıca hədəfləri qlobal iqtisadi və geosiyasi problemlərin həlli yollarının müzakirəsi üçün fikir mübadiləsinin təşkili, qarşılıqlı əməkdaşlığın genişləndirilməsi, innovasiya və texnoloji inkişafa dəstəyin artırılması, eləcə də davamlı və inklüziv inkişaf üzrə effektiv həll yollarının müəyyənləşdirilməsindən ibarətdir.[4] Müzakirələrin əsas istiqaməti süni intellekt və kvant hesablamalarından tutmuş gələcək nəsil biotexnologiya və enerji sistemlərinə qədər texnologiyada paradiqma dəyişikliyi oldu. Forum “Dialoq ruhu” mövzusuna həsr olunmuşdur.[5] Bu yeniliklərin davamlı və ədalətli tərəqqiyə töhfə verməsini təmin etmək üçün liderlər inkişaf etməkdə olan bazarlarda çıxışı fəal şəkildə genişləndirməli, sürətlə dəyişən işçi qüvvəsinin bacarıqlarına və davamlı həll yollarına sərmayə qoymalıdırlar.
Tədbirdə 130-dan çox ölkədən biznes, siyasət, elm və vətəndaş cəmiyyətinin 3000 nümayəndəsinin iştirak etdiyi 250-dən çox sessiya keçirildi. Forum dialoqu inkişaf etdirmək, ümumi çağırışları həll etmək və gələcəyi formalaşdıran innovasiyaları vurğulamaq üçün hökumət, biznes, vətəndaş cəmiyyəti, akademiya və mədəniyyət liderlərini bir araya gətirdi.
Geosiyasi və sosial dəyişikliklər zamanı diskussiyalar keçirilib. Sərhəd innovasiyasında həyata keçirilə bilən fikirlərə diqqət yetirilib və gələcəyə yönələn məsləhətlər verilib.
Davos-2026-nın əsas siyasi hadisələrindən biri ABŞ Prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə yaradılan “Sülh Şurasının Nizamnaməsi”nin imzalanması oldu. Yanvarın 22-də Davosda "Sülh Şurasının Nizamnaməsi" (Board of Peace Charter) sənədinin imzalanma mərasimi keçirildi.[6] ABŞ Prezident Donald Tramp "Sülh Şurasının Nizamnaməsini" rəsmi olaraq ratifikasiya etdi və onu rəsmi beynəlxalq təşkilat kimi təsis etdi.[7]
Sülh Şurası, ilk növbədə, Qəzza zolağında barışığın təmin olunması, idarəçilik, yenidənqurma və silahsızlaşdırma proseslərinin koordinasiyası məqsədi daşıyır. Birləşmiş Ştatlar administrasiyası onu, ümumən, beynəlxalq münaqişələrin həllində rol oynaya biləcək platforma kimi təqdim və təbliğ edir, həmçinin Şuranın BMT-nin və digər ənənəvi multilateral institutların roluna alternativ və ya tamamlayıcı struktura çevrilməsini istəyir.[7]
Davos Forumunun Qlobal Risklər hesabatı geoiqtisadi qarşıdurmanı ilin ən əhəmiyyətli qlobal riski kimi müəyyən etdi, ondan sonra dövlətlərarası münaqişə, ekstremal hava şəraiti, sosial qütbləşmə, dezinformasiya müzakirə olundu. Hər il Davosda Forumun İllik toplantısından bir neçə gün əvvəl dərc edilən Qlobal Risklər Hesabatı dünyanın üzləşdiyi ən əhəmiyyətli risklərin qısa təsvirini təqdim edir. Artıq 21-ci nəşrində olan hesabat 1300-dən çox qlobal lider və risk ekspertləri arasında illik sorğuya əsaslanır. O, üç müddət üzrə riskləri təhlil edir: ani (2026), qısa və orta müddətli (növbəti iki il) və uzunmüddətli (növbəti 10 il).[5]
Ekoloji risklər son illərdə ən yüksək sıralananlar arasındadır. Qısa müddətdə silahlı münaqişələr, iqtisadi alətlərin silah kimi istifadəsi və sosial parçalanma toqquşur. Bu ani risklər gücləndikcə, texnoloji sürətlənmədən ətraf mühitin tənəzzülünə qədər uzunmüddətli problemlər də mühüm təsirlər yaradır. 10 il ərzində ekoloji risklər ən ağır olaraq qalır, ekstremal hava şəraiti, biomüxtəlifliyin itirilməsi və Yer kürəsində kritik dəyişikliklər uzunmüddətli təhlükələr siyahısında birinci yerdədir. Ehtiyatların çatışmazlığı, çirklənmə, ekstremal hava şəraiti dünyanın ən ağır uzunmüddətli riskləri olaraq qalırlar.
Bir çox sessiyalar canlı yayımlanırdı. Açıq Forum formatında təşkil edilən sessiyalar qeydiyyatdan keçdikdən sonra hər kəs üçün əlçatan idi.[5]
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev hər il olduğu kimi Davos Forumunda fəal iştirak edərək Azərbaycanın maraqlarını yüksək səviyyədə təmsil edib.
Davos-2026-nın əsas siyasi hadisələrindən biri, ABŞ Prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə yaradılan “Sülh Şurasının Nizamnaməsi”nin imzalanması oldu. Prezident İlham Əliyev bu mərasimdə iştirak etdi və Azərbaycan təsisçi üzv qismində yer aldı.
Yanvarın 20-də İlham Əliyev Davosda "Euronews" televiziyasına müsahibə verib[8] və bu müsahibə beynəlxalq mətbuat tərəfindən geniş işıqlandırılıb.[9]
Euronews telekanalına müsahibəsindən sonra İlham Əliyev "Azərbaycan rəhbərliyi ilə səhər yeməyi" adlı tədbirdə iştirak edib və müxtəlif ölkələrdən olan biznes nümayəndələrinin suallarını cavablandırıb. Təşkilatçılar bu tədbiri xüsusi adlandırıblar, çünki bu, Davosda Azərbaycanın regional rifahına və onun bütün region üçün iqtisadi imkanlarının açılmasına həsr olunmuş ilk Azərbaycan hökuməti səhər yeməyi idi.[10]
Tədbirdə İlham Əliyev əsas prioritetin iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi olduğunu xüsusi vurğulayıb və yaşıl enerjinin artan roluna diqqət çəkərək deyib: "2032-ci ilə qədər Günəş və külək enerjisi üzrə 8 giqavat güc əldə etməyi gözləyirik".[11]
Forumunun illik toplantısı çərçivəsində “Avrasiyanın iqtisadi özünəməxsusluğunun müəyyənləşdirilməsi” mövzusunda panel iclası keçirilib.
Prezident İlham Əliyev tədbirdə iştirak edib. İlham Əliyevin çıxışından sonra Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuçiç deyib:
"Cənab Prezident İlham Əliyevin söylədiyi fikirlərlə bağlı bir mövqe var: O, həqiqətən də müasir dünyada böyük, dahi liderlərdən biridir və indiki dövrdə belə bir lideri çox nadir halda görmək olur. Bunun çox böyük təsir effekti var və bu, danılmamalıdır. Bəli, biz müasir Azərbaycanı görürük".[12]
Avropanın müxtəlif ölkələri, Rusiyanın və ərəbdilli ölkələrin media orqanları Azərbaycan Prezidentinin panel iclasındakı çıxışına istinadən məqalələr hazırlayıblar.
Müzakirələr zamanı qonşu ölkələrlə Azərbaycanın əlaqələri mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyi bildirildi və regional layihələrin vacibliyi qeyd olundu. Uzunmüddətli investisiyaların yatırılması üçün maliyyə siyasətinin proqnozlaşdırılmasının, sabitliyin təmin edilməsinin önəmi vurğulandı.
Davos Dünya İqtisadi Forumu Azərbaycan üçün təkcə beynəlxalq tədbir deyil, ölkənin iqtisadi maraqlarının qlobal səviyyədə təqdim olunduğu mühüm platformadır. Davos çərçivəsində keçirilən görüşlər Azərbaycanı beynəlxalq investorlar üçün daha tanınan və etibarlı tərəfdaş kimi təqdim etdi.[13] Nəticə etibarilə, Davos Dünya İqtisadi Forumu Azərbaycan üçün yeni investisiyalar, genişlənən beynəlxalq əməkdaşlıq, ölkənin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının möhkəmləndirilməsində və Azərbaycanın qlobal iqtisadi sistemdə mövqeyini daha da gücləndirməsində mühüm rol oynadı.
- ↑ "World Economic Forum Annual Meeting". 26 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 yanvar 2026.
- ↑ "Every year, the World Economic Forum meeting takes place at the Swiss Alpine resort of Davos". 25 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 yanvar 2026.
- 1 2 ""HEYDAR ALIYEV HERITAGE" INTERNATIONAL ONLINE LIBRARY Azərbaycan Davos İqtisadi Forumunda". 31 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 yanvar 2026.
- ↑ Azərbaycan Avrasiyanın iqtisadi kimliyinin formalaşmasında mühüm yer tutur
- 1 2 3 "World Economic Forum Annual Meeting 2026". 19 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 yanvar 2026.
- ↑ İlham Əliyev Davosda “Sülh Şurasının Nizamnaməsi” sənədinin imzalanma mərasimində iştirak edib
- 1 2 President Trump Ratifies Board of Peace in Historic Ceremony, Opening Path to Hope and Dignity for Gazans
- ↑ İlham Əliyev Davosda “Euronews” televiziyasına müsahibə
- ↑ Prezident İlham Əliyevin Davosda səsləndirdiyi fikirlər beynəlxalq mətbuat tərəfindən geniş işıqlandırılıb
- ↑ Давос-2026: триумф Азербайджана
- ↑ Azərbaycan Prezidenti: 2032-ci ilə qədər Günəş və külək enerjisi üzrə 8 giqavat güc əldə etməyi gözləyirik
- ↑ İlham Əliyev Davosda “Avrasiyanın iqtisadi özünəməxsusluğunun müəyyənləşdirilməsi” mövzusunda panel iclasında iştirak edib
- ↑ Davos çərçivəsindəki görüşlər Azərbaycanı beynəlxalq investorlar üçün etibarlı tərəfdaş kimi təqdim edir